IEA Uyardı: Avrupa'da Uçuşlar Jet Yakıtı Kıtlığı Sebebiyle İptal Edilebilir

International Energy Agency (IEA) Başkanı Fatih Birol, 16 Nisan 2026 tarihinde verdiği açıklamada, Iran ile yaşanan savaşın Persian Gulf üzerinden yapılan petrol sevkiyatlarını durdurması halinde Avrupa’da ticari uçuşların iptal edilmek zorunda kalınabileceği uyarısında bulunmakta. Birol, yaptığı değerlendirmede kıtanın elinde kalan jet fuel stoklarının yaklaşık altı haftalık tüketimi karşılayabilecek seviyede kalmakta olduğunu belirtmekte ve tedarik aksamasının uzun sürmesi halinde pist üzerinde bekletilen uçakların yakıt bulamamaya başlayacağını ifade etmekte. IEA Başkanı, mevcut tablonun ajansın kuruluşundan bu yana gördüğü “largest energy crisis ever faced” ölçeğinde bir risk taşımakta olduğunu vurgulamakta; özellikle kısa vadeli rezervleri sınırlı olan Avrupa havayollarının bu tabloda en kırılgan aktörler arasında yer almakta olduğunu söylemekte.

Birol’un açıklamalarına göre, Persian Gulf üzerinden yapılan petrol sevkiyatlarının kesintiye uğraması halinde küresel enerji pazarında domino etkisi görülmekte ve bu etki ilk olarak rafineri ürün tedarikine dayanan havacılık, denizcilik ve karayolu taşımacılığı gibi uç kullanıcı sektörlerinde hissedilmekte. Jet fuel, diesel ve bunker fuel gibi ürünlerde beklenen açık, yalnızca fiyatların yükselmesine değil, fiziki arz yetersizliğine yol açabilmekte. Birol, Avrupa’nın stratejik petrol rezervlerinin büyük bölümünün crude oil biçiminde saklanmakta olduğunu; buna karşılık kıtlığın en çok rafine ürünlerde yaşanmakta olduğunu hatırlatmakta. Rezerv stoklarından yapılacak salımların ham petrolü rafineriye ulaştırabilmesinin haftaları alabileceği vurgulanmakta; bu nedenle krizin piyasa üzerindeki etkisi kısa sürede dengelenememekte ve yolcu uçaklarının operasyonel planları süratle revize edilmek durumunda kalmakta.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın değerlendirmesine göre böyle bir senaryoda hiçbir ülke bağışık değil; United States, Japan, South Korea ve Germany gibi büyük tüketicilerin tamamı, Persian Gulf kaynaklı akışın daralmasından doğrudan etkilenmekte. Birol, bazı petrol ürünlerinde küresel stokların hızla erimekte olduğu ve belirli ürün gruplarının “dry up” yaşayabilmekte olduğu ihtimalini ön plana çıkarmakta. Ajansın uyarısı, yalnızca piyasa fiyatı eksenli bir okuma sunmamakta; bunun ötesinde kıtalar arası lojistik zincirlerinde taşıma kapasitesinin fiziki olarak yetersiz kalabilmekte olduğuna da dikkat çekmekte. Uçak, gemi ve tren operatörleri için yakıt önceliklendirmesi, force majeure çağrıları ve acil rota güncellemeleri bu çerçevede gündeme gelmekte.

IEA’nın Nisan 2026 tarihli Oil Market Report (OMR)’unda ise Strait of Hormuz’un yeniden açılması küresel piyasanın dengesi açısından “the single most important variable” olarak nitelendirilmekte. Rapor, dünya petrol ticaretinin yaklaşık üçte birine ev sahipliği yapan bu boğazın kapalı kalması halinde “significant disruptions” beklenebilmekte olduğunu belirtmekte. OMR’da ayrıca, Körfez kaynaklı kayıpların strategic petroleum reserves, arz çeşitlendirmesi ve OPEC+ koordinasyonu ile ancak kısmen telafi edilebilmekte olduğu ifade edilmekte. Avrupa özelinde ise gelişmelerin jet fuel cracks üzerinde baskı kurmakta ve kıtada hâlihazırda devam eden yakıt stoklama faaliyetlerini hızlandırmakta olduğu aktarılmakta. Ajans, yaşanan risk tablosuna karşı hükümetlerin, havayolu operatörlerinin ve kritik altyapı sahiplerinin acil durum planlarını güncellemekte; tedarik zincirinin direncinin artırılmasına yönelik önlemlerin gecikmeden hayata geçirilmekte olduğunu kaydetmekte.

Önemli Notlar:
1. IEA Başkanı Fatih Birol, Persian Gulf üzerinden gelen petrolün kesilmesi halinde Avrupa’da uçuş iptallerini olası görmekte.
2. Kıtanın elinde yaklaşık altı haftalık jet fuel rezervi kalmakta.
3. United States, Japan, South Korea ve Germany gibi büyük tüketicilerin hiçbiri bu senaryoda bağışık kalmamakta.
4. Nisan 2026 OMR’una göre Strait of Hormuz’un yeniden açılması piyasa için en belirleyici değişken olarak öne çıkmakta.
5. Strategic petroleum reserves ve OPEC+ koordinasyonu, olası kaybı ancak kısmen karşılayabilmekte.

Altlık:
---
Haber Linki: https://www.supplychainbrain.com/articles/43869-iea-warns-european-flights-may-be-cancelled-due-to-fuel-shortage
-------------------

!!! DUYURU !!!

ERP Nasıl Alınır? Kitabımız Google Play Book’da yayınlanmıştır.

#ERP Nedir?

https://www.sedatonat.com/erpnasilalinir  Linki üzerinden ücretsiz olarak indirip okuyabilirsiniz.

Geri bildirimleriniz olursa bizleri mutlu edersiniz.

Şimdiden iyi okumalar dileriz.

[43869]