Haftalık Tedarik Zinciri Raporu

Hürmüz Boğazı girişinde Çin sahipli petrol tankerine ilk kez saldırı — Al Jeer Limanı, BAE. Çinli iş ve finans yayını Caixin, 4 Mayıs 2026 Pazartesi günü Birleşik Arap Emirlikleri'ndeki Al Jeer Limanı (Ras Al Khaimah) açıklarında — Hürmüz Boğazı girişinde — bir Çin sahipli ve Çin mürettebatlı petrol tankerinin ilk kez saldırıya uğradığını ve geminin güvertesinde yangın çıktığını bildirdi; geminin adı, tonajı, yük hacmi, varış limanı, mürettebat durumu ve kullanılan silah sistemi bu aşamada resmi olarak teyit edilmedi; olay; ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukası, Trump'ın Özgürlük Projesi (Freedom Project) eskort operasyonu ve Pakistan arabuluculuğunda sürdüğü bildirilen İran-ABD nihai anlaşma görüşme penceresi ile aynı dönemde gerçekleşti; Çin sahipli ve mürettebatlı bir tonajın doğrudan hedef alınması, İran-Çin enerji koridorunun fiziki güvenliği için yeni bir risk kategorisi açıyor.

Aynı dönemde, Austal, Avustralya Sınır Kuvveti'nden 150,3 milyon dolarlık Cape sınıfı devriye botu uzatma sözleşmesi aldı. Avustralyalı tersane Austal, 4 Mayıs 2026'da ASX duyurusuyla Avustralya Sınır Kuvveti için iki adet daha Evolved Cape sınıfı devriye botu inşa etmek üzere 150,3 milyon Avustralya doları (yaklaşık 99 milyon dolar) değerinde sözleşme uzatması aldığını açıkladı; 1105 ve 1106 numaralı tekneler Batı Avustralya'daki Henderson tersanesinde üretilecek ve uzatma, ajansın siparişini altıya çıkardı; Austal Mart 2026'da Royal Australian Navy'ye sınıfın onuncu teknesi olan ADV Cape Hawke'ı teslim etmişti; tersane 2020'den bu yana RAN ve Sınır Kuvveti adına toplam 16 Evolved Cape sınıfı tekne sözleşmesi imzalamış oldu.

Bir başka cephede, Knutsen NYK Carbon Carriers, Aker Solutions ve Vår Energi Trudvang CCS niyet beyanı imzaladı. KNCC (Knutsen Group ve NYK Line ortak girişimi), Aker Solutions ve Vår Energi CCS, 4 Mayıs 2026'da Norveç Kıta Sahanlığı'nda Trudvang CCS projesini geliştirmek üzere niyet beyanı imzaladı; çerçeve taşıma, denize enjeksiyon ve uzun vadeli depolamayı tek bir entegre sistem olarak ele alıyor; başlangıç kapasitesi yıllık 2 milyon ton, ölçeklendirme potansiyeli 20 milyon tonun üzerinde planlanıyor; hedef enjeksiyon noktası Sleipner'da onlarca yıldır kullanılan Utsira formasyonu; KNCC'nin orta ve yüksek basınç sıvılaştırılmış-CO2 taşıyıcıları gemi-platform transferi yapabiliyor.

Ardından, İran 4 füze + drone ile BAE'yi vurdu, Fuceyre petrol tesisinde yangın çıktı, Brent 114 doları aştı. BAE Savunma Bakanlığı İran'dan ülkeyi hedef alan 4 füze ateşlendiğini, hava savunma sistemlerinin balistik füze, seyir füzesi ve insansız hava aracı engelleme operasyonları yaparak 3 füzeyi imha ettiğini bildirdi; bir füze denize düştü; ancak Fuceyre'deki petrol sanayi tesisinde drone saldırısı sonucu yangın çıktı; Brent petrol yüzde 5 artışla 114 doların üzerine çıktı; saldırı, Trump'ın 15 bin personelli "Özgürlük Projesi" eskort operasyonunun başladığı ve UKMTO'nun Fuceyre'nin 144 km kuzeyinde bir tankerin vurulduğunu raporladığı aynı eskalasyon penceresinde gerçekleşti.

Devamında, ADB, Asya kritik mineral tedarik zincirleri için Critical Minerals-to-Manufacturing Financing Partnership Facility'i açtı. Asya Kalkınma Bankası, 4 Mayıs 2026'da Asya-Pasifik bölgesinde kritik mineral işleme, üretim ve geri kazanım yatırımları için Critical Minerals-to-Manufacturing Financing Partnership Facility'i açtı; mekanizma hibe penceresi (proje hazırlık) ve katalitik finansman penceresi (eşfinansman, risk paylaşımı) olmak üzere iki bileşenden oluşuyor; ilk taahhütler Japonya 20 milyon dolar ve Birleşik Krallık 1,6 milyon dolar (hibe), Kore Eximbank ve K-Sure 500'er milyon dolar mutabakat zaptı (katalitik) olarak toplam 1 milyar doları aştı; ADB Hindistan, Moğolistan, Özbekistan, Kazakistan ve Filipinler'deki mevcut kritik mineral programlarını kolaylık çatısı altında ölçeklendirecek; mekanizma Çin dışında alternatif işleme kapasitesi inşası için Asya-Pasifik'in en büyük çok taraflı finansman çatısı olarak öne çıkıyor.

Bu arada, Karadeniz'de Türk bağlantılı üç ticari gemi drone saldırısına uğradı: Medkon SIA, Kıran Marmara ve Fethiye-M. Karadeniz'de Ukrayna limanlarına konvoy halinde seyreden Türk bağlantılı üç ticari gemi — Medkon SIA, Kıran Marmara ve Fethiye-M — drone saldırısına uğradı; olay 4 Mayıs 2026 akşam saatlerinde duyuruldu, can kaybı veya ciddi yaralanmaya ilişkin doğrulanmış bilgi paylaşılmadı; denizcilik otoriteleri ve sektör temsilcileri Karadeniz hattındaki güvenlik protokollerinin acilen güncellenmesi çağrısında bulundu, P&I savaş riski ek primleri ve Joint War Committee bölge sınıflandırmalarının yeniden gözden geçirilmesi bekleniyor.

Hemen ardından, BAE: hava savunma sistemlerimiz füze tehdidi nedeniyle devreye girdi. Birleşik Arap Emirlikleri, hava savunma sistemlerinin füze tehdidi nedeniyle devreye girdiğini açıkladı; sistem tipi, tehdidin kaynağı, hedef bölge ve başarılı kesme oranı gibi operasyonel ayrıntılar henüz paylaşılmadı; gelişme aynı gün UKMTO'nun Fuceyre'nin 144 km kuzeyinde bir tankerin bilinmeyen bir cisimle vurulması raporu, IRGC'nin Mübarek Dağı–Fuceyre–Kişm Adası hattını kapsayan yeni Hürmüz kontrol haritası ve ABD Başkanı Trump'ın 15 bin personelli "Özgürlük Projesi" eskort operasyonu ile çakıştı.

Sektörün başka bir köşesinde, MISC, Petronas Gas ile 20 yıllık FSRU anlaşması imzaladı: Lumut RGT-3 ile Malezya pazarına giriş. Malezyalı armatör MISC, Petronas Gas'tan kazandığı 20 yıllık sözleşmeyle Malezya'nın ilk FSRU temelli yeniden gazlaştırma projesi olan Lumut, Perak'taki RGT-3 terminali için yeni inşa FSRU'yu tedarik, işletme ve bakımını üstlenecek; yetki yazısı 30 Nisan 2026'da kabul edildi, faaliyet 2029'da başlıyor; FSRU, Samsung Heavy Industries tarafından 484,8 milyar Kore wonu (352 milyon dolar) bedelle inşa edilecek ve 15 Şubat 2029'a kadar teslim edilecek; terminalin 170.000 m³ LNG depolama ve günlük 500 milyon scf yeniden gazlaştırma kapasitesi olacak ve Malezya yarımadasında yaklaşık 3,5 GW elektrik üretim talebini destekleyecek; anlaşma MISC'i mevcut LNG taşıma operasyonlarının üstüne yeniden gazlaştırma altyapısına doğrudan giren bir oyuncuya dönüştürürken RGT-3, Petronas grubunun Malacca ve Pengerang sonrasındaki üçüncü RGT terminali olacak.

Aynı günlerde, Singapur ile Yeni Zelanda dünyanın ilk yasal bağlayıcı tedarik zinciri direnç anlaşması AOTES'i imzaladı. Singapur ve Yeni Zelanda, 4 Mayıs 2026 sabahı dünyanın ilk yasal bağlayıcı ikili tedarik zinciri direnç anlaşması Singapore-New Zealand Agreement on Trade in Essential Supplies (AOTES)'i imzaladı; imza Singapur Bakanı Tan See Leng ve Yeni Zelanda Bakanı Todd McClay tarafından, Başbakan Lawrence Wong ve Christopher Luxon eşliğinde atıldı; anlaşma gıda, yakıt, sağlık ve kimya ürünlerinde gerekçesiz ihracat kısıtlamalarını yasaklıyor ve kriz dönemlerinde danışma ile bilgi paylaşımı çerçevesi sunuyor; Yeni Zelanda yakıtının yaklaşık üçte biri Singapur'da rafine ediliyor, Yeni Zelanda Singapur'a güvenilir gıda tedarikçisi; AOTES ANZSCEP Serbest Ticaret Anlaşması'na entegre edilecek; iki ülke Ekim 2025'te Kapsamlı Stratejik Ortaklık çerçevesinde prensipte anlaşmıştı.

Buna paralel olarak, Türkiye-Ermenistan Ani Köprüsü ortak restorasyon mutabakat zaptını imzaladı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın 8. Avrupa Siyasi Topluluğu Zirvesi kapsamında Erivan'da Başbakan Nikol Paşinyan ile görüşmesi sonunda Türkiye Özel Temsilcisi Büyükelçi Serdar Kılıç ile Ermenistan Özel Temsilcisi Ruben Rubinyan tarihi Ani Köprüsü'nün ortak restorasyonu için mutabakat zaptına imza attı; ziyaret 2008'de Abdullah Gül sonrasında Erivan'a yapılan en üst düzey Türk teması; gündem ulaştırma, gümrük, enerji ve dijital bağlantısallığı kapsadı; sürecin temelleri Eylül 2025'te 6. toplantıda atılmıştı; 1993'ten beri kapalı Türkiye-Ermenistan sınırının kademeli açılma ihtimali Güney Kafkasya transit hattı için stratejik önem taşıyor.

Aynı dönemde, İran basını (Fars): ABD savaş gemisi Jask açıklarında iki füzeyle vuruldu — doğrulanmamış. Fars Haber Ajansı, ABD'ye ait bir savaş gemisinin yapılan uyarıları dikkate almaması üzerine Jask Adası açıklarında iki füzeyle vurulduğunu ve hasar alarak bölgeyi terk ettiğini öne sürdü; tek kaynaklı iddia ABD Savunma Bakanlığı, CENTCOM, 5. Filo, UKMTO veya büyük denizcilik haber kanalları tarafından doğrulanmadı; gemi sınıfı, mürettebat durumu ve füze sistemi paylaşılmadı; iddia Trump'ın 4 Mayıs sabahı Hürmüz'de başlattığı 15 bin personelli "Özgürlük Projesi" operasyonunun açılış saatiyle çakıştı.

Bir başka cephede, UKMTO: BAE'nin Fuceyre şehrinin yaklaşık 144 kilometre kuzeyinde seyreden bir tanker bilinmeyen bir cisimle vuruldu. Birleşik Krallık Deniz Ticaret Operasyonları Ajansı (UKMTO), BAE'nin Fuceyre şehrinin yaklaşık 144 km kuzeyinde seyreden bir tankerin bilinmeyen bir cisimle vurulduğunu, mürettebatın güvende olduğunu ve çevresel etki bildirilmediğini açıkladı; soruşturma sürerken bölgedeki gemilere şüpheli durumları raporlama çağrısı yapıldı; olay, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan ticari gemileri çıkarmak için başlattığı askeri eskort operasyonunun ilk gününe denk geldi.

Ardından, AYK Energy, CSL'in MV Yampu dökme yük gemisine 6.758 kWh batarya sistemi tedarik edecek. İngiltere merkezli AYK Energy, 5 Mayıs 2026 Salı günü yaptığı açıklamayla CSL Australia için Çin'deki Jiangjiang Nanyang Tersanesi'nde inşa edilen 11.000 dwt'luk dizel-elektrik MV Yampu dökme yük gemisine 6.758 kWh kapasiteli batarya sistemi tedarik edeceğini duyurdu; sözleşme Finlandiya merkezli Wärtsilä'nın CSL ile yaptığı genel anlaşmanın altında bir alt-tedarik kapsamında imzalandı; sistem geminin hibrit dizel-elektrik konfigürasyonunun çekirdeğini oluşturacak ve enerji ihtiyacının yaklaşık yarısı kıyıdan elektrik (shore power) ve onboard bataryalardan karşılanacak; tasarım ileride tamamen elektrikli operasyona geçişi mümkün kılıyor; Yampu, Güney Avustralya'daki kireçtaşı ticaretinde mevcut MV Accolade II'nin yerini alacak ve CSL ile Adbri ortak operasyonunda Avustralyalı mürettebatla çalıştırılacak.

Devamında, TUSAŞ, HÜRJET için GE Aerospace ile F404 motor tedarik sözleşmesi imzaladı. Türk Havacılık ve Uzay Sanayii TUSAŞ, 5 Mayıs 2026'da ileri jet eğitim ve yakın hava desteği uçağı HÜRJET programı kapsamında GE Aerospace ile F404 motorlarını kapsayan motor tedarik sözleşmesi imzaladığını duyurdu; anlaşma HÜRJET'in seri üretim hedeflerini ve programın sürdürülebilir büyümesini desteklemeyi, platformun küresel ölçekteki rekabet gücünü artırmayı hedefliyor; F404 küresel olarak yaygın kullanılan kanıtlanmış bir askeri jet motoru ailesi olup TUSAŞ adımı, Türk havacılık sanayiinin mühendislik kabiliyetlerini güçlendiren stratejik bir uluslararası tedarik zinciri iş birliği olarak konumlandırdı.

Bu arada, Kocaeli-2 römorkör ihalesini Uzmar-Sanmar ortak girişimi yüzde 75,5 kamu payıyla 20 yıllığına kazandı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Kocaeli-2 Bölgesel Hizmet Sahası römorkörcülük hizmetlerinin 20 yıllık işletme hakkı ihalesini Uzmar Römorkörcülük ile Sanmar Denizcilik ortak girişimine verdi; konsorsiyum, kamuya yüzde 75,5 pay teklifiyle ihaleyi kazandı; ihale 21 milyon 115 bin TL geçici teminat bedeliyle ilana çıkarılmıştı ve İzmit Körfezi'nde belirli sanayi limanları, terminal iskeleleri ve kıyı yapılarını kapsayan hizmet sahası için yapıldı; oluşan yüzde 75,5 kamu payı oranı, Uzmar'ın Şubat 2026'daki Samsun Bölgesel Hizmet Sahası ihalesinde verdiği yüzde 41 kamu payına kıyasla çok daha yüksek bir seviyeye işaret etti.

Hemen ardından, ABD CENTCOM, ablukayı aşmaya çalışan İran bayraklı petrol tankerini Umman Körfezi'nde vurdu. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) İran'a yönelik deniz ablukasını aşmaya çalışan İran bayraklı bir petrol tankerinin Umman Körfezi'nde ateş açılarak etkisiz hale getirildiğini açıkladı; eylem aynı gün sabah Trump'ın Özgürlük Projesi (Freedom Project) eskort operasyonunu durdururken ablukanın tam yürürlükte kalmaya devam ettiğini söylediği çerçeveyle tutarlı; gemi adı, tonaj, yük, mürettebat durumu ve geminin akıbeti henüz açıklanmadı; Amiral Brad Cooper'ın 30 Nisan açıklamasındaki 42 geri çevrilmiş tankere ek olarak gerçekleşti.

Sektörün başka bir köşesinde, Damen Shipyards, 20 yıllık PPP ile Dakar tersanesini devraldı; Senegal devleti SIRN ortaklığında doğrudan ödeme yok. Hollandalı Damen Shipyards Group, Senegal hükümetiyle kurduğu ortaklık üzerinden DAMEN Shiprepair Dakar tesisini 20 yıllık kamu-özel ortaklığı (PPP) çerçevesinde işletmeye başladı; Senegal tarafını Société des Infrastructures de Réparation Navale (SIRN) temsil ediyor; sözleşme 2 Nisan 2026'da Damen Holding BV ile imzalandı; ihalede beş aday ön yeterliliği geçti, finalde Damen Holding BV, Jobson Italia SRL'yi geride bıraktı; PPP user-paid modelinde yapılandırıldı, Senegal devletinden Damen'e doğrudan ödeme öngörülmüyor; tesis 191 metre × 25 metre kuru havuz, 235 metre × 38 metre yüzer havuz ve 500 metre rıhtımdan oluşuyor, 300'ü aşkın personel görev yapıyor.

Aynı günlerde, Adalar Denizi Andros Adası açıklarında Vanuatu bayraklı soda yüklü kargo gemisi battı, 9 mürettebat (8 Türk + 1 Azerbaycanlı) kurtarıldı. Yunan Devlet Televizyonu ERT, 6 Mayıs 2026 sabah saatlerinde Adalar Denizi'ndeki Andros Adası açıklarında Arnavutluk'tan Ukrayna'ya 8 bin ton soda taşıyan Vanuatu bayraklı kargo gemisinin kayalıklara çarparak battığını duyurdu; 8 Türk ve 1 Azerbaycanlı toplam 9 kişilik mürettebat Yunan Sahil Güvenliği tarafından kurtarılarak Andros Adası'na götürüldü, kayıp veya ağır yaralanma bildirimi yapılmadı.

Buna paralel olarak, Hürmüz'de CMA CGM San Antonio konteyner gemisi füze saldırısına uğradı, mürettebatta yaralılar var. UK Maritime Trade Operations (UKMTO) verilerine göre Salı, 5 Mayıs 2026'da Hürmüz Boğazı'nda seyreden Malta bayraklı CMA CGM San Antonio adlı konteyner gemisi muhtemel bir seyir füzesiyle vuruldu ve mürettebatta yaralılar olduğu bildirildi; CBS News olayı aktardı ve İran'a atfedilen son saldırı olarak kayda geçti; ABD Başkanı Donald Trump saldırının ardından Pakistan ve diğer ülkelerin talebiyle Özgürlük Projesi (Freedom Project) deniz güvenlik koridoruna geçici duraklatma getirdiğini duyurdu; ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth Pentagon'da operasyonu 'dünyaya sunulan güvenlik hediyesi' olarak tanımladı; CENTCOM Komutanı Brad Cooper sistemin erken uyarı, elektronik harp ve sürekli gözetim katmanlarını içerdiğini açıkladı.

Aynı dönemde, AD Ports, CMA CGM ile BAE'de iç bölge intermodal lojistik ağını genişletmek için MoU imzaladı. AD Ports Group, CMA CGM Group ve CMA Terminals Khalifa Port ile Birleşik Arap Emirlikleri ve daha geniş bölge genelinde iç bölge lojistik bağlantılarını genişletmek için Mutabakat Zaptı imzaladı; anlaşma demiryolu bağlantılı intermodal ağ, iç konteyner depoları ve kargo dağıtım merkezlerini kapsıyor; Khalifa Limanı'nın erişimi rıhtım ötesine taşınarak Kuzey Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Umman'a uzatılacak; CMA Terminals Khalifa Port 2024'te açıldı ve %30 AD Ports ortaklığında ortak girişim olarak çalışıyor; AD Ports CEO'su Mohamed Juma Al Shamisi anlaşmayı BAE iç intermodal lojistik omurgasının konsolidasyonu olarak nitelendirdi.

Bir başka cephede, Rheinmetall, MSC ile birlikte Romanya'nın en büyük tersanesi Mangalia'yı devralmak için çalıştığını doğruladı. Alman otomotiv ve savunma sanayisi devi Rheinmetall, dünyanın en büyük konteyner taşıyıcısı MSC ile birlikte Karadeniz kıyısındaki Mangalia tersanesini devralmak için çalıştıklarını 6 Mayıs 2026 itibarıyla doğruladı; tersane 1976'ya dayanan üç kuru havuzlu bir tesis ve 1997'de DSME tarafından 20 yıllığına devralınmış, ardından Damen yönetimi üstlenmişti; tesis Haziran 2024'ten beri iflas süreci altında; iki şirketin hedefi Romanya'yı büyük bir Avrupa gemi inşa üretim üssüne dönüştürmek; Rheinmetall yakın zamanda Lürssen Group tersanelerini satın aldı.

Ardından, Trump Hürmüz Özgürlük Projesi (Freedom Project) eskort operasyonunu karşılıklı kararla durdurdu — abluka sürüyor. Trump Truth Social'dan Pakistan ve diğer ülkelerin talebi üzerine ve İran temsilcileriyle nihai anlaşmaya varılma yönünde kaydedilen büyük ilerleme dolayısıyla 4 Mayıs'ta başlatılan Özgürlük Projesi (Freedom Project) eskort operasyonunun kısa bir süreliğine karşılıklı kararla durdurulduğunu duyurdu; abluka tam yürürlükte kalıyor; operasyon Rubio'nun belirttiği gibi 87 ülkeden ~23 bin sivili kurtarmak için 15 bin personel ve USS Nimitz Carrier Strike Group ile yürütülmüştü.

Devamında, Mısır-Cezayir Sonatrach ham petrol ithalatı için mutabakat zaptını imzaladı. Mısır Petrol ve Maden Kaynakları Bakanı Kerim Bedevi ile Cezayir Enerji ve Madenler Bakanı Muhammed Arkab'ın katıldığı törenle Mısır iç piyasa ham petrol ihtiyacı için Cezayir devlet petrol şirketi Sonatrach ile mutabakat zaptı imzalandı; Kahire ABD-İsrail-İran savaşı kaynaklı enerji krizi sonrası akaryakıt ithalatını birden çok ülkeden sağlama stratejisini sürdürüyor; Akdeniz havzası rotası (Arzew/Bejaia → Aleksandriya/Süveyş/Ain Sokhna) Hürmüz risk priminden uzak alternatif sunuyor.

Bu arada, Kering CEO Luca de Meo'nun sert tasarruf planına İtalyan FILCAMS-CGIL ve UILTuCS sendikalarından grev kararı. Gucci, Saint Laurent ve Balenciaga'nın çatı kuruluşu Kering'de Renault'tan 2025 sonunda transfer edilen CEO Luca de Meo'nun lüks talebindeki yumuşamayı ve marj erozyonunu tersine çevirmek için aldığı sert tasarruf tedbirleri, işçi tarafında ters tepti; İtalyan sendikalar FILCAMS-CGIL ve UILTuCS başta Toskana'daki Gucci atölyeleri olmak üzere ülke genelinde grev kararı aldı; planda satış ekibinde küçülme, tedarikçi ödeme vadelerinin 120 günden 180 güne uzatılması, yan ürün hatlarının kapatılması ve mağazalarda sıkı iade politikası bulunuyor; sendikalar uzayan ödeme vadelerinin Toskana ve Veneto'daki küçük ve orta ölçekli atölye-tedarikçileri nakit akışı krizine sürükleyeceğini ve sonbahar/kış 2026 sezonunda 8-12 haftalık teslimat gecikmesi riski yaratacağını ileri sürdü.

Hemen ardından, USS Abraham Lincoln'dan kalkan F/A-18 Super Hornet, Umman Körfezi'nde İran bayraklı VLCC Hasna'yı etkisiz hale getirdi. ABD Bahriyesi'nin USS Abraham Lincoln'dan kalkan bir F/A-18 Super Hornet'ı, 7 Mayıs 2026'da Umman Körfezi'nde İran bayraklı VLCC Hasna'yı etkisiz hale getirdi; Splash247'in baş editörü Sam Chambers tarafından aktarılan haberde gemi, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını delmeye çalışmakla itham edildi; CENTCOM kaynaklı görsel ve doğrulamalara göre Hasna saldırı sonrası kıyıya dönüş manevrasına geçti, mürettebat kayıplarına ilişkin resmi teyit yapılmadı; olay, Trump yönetiminin Özgürlük Projesi (Freedom Project) konvoy eskort operasyonu ve Pakistan arabuluculuğunda sürdüğü bildirilen İran-ABD nihai anlaşma görüşmeleriyle aynı pencerede gerçekleşti; Splash247 başyazısı durumu 19. yüzyıl deniz politikalarına atfen "topçu diplomasisinin geri dönüşü" olarak nitelendirdi.

Sektörün başka bir köşesinde, MKE ile Century Arms, 12 yarı otomatik tüfek modeli için ABD ihracat anlaşması imzaladı. Türkiye'nin devlet kontrolündeki savunma sanayii şirketi Makine ve Kimya Endüstrisi AŞ (MKE) ile ABD'li silah ithalatçısı Century Arms, İstanbul Fuar Merkezi'nde düzenlenen SAHA 2026 Uluslararası Savunma, Havacılık ve Uzay Sanayi Fuarı kapsamında 12 farklı yarı otomatik tüfek modelinin ABD pazarına ihracatı için anlaşma imzaladı; imza, MKE Genel Müdürü İlhami Keleş ve Century Arms Genel Müdürü Michael Sucher tarafından atıldı; törene Milli Savunma Bakan Yardımcısı ve MKE Yönetim Kurulu Başkanı Alpaslan Kavaklıoğlu ile TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonu Başkanı Mustafa Varank katıldı; Vermont merkezli Century Arms'ın dağıtım ağı, MKE üretimi 12 tüfek modelinin ABD perakendesine ulaşmasında kanal görevi üstlenecek; anlaşmanın mali değeri ve teslimat takvimi resmi olarak açıklanmadı; sözleşme, Türkiye'nin Ocak-Nisan 2026 döneminde 2,87 milyar dolar düzeyine ulaşan savunma ve havacılık ihracatı performansı sonrasında geldi.

Aynı günlerde, Hanwha Ocean ve Thordon Bearings, Kanada Devriye Denizaltı Programı (CPSP) için MoU imzaladı. Güney Kore merkezli Hanwha Ocean ile Burlington (Ontario) merkezli Thordon Bearings, Kanada Devriye Denizaltı Programı (CPSP) ve diğer uluslararası deniz projelerinde işbirliği fırsatlarını değerlendirmek üzere bir Mutabakat Zaptı imzaladı; anlaşma denizaltı sistemleri, deniz teknolojileri ve uzun ömürlü yaşam döngüsü desteği alanlarına odaklanıyor; Hanwha Ocean, dünyanın en büyük konvansiyonel denizaltı tedarik programlarından biri olan CPSP'nin Kanada hükümeti tarafından seçilmiş iki yetkilendirilmiş tedarikçisinden biri konumunda; Thordon'un yağsız yatak teknolojileri, Kraliyet Kanada Donanması Halifax sınıfı fırkateynler ile Harry DeWolf sınıfı Arktik ve Açık Deniz Devriye Gemilerinde halihazırda kullanılıyor; Hanwha Ocean, programın nihai ihalesini kazanması koşuluyla Kanada'da denizaltı alt sistem ve bakım kapasitelerinin yerelleştirilmesini destekleyeceğini açıkladı.

Buna paralel olarak, ÖZATA Tersanesi ile Maritime Montering, askeri gemi projelerinde iç donatım iş birliği için MoU imzaladı. ÖZATA Tersanesi ile Norveç merkezli iç donatım çözümleri sağlayıcısı Maritime Montering, Türkiye'deki askeri gemi projelerine yönelik iş birliğini geliştirmek amacıyla SAHA EXPO 2026 Uluslararası Savunma ve Havacılık Fuarı sırasında stratejik bir Mutabakat Zaptı (MoU) imzaladı; anlaşma, deniz platformlarında iç donatım çözümleri ile ileri gemi inşa kabiliyetlerinin entegre edilmesini hedefliyor ve yerel üretim, mühendislik desteği ile teknoloji transferi unsurlarını içeriyor; iş birliği Maritime Montering'in Türkiye'deki yerel iştiraki tarafından yürütülecek; Maritime Montering Türkiye Genel Müdürü Murat Korkut, Grubun yıllar içinde dünya genelinde yaklaşık 100 askeri gemi için yüksek kaliteli iç donatım çözümleri sunduğunu açıkladı; sivil gemi inşa projelerindeki başarılı geçmişin üzerine inşa edilen anlaşma, Türk deniz savunma tedarik zincirinde iç donatım kabiliyetinin yerelleştirilmesini güçlendiriyor.

Aynı dönemde, Excelerate Energy, yeni inşa Acadia FSRU'su için Ürdün NEPCO ile 9 aylık kesin charter imzaladı. New York borsasında işlem gören Excelerate Energy, Irak'ın planlanan LNG ithalat projesindeki gecikmenin ardından yeni inşa Excelerate Acadia FSRU'su için Ürdün ulusal elektrik şirketi NEPCO (National Electric Power Company) ile 9 aylık kesin charter sözleşmesi imzaladı; gemi 2026 ortasında Akabe Limanı'ndaki LNG ithalat terminalinde operasyona başlayacak ve charter'ın 2026 yılında yaklaşık 20 milyon dolar düzeltilmiş FAVÖK katkısı sağlaması bekleniyor; Acadia, Ekim 2025'te Irak Elektrik Bakanlığı iştiraki ile imzalanan ve günde minimum 250 milyon standart fit küp sözleşmeli hacim ile uzatma opsiyonlarını kapsayan beş yıllık entegre LNG ithalat anlaşması çerçevesinde Irak'taki uzun vadeli işe ayrılmıştı; charter sona erdiğinde gemi Basra Körfezi'ndeki uzun vadeli pozisyonuna geçecek.

Bir başka cephede, AB, Hürmüz krizinde Avrupalı havayollarına Jet A yakıtı onayı verdi. AB Komisyonu Hürmüz krizinde Avrupalı havayollarının ABD'de yaygın Jet A yakıtını kullanmasına yeşil ışık verdi.

Ardından, ABD CENTCOM, İran limanlarında 70'ten fazla tankeri abluka altında tuttuğunu açıkladı — 166 milyon varil ham petrol bekliyor. ABD Merkezi Komutanlığı (CENTCOM) 8 Mayıs 2026 Cuma günü resmi X paylaşımında, Hürmüz Boğazı bölgesinde 13 Nisan 2026'dan beri yürürlükte olan deniz ablukası kapsamında İran limanlarına giriş çıkışını engellediği ticari tanker sayısının 70'i aştığını duyurdu; ablukadaki gemilerin toplam taşıma kapasitesi 166 milyon varil İran ham petrolüne ulaşıyor ve tahmini kargo değeri 13 milyar doları aşıyor; CENTCOM verilerine göre operasyonu 15.000'den fazla asker, 200 uçak ve 20 savaş gemisi yürütüyor; Anadolu Ajansı'nın derlediği gemi izleme verileri, Hürmüz Boğazı'ndan 8 Mayıs sabah 09:00 GMT'ye kadar geçen 24 saatte ana ticari gemi geçişi gerçekleşmediğini ve geçişlerin durmasının art arda ikinci güne taşındığını gösterdi; nisan sonunda 42-52 bandında bildirilen tanker sayısının iki haftada 70 eşiğini aşması, Tahran'ın petrol ihracat gelirleri üzerindeki yapısal baskının kalıcılaştığını ve armatörlerle P&I kulüpleri için bölgesel savaş riski primlerinin kontrat değerinin yüzde 2,8 bandında seyretmeye devam ettiğini ortaya koyuyor.

Devamında, TOBB ortaklı BOMACO, Suriye İdlib'de entegre serbest bölge ve kuru liman kuracak. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), İslam Ticaret ve Kalkınma Odası (İKKÖ) ve Gümrük ve Turizm İşletmeleri (GTİ) ortaklığıyla İngiltere'de kurulan BOMACO ile Suriye İdlib Valiliği, 8 Mayıs 2026'da İdlib Valiliği'nde imza töreni düzenleyerek bölgede entegre bir serbest bölge ve kuru liman inşa etmek üzere protokol imzaladı; protokole BOMACO CEO'su Saruhan Enver Balaban ile İdlib Valiliği Genel Müdürü Ahmed Al-Dhamin imza attı, törene İdlib Valisi Muhammed Abdulrahman ve Hatay Vali Yardımcısı Alper Arın Yılmaz da katıldı; SANA'nın aktarımına göre proje kapsamında entegre serbest bölge ile kuru liman aynı tesis içinde konumlandırılacak ve özellikle sınır ticareti ile lojistik altyapısının merkezi olarak konumlandırılıyor; görüşmelerin temeli geçen ay Suriye Kara ve Deniz Limanları ile Gümrük İdaresi Başkanı Kuteybe Bedavi ile yapılan toplantılarda atılmış, BOMACO YİD ve kamu-özel iş birliği modelleriyle sınır kapıları, gümrük altyapıları ve lojistik tesislerinin geliştirilmesine odaklanıyor; Hatay sınır kapılarına bağlı tek koridor olan İdlib hattı, planlanan tesis ile gümrüklü transit, RoRo-karayolu kombinasyonu ve sınır geçiş süreleri açısından Türkiye-Suriye sınır ticaretinde tek merkezde elleçleme kapasitesi sunacak.

Bu arada, ABD CENTCOM, 3 ABD destroyer'ına saldırı sonrası Hürmüz'de İran askeri tesislerine vurdu — Qeshm Limanı ve Bandar Abbas. ABD Merkezi Komutanlığı (CENTCOM), 7-8 Mayıs 2026 tarihlerinde Hürmüz Boğazı bölgesinde son 24 saat içinde üç ABD destroyer'ına yöneltilen İran kaynaklı saldırılara karşılık vererek meşru müdafaa kapsamında hava saldırıları düzenledi; PortNews'in 8 Mayıs aktarımına göre hedef listesi Qeshm Limanı, Bandar Abbas'taki askeri yerleşke ve Hürmüz Boğazı kıyısındaki yerleşik füze ile drone fırlatma sahalarını kapsadı; ABD savunma yetkilileri saldırıların İran ablukasının askeri uygulanışı için kalibrasyon eylemi olduğunu, geniş çaplı bir savaş tırmanışı olmadığını vurguladı; İran tarafı destroyer'lara yönelik vuruşların Devrim Muhafızları Donanma Kuvvetleri (IRGC-N) tarafından kıyıdan denize füze ve kamikaze drone sistemleriyle yapıldığını savundu; Bandar Abbas İran'ın konteyner trafiğinin yaklaşık %55'ini taşıyan ana liman, Qeshm Adası ise Hürmüz çıkış kanalını kontrol eden stratejik askeri mevzilenmeye sahip; bölgedeki sivil gemi trafiği iki saatlik tatilden sonra yeniden devreye girdi, olay sonrası Brent yaklaşık 4 dolar yukarı sıçradı ve tanker savaş risk primleri kontrat değerinin %2,8 bandında güncellendi.

Hemen ardından, Çin'in 134 km'lik Pinglu Kanalı'nda Jikai Köprüsü trafiğe açıldı. Çin Pinglu Kanalı'nda Jikai Köprüsü trafiğe açıldı; rota 560 km kısalacak, yıllık $750m tasarruf bekleniyor.

Sektörün başka bir köşesinde, Aramco CEO'su Nasser: Son iki ayda dünya piyasasından ~1 milyar varil petrol eksildi. Aramco CEO Nasser: Hürmüz ablukasıyla son iki ayda küresel piyasadan ~1 milyar varil petrol eksildi.