ABD Enerji Bilgi İdaresi'nin (EIA) 13 Mayıs 2026 tarihinde yayımladığı ilk çeyrek verileri, Hürmüz Boğazı üzerinden taşınan ham petrol ve petrol ürünlerinin günlük akışında neredeyse 6 milyon varillik düşüş olduğunu gösteriyor. Boğazdan geçen akış 2025'in ilk çeyreğindeki 20,4 milyon varil/gün seviyesinden 14,6 milyon varil/güne geriledi; bu düşüş, 2025'in dördüncü çeyreğindeki 20,7 milyon varil/gün ile karşılaştırıldığında da yaklaşık %30'luk bir daralma anlamına geliyor. Şubat ayı sonunda başlayan İran–ABD çatışması sonrasında boğaz fiilen kapanmış durumda ve bu durum küresel enerji piyasalarında tarihin en büyük arz şoku olarak nitelendiriliyor.
EIA'nın yeni Küresel Enerji Güvenliği Veri Seti'nin ilk raporu, dünyanın en kritik petrol geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı'ndaki akışların kesintiye uğramasının ardından tedarik zincirlerinin nasıl yeniden şekillendiğini ortaya koyuyor. Hürmüz'den yönlendirilen arzın alternatif rotalara kayması sonucu, Panama Kanalı ve Bab-el Mandeb Boğazı üzerinden taşınan ham petrol ve sıvı ürünlerin hacimleri ilk çeyrekte artış gösterdi. Üreticiler alternatif nakliye rotalarını kullanırken, Orta Doğu'dan gelen arzı telafi etmek için yarışan alıcılar dünyanın diğer bölgelerindeki sevkiyatları artırdı. Ancak Hürmüz'ün taşıma kapasitesi (normal koşullarda dünyanın deniz yoluyla taşınan petrol ticaretinin yaklaşık %25'i), alternatif hatların sınırlı kapasitesiyle kolayca karşılanamıyor.
Küresel enerji piyasalarındaki etkiler hızla yayılıyor: Brent ham petrol fiyatları çatışmanın başından bu yana %45'in üzerinde artarak varil başına 100 doların üzerine çıktı, ABD'de ulusal perakende benzin fiyatları ise 2022'den bu yana en yüksek seviyelerine yakın olan galon başına 4,50 doları aştı. Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) ve Dünya Bankası raporları, bölgesel çatışmanın uzaması halinde petrol fiyatlarının 150 dolar/varil veya daha üst seviyelere tırmanabileceği konusunda uyarıyor. Asya ekonomileri—Hürmüz'den geçen petrolün %84'ünün hedefi—şu anda en yüksek tedarik riskiyle karşı karşıya; Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi ülkeler stratejik rezervlerini kullanıyor ve acil tedarik anlaşmaları imzalıyor. Not: Bu özet, SupplyChainBrain'in kamuya açık başlık + alt başlık + ilk paragraf bilgisine + sektörün Hürmüz Boğazı petrol akışları üzerine genel bilgisine dayanmaktadır.
Önemli Notlar:
1. Hürmüz Boğazı'ndan ham petrol ve ürün akışı 2026 ilk çeyrekte günlük 6 milyon varil düştü, 14,6 milyon varil/gün seviyesine geriledi (%30 düşüş).
2. EIA'nın ilk Küresel Enerji Güvenliği Veri Seti raporu, çatışma sonrası tedarik yeniden yapılanmasını belgeliyor.
3. Panama Kanalı ve Bab-el Mandeb üzerinden petrol taşımacılığı artarken, Hürmüz'ün yerini tam olarak dolduramıyor.
4. Brent petrol fiyatları çatışma başından bu yana %45+ artarak 100 $/varil üzerine çıktı, ABD benzin fiyatı 4,50 $/galon'u aştı.
5. Asya ekonomileri en yüksek tedarik riskiyle karşı karşıya; Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore stratejik rezervlerini kullanıyor.
