SupplyChainBrain'in haberine göre Yemen'deki Husi isyancıları, İsrail Gazze'yi uluslararası yardıma yeniden açmadığı sürece Kızıldeniz bölgesindeki ticari gemilere saldırıları yeniden başlatmakla tehdit etti. İsrail 2 Mart'ta Gazze'ye tüm yardım ve malzeme girişini abluka altına aldı — ardından bölgenin elektriğini kesti — ve iki tarafın Ocak'ta ateşkese varmasından bu yana Hamas'ın elinde tuttuğu 24 İsrailli rehineyi iade etmesini talep etti. 7 Mart'ta Husiler İsrail'e ültimatom verdi: 11 Mart'a kadar Gazze'ye uyguladığın ablukayı kaldır ya da Kızıldeniz ve Aden Körfezi'ndeki gemilere saldırıları yeniden başlatacağız — bu bilgiyi Al Jazeera aktardı.
Husi hareketi (resmi adıyla Ansar Allah, "Tanrı'nın Destekçileri"), Abdul-Malik al-Houthi liderliğinde Yemen'in kuzey-orta bölgesinde başkent Sanaa'yı kontrol ediyor. İran desteğiyle 2014'ten bu yana Yemen iç savaşının tarafı olan hareket, Kasım 2023'ten Ocak 2025 ateşkesine kadar Kızıldeniz'de 100'den fazla ticari gemiye saldırdı. Balistik füze, insansız hava araçları, deniz mayınları ve insansız su üstü araçları (USV) başlıca saldırı silahları oldu. Galaxy Leader (Kasım 2023), Tutor (Haziran 2024), Rubymar (Mart 2024) ve True Confidence (Mart 2024) batırılan ya da ağır hasar gören gemiler arasında yer alıyor. Krizin etkisiyle Süveyş Kanalı trafiği yüzde 70-80 geriledi; konteyner gemileri Cape of Good Hope rotasına yöneldi. Bu yönlendirme 10-14 gün ek transit, 1.500 deniz mili fazladan mesafe ve yakıt tüketiminde yüzde 30-40 artış anlamına geliyor. Bab el-Mandeb, Kızıldeniz'in güneyindeki kritik darboğaz konumundadır.
Operation Prosperity Guardian (Aralık 2023), Combined Maritime Forces (CMF; Bahrain) çatısı altında ABD liderliğinde 20'den fazla ülkenin katıldığı koalisyonla faaliyet yürütüyor. ABD katkıları arasında U.S. Navy 5th Fleet, USS Dwight D. Eisenhower ve USS Theodore Roosevelt öne çıkıyor. EU Operation Aspides (Şubat 2024) AB'nin ortak Kızıldeniz savunma operasyonudur; Fransa, Almanya, İtalya, Yunanistan, Belçika, Hollanda, Danimarka ve İspanya katılımcılar arasında yer alıyor. Maersk, MSC, CMA CGM, Hapag-Lloyd, ONE, Evergreen, HMM, Yang Ming ve ZIM Kızıldeniz'den tamamen uzak durmaya devam etti. COSCO Shipping ve OOCL ise Çin bayraklı ve sahipli oldukları gerekçesiyle Husilerden kısmi muafiyet elde etti.
Suez Canal Authority (SCA; Chairman Osama Rabie; İsmailiye, Mısır), 2023 mali yılında 9,4 milyar dolar gelir elde ederken 2024'te bu rakam yaklaşık 5 milyar dolara geriledi — Husi krizi yaklaşık yüzde 50 gelir kaybına yol açtı. BIMCO (Kopenhag) ve International Chamber of Shipping (ICS) başlıca küresel denizcilik sektörü kuruluşları olarak öne çıkıyor. Lloyd's Joint War Committee, Kızıldeniz'i yüksek riskli savaş bölgesi ilan etti; ek savaş riski sigortası primleri gemi değerinin yüzde 0,7-1,0'ına kadar çıktı. Drewry World Container Index, Freightos Baltic Index (FBX) ve Xeneta XSI başlıca navlun endeksleri; kriz sırasında yüzde 200-300 artış kaydetti. Husi tehdidinin yenilenmesi, küresel Kızıldeniz kapasite stratejisinin köklü biçimde yeniden yapılandırılması gerektiğini ortaya koyuyor; Cape rotası planlaması ve savaş riski sigortası tedarik zinciri yöneticileri için birincil stratejik öncelik haline geldi.
Önemli Notlar:
1. Husiler, Gazze ablukası kaldırılmadığı sürece Kızıldeniz saldırılarını yeniden başlatmakla tehdit ediyor.
2. Kasım 2023 - Ocak 2025 arasında 100'den fazla ticari gemiye saldırı düzenlendi.
3. Süveyş trafiği yüzde 70-80 geriledi; Cape rotası 10-14 gün ek transit süresi ekledi.
4. Operation Prosperity Guardian ve EU Aspides başlıca koruma operasyonlarıdır.
5. SCA, Husi krizi nedeniyle yaklaşık yüzde 50 gelir kaybetti.
