SupplyChainBrain, Breakbulk News kaynaklı haberi aktarıyor: Yemen merkezli isyancı Husi hareketi, İsrail'in Haifa limanına yönelik "deniz blokajı" ilan ederek ticari nakliye şirketlerini bölgeden uzak durmaya ya da hedef alınma riskini göze almaya davet etti. Reuters'ın 19 Mayıs'ta aktardığı televizyon açıklamasında grubun askeri sözcüsü Yahya Saree, Haifa limanını resmen deniz hedefleri listesine aldıklarını duyurdu. "Bu andan itibaren bu limanda bulunan veya bu limana giden gemilere sahip tüm şirketler, limanın hedefler listesine dahil edildiğini bilmeli" dedi Saree. Şimdiye dek Iron Dome ve diğer savunma sistemleri İsrail'e yönelen Husi füzelerinin büyük bölümünü etkisiz kıldı. Ancak Husilerin yüzlerce mil uzağa uzanan güç projeksiyonu kapasitesi nakliye şirketlerini tedirgin ediyor. Washington'ın misilleme saldırılarını artırmasının ardından Husiler ABD bayraklı gemilere yönelik saldırıları askıya almayı kabul etti; ancak ABD müttefiklerinin bayraklarını taşıyan ya da İsrail limanlarına seyreden gemiler hâlâ risk altında.
Port of Haifa, İsrail'in en büyük limanıdır ve yıllık 1,5 milyon TEU kapasiteye sahiptir. Adani Group (Kurucu Gautam Adani; Hindistan) ile Gadot Group (İsrail) konsorsiyumu limanı 2023'te 1,18 milyar USD'ye satın aldı; Adani Ports and Special Economic Zone (APSEZ; CEO Karan Adani) tesisi işletiyor. İsrail'in diğer başlıca limanları arasında konteyner terminaline ev sahipliği yapan Port of Ashdod (TIL; MSC sahipli) ve Port of Eilat (Akabe Körfezi) yer alıyor. Resmi adıyla Ansar Allah olan Husi hareketi, Sana'a merkezli olup Abdul-Malik al-Houthi önderliğinde faaliyet yürütüyor. İran'ın Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC) Quds Force'u gruba destek sağlıyor. Hareket, Hamas, Hizbullah ve Irak Şii milisleriyle birlikte "Direniş Ekseni"ni oluşturuyor. ABD Dışişleri Bakanlığı, Trump yönetimi döneminde (Mart 2025) Husileri Küresel Terör Örgütü (SDGT) listesine yeniden aldı.
Kızıldeniz ticaret kesintisi Kasım 2023'te Galaxy Leader'ın ele geçirilmesiyle başladı. O tarihten bu yana 100'den fazla ticari gemiye saldırı gerçekleştirildi, 4 gemi battı — en çok ses getiren gemiler Galaxy Leader, Tutor, Rubymar ve Sounion. Bab al-Mandeb Boğazı ve Süveyş Kanalı (Başkan Osama Rabie) trafiği, 2023'teki 1,1 milyar tonluk yıllık hacimden 2024'te yüzde 50'nin üzerinde düştü. Cape of Good Hope (Güney Afrika) güzergahı Asya-Avrupa taşımacılık süresini 10-14 gün uzatıyor, gemi başına günlük operasyonel maliyeti 30-50 bin USD artırıyor ve küresel konteyner navlununu 3-5 kat yukarı çekiyor. Krizden en çok etkilenen taşıyıcılar arasında MSC (Başkan Diego Aponte; Cenevre), Maersk (CEO Vincent Clerc; Kopenhag), CMA CGM (CEO Rodolphe Saadé; Marsilya), Hapag-Lloyd (CEO Rolf Habben Jansen; Hamburg) ve ZIM yer alıyor. Bölgede Operation Aspides (EU NAVFOR; Komutan Vasilios Gryparis) ve Operation Prosperity Guardian (ABD Combined Task Force 153) koruma operasyonları yürütüyor.
Deniz sigortası cephesinde Lloyd's of London Joint War Committee (JWC); Kızıldeniz, Bab al-Mandeb, Aden Körfezi, Yemen, İsrail, Lübnan, İran ve Hürmüz Boğazı'nı "Listed Areas" kapsamına aldı. Gemi başına ek savaş riski primleri gemi değerinin yüzde 0,5-2'sine ulaştı. BIMCO (Genel Sekreter David Loosley), ICS (Genel Sekreter Guy Platten) ve IMO (Genel Sekreter Arsenio Dominguez) Husi krizine ilişkin küresel ticaret normlarını tartışıyor. Husi blokaj ilanları beş aşamada tırmandı: (1) Kasım 2023 — İsrail bayraklı gemiler; (2) Aralık 2023 — İsrail'e giden tüm gemiler; (3) Mart 2024 — ABD ve İngiliz gemileri; (4) Mayıs 2024 — sahiplik değerlendirmesi; (5) Mayıs 2025 — Haifa limanı blokajı. Saree'nin Haifa blokaj ilanı deniz ticareti güvenliğini ve Doğu Akdeniz rotalarına ilişkin değerlendirmeleri yeniden gündeme taşıdı; savaş riski sigortası ve rota esnekliği tedarik zinciri yöneticileri için birincil stratejik öncelik haline geldi.
Önemli Notlar:
1. Husi askeri sözcüsü Yahya Saree, Haifa limanını deniz hedefleri listesine ekledi.
2. Iron Dome çoğu Husi füzesini engelliyor; ancak deniz riski sürüyor.
3. Adani Group, Haifa limanını 2023'te 1,18 milyar USD'ye satın aldı.
4. Kızıldeniz trafiği Süveyş Kanalı'ndan yüzde 50'nin üzerinde azaldı; gemiler Cape rotasına yöneldi.
5. Lloyd's JWC, Kızıldeniz ve İsrail sularını "Listed Areas" olarak sınıflandırdı.
