Bloomberg'in haberine göre Kızıldeniz'de Yemen'in Al Hudaydah limanı yakınında çok sayıda küçük tekne bir gemiye saldırdı; gemide yangın çıkardı ve mürettebatı gemiyi terk etmek zorunda bıraktı. Saldırı, İsrail ordusunun Yemen'deki Houthi kontrolündeki limanlara hava saldırıları düzenlemesinden önce gerçekleşti. UK Maritime Trade Operations (UKMTO)'nın 6 Temmuz'da bir dizi sosyal medya paylaşımında bildirdiğine göre tekneler, gemiye ateş açtı ve kendinden hareketli el bombaları fırlattı; bir şirket güvenlik görevlisini kaynak gösteren UKMTO, gemiyi tanımlamadı. Bölgeden geçen bir ticari gemi tüm mürettebatı kurtardı; gemi terk edilmiş durumda kaldı. UKMTO daha önce, silahlı bir güvenlik ekibinin saldırıya karşılık ateş açtığını açıkladı; olay Al Hudaydah'ın güneybatısında yaklaşık 51 deniz mili mesafede yaşandı ve bu bölge, bir yıldan uzun süredir stratejik su yolundaki gemileri hedef alan İran destekli Houthi milisinin kalesi olarak öne çıktı. Saldırı için hiçbir grup sorumluluk üstlenmedi. 6 Temmuz'un ilerleyen saatlerinde İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), Kızıldeniz üzerinde Al Hudaydah, Ras Issa ve Al-Salif limanlarına ek olarak Al Hudaydah'daki bir elektrik santraline hava saldırıları düzenledi.
Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı, küresel en kritik denizcilik darboğazlarından birini oluşturuyor; küresel konteyner ticaretinin yüzde 12-15'i, petrol ticaretinin yüzde 10'u ve LNG ticaretinin yüzde 8'i bu rotadan geçiyor. Bab-el-Mandeb Boğazı, Yemen ile Cibuti/Eritre arasında 30 km'lik dar geçit olarak işlev gördü; Suez Canal'ı Egypt işletti; Suez Canal Authority (SCA) başkanlığını Osama Rabie yürüttü. Houthis (Ansar Allah), Sanaa Yemen kökenli ve Mahdi al-Mashat'ın Supreme Political Council Başkanı olarak görev yaptığı İran destekli Şii militan grubu olarak öne çıktı; Hamas'ın Ekim 2023 saldırısının ardından Filistin ile dayanışma adına Kızıldeniz'deki İsrail bağlantılı gemilere saldırılar düzenledi. U.K. Maritime Trade Operations (UKMTO), U.K. Royal Navy'e bağlı Dubai merkezli bir kuruluş olarak faaliyet gösterdi ve ticari denizcilik için risk uyarıları yayımladı. U.S. öncülüğündeki Operation Prosperity Guardian, U.S. CENTCOM, U.K. Royal Navy, French Navy ve EU Operation Aspides ana koruma operasyonlarını oluşturdu. Combined Maritime Forces (CMF; Bahrain) ve Combined Task Force 153 (CTF-153) ana koalisyon yapıları olarak görev aldı.
Kızıldeniz krizi sonrasında küresel ticaret rotaları köklü biçimde değişti. Yaşanan dönüşümler arasında (1) Asia-Europe rotasının Cape of Good Hope (Güney Afrika) üzerinden seyretmesi ve 8.000-9.000 deniz mili ek mesafe ile 10-14 gün ek transit süresi doğurması, (2) Suez Canal trafiğinin %50+ azalması, (3) Suez Canal gelirlerinde Mısır için 8 milyar dolar+ kayıp oluşması, (4) Asia-Europe navlun fiyatlarının %200-300 artması, (5) SCFI, Drewry WCI ve Xeneta XSI endekslerinde sıçrama yaşanması, (6) marine insurance war risk premium (P&I) maliyetinin önceki %0,05 seviyesinden %0,7'ye yükselmesi ve (7) Avrupa'ya tedarik zincirlerinde 14-21 gün ek lead time oluşması yer aldı. MSC, Maersk, CMA CGM, Hapag-Lloyd ve ZIM Integrated Shipping gibi ana taşıyıcılar Cape rotasını tercih etti. COSCO, OOCL ve bazı Çinli taşıyıcılar daha az engelle karşılaştı; tarafsızlık avantajından yararlandı. Houthi saldırılarının ana yöntemleri (1) balistik füze, (2) seyir füzesi, (3) tek yönlü saldırı drone'u, (4) saldırı tekneleri, (5) sualtı drone'u (UUV) ve (6) deniz mayını olarak sıralandı. Galaxy Leader (Kasım 2023), True Confidence (Mart 2024), Tutor (Haziran 2024), MV Sounion (Ağustos 2024), Magic Seas (Temmuz 2025) ve Eternity C (Temmuz 2025), etkilenen önemli gemiler arasında yer aldı.
Yemen'deki çatışmanın denizcilik güvenliği etkileri, küresel tedarik zincirinin yapısal dayanıklılığını sınıyor. Ekim 2023'te başlayan Israel-Hamas savaşı; Hezbollah, Houthi, İran, Suriye ve Irak'ı içeren bölgesel çatışmaya dönüştü. U.S. Trump 2.0 yönetimi, Houthi'ye karşı sertleşmiş yaklaşım sergiledi ve Mart 2025'ten itibaren yoğun hava saldırı kampanyası başlattı. Mayıs 2025 tarihli Trump-Houthi ateşkesi kısa ömürlü oldu; saldırılar devam etti. Lloyd's of London ve Lloyd's Joint War Committee (JWC) ana savaş riski sigortacıları olarak öne çıktı. BIMCO (Baltic and International Maritime Council), ICS (International Chamber of Shipping), INTERTANKO ve INTERCARGO, ana denizcilik sektörü temsil kuruluşları olarak mürettebat güvenliği ve seyrüsefer özgürlüğü için diplomatik çözümler talep etti. Sonuç olarak Magic Seas ve Eternity C saldırıları, Kızıldeniz krizinin küresel tedarik zincirlerinde uzun süreli yapısal değişiklikler yarattığı gerçeğinin somut göstergesine dönüştü.
Önemli Notlar:
1. UKMTO, 6 Temmuz'da Yemen'in Al Hudaydah limanı yakınında bir gemiye yapılan saldırıyı bildirdi.
2. Tüm mürettebat, oradan geçen ticari bir gemi tarafından kurtarıldı; saldırıya uğrayan gemi terk edildi.
3. IDF, aynı gün Al Hudaydah, Ras Issa ve Al-Salif limanlarına ile bir elektrik santraline hava saldırısı düzenledi.
4. Houthi milisi Ekim 2023'ten bu yana Kızıldeniz'deki gemileri hedef alıyor.
5. Operation Prosperity Guardian ve AB Aspides bölgedeki başlıca koruma operasyonları.
