Çin Panama Kanalı Liman Satışında Kontrol Payı Talep Ediyor

Panama Kanalı’nın Atlantik ve Pasifik girişlerinde yer alan iki stratejik limanın satış süreci, küresel ticaret ve jeopolitik dengeler açısından yeni bir gerilim alanı yaratmakta. SupplyChainBrain tarafından aktarılan bilgilere göre Çin, söz konusu limanların 22,8 milyar dolarlık satışında, devlet kontrolündeki deniz taşımacılığı şirketi Cosco adına kontrol payı talep etmekte. Bu talep, satış sürecini fiilen kilitleyen bir unsur haline gelmiş durumda.

Süreç, ABD merkezli yatırım devi BlackRock ile İsviçreli konteyner taşımacılığı operatörü MSC arasında Mart ayında varılan ön anlaşma ile başlamıştı. Anlaşma, Panama Kanalı’nın iki ucunda yer alan ve uzun süredir CK Hutchison tarafından işletilen limanların satın alınmasını öngörmekteydi. Bu adım, ABD Başkanı Donald Trump tarafından yapılan yoğun baskıların ardından gündeme geldi.

Trump yönetimi, 2025’in ilk aylarında Çin’in söz konusu limanlar üzerindeki etkisinin ulusal güvenlik riski yarattığını savunmakta ve Panama Kanalı üzerindeki ABD etkisinin yeniden güçlendirilmesi gerektiğini dile getirmekteydi. Hatta Trump, ABD’nin gerekirse Panama Kanalı’nın kontrolünü yeniden ele alabileceğini açıkça ifade etti. Bu söylemler, hem Panama yönetimi hem de liman işletmecileri üzerinde ciddi diplomatik baskı yarattı.

Aylar süren müzakerelerin ardından, Panama Kanalı yetkilileri ve Trump yönetimi ile yürütülen görüşmeler sonucunda, limanların BlackRock liderliğindeki bir konsorsiyuma satılacağı duyuruldu. Ancak CK Hutchison, Ağustos ayında yaptığı açıklamada, anlaşmanın 2026’dan önce tamamlanmasının zor olduğunu belirtti. Bu açıklama, sürecin zaten kırılgan bir zeminde ilerlediğini ortaya koydu.

Son aşamada Çin’in devreye girmesi, dengeleri daha da karmaşık hale getirdi. The Wall Street Journal’ın haberine göre Pekin yönetimi, Cosco’ya çoğunluk hissesi verilmemesi halinde anlaşmayı engellemekle tehdit etmekte. Çin’in bu tutumu, daha önce talep edilen eşit ortaklık beklentisinin de ötesine geçmekte. Böylece satış süreci, taraflar arasında fiili bir çıkmaza sürüklenmiş durumda.

Washington cephesinden gelen açıklamalar ise oldukça net. Beyaz Saray, 15 Aralık’ta yaptığı açıklamada “Panama Kanalı üzerinde Çin kontrolü kabul edilemez” ifadesini kullandı. Bu açıklama, ABD’nin söz konusu limanları yalnızca ticari değil, aynı zamanda stratejik altyapı unsuru olarak değerlendirdiğini gösterdi. ABD açısından Panama Kanalı, küresel ticaret akışlarının yanı sıra askeri ve jeopolitik denge bakımından da kritik bir konumda yer almakta.

Çin tarafında ise konu, yalnızca liman işletmeciliği meselesi olarak ele alınmamakta. Üst düzey bir Çinli yetkili, Wall Street Journal’a yaptığı açıklamada, Panama Kanalı limanlarının kontrolünün önümüzdeki ABD–Çin ticaret görüşmelerinde bir pazarlık unsuru olarak kullanılacağını ifade etti. Bu yaklaşım, liman satışının iki ülke arasındaki daha geniş kapsamlı ticaret ve güç mücadelesinin parçası haline geldiğini ortaya koymakta.

Genel tablo, Panama Kanalı çevresindeki limanların, küresel lojistik ağların ötesinde, büyük güç rekabetinin merkezine yerleştiğini göstermekte. Satış sürecinin nihai sonucu, yalnızca liman mülkiyetini değil; küresel deniz taşımacılığında etki alanlarını ve ticaret rotaları üzerindeki kontrol dengesini de şekillendirecek nitelik taşımakta.

Önemli Notlar

• Çin, Panama Kanalı liman satışında Cosco için kontrol payı talep etmekte.

• Satış süreci BlackRock ve MSC öncülüğünde ilerlemekteydi.

• CK Hutchison, anlaşmanın 2026’dan önce tamamlanmasının zor olduğunu açıklamıştı.

• ABD, Çin kontrolünü ulusal güvenlik riski olarak değerlendirmekte.

• Konu, ABD–Çin ticaret görüşmelerinde stratejik pazarlık başlığı haline gelmiş durumda.