Danimarka merkezli nakliye devi A.P. Moller-Maersk, ABD bayraklı ro-ro gemisi Alliance Fairfax'ın 4 Mayıs 2026'da ABD askeri koruma altında Körfez Boğazı'ndan güvenli şekilde çıktığını doğruladı. Maersk Line Limited'in bir yan kuruluşu olan Farrell Lines tarafından işletilen gemi, "olay olmadan" geçişi tamamladı ve tüm mürettebat güvenle bildirildi. Alliance Fairfax, Şubat 2026 sonunda ABD-İsrail ve İran arasında çatışmanın patlak vermesinden bu yana Körfez'de fiilen mahsur kaldı; bölgeden deniz trafiği füze, insansız hava aracı ve mayın tehditleri nedeniyle büyük ölçüde çöktü.
ABD Merkezi Komutanlığı (CENTCOM), iki ABD bayraklı ticari geminin 4 Mayıs'ta Hormuz Boğazı'ndan başarıyla geçiş yaptığını sosyal medyada açıkladı; bu geçişler, Başkan Trump'ın Project Freedom girişiminin ilk adımını oluşturdu. ABD füze güdümlü destroyer'ları, 100'den fazla kara ve deniz tabanlı uçak, çok etkenli insansız platformlar ve 15.000 personel konuşlandırılarak operasyon desteklendi. İkinci geminin kimliği henüz açıklanmadı. Şirket, ABD ordusunun kendilerine koruma altında çıkış seçeneği sunduğunu ve karaya ve gemide detaylı bir güvenlik planı geliştirdikten sonra operasyonun onaylanıp yürütüldüğünü belirtti.
Alliance Fairfax, ABD Deniz Güvenliği Programı (MSP)'na kayıtlı olan ve ABD ordusunun kriz sırasında kullanımına ayrılan ticari ABD bayraklı gemilerden biri. Çatışma başladığında Körfez'de bulunan beş MSP/TSP gemisinden biri olan Alliance Fairfax ve diğer dört gemi (APL Eagle, Maersk Yorktown, CS Anthem, Stena Imperative) yaklaşık 100 Amerikalı denizci ile birlikte aylarca bekletildi. Denizcilik sektörü yetkilileri, operasyonun mahsur kalan birkaç gemiyi çıkarmak için sınırlı bir operasyon olabileceğini ve tam trafiği geri yüklemek için yeterli olmayabileceğini belirtti. BIMCO Güvenlik Şefi Jakob Larsen, "İran'dan Hormuz Boğazı'ndan güvenli geçiş izni olmadan" operasyonun sürdürülebilirliğinin belirsiz olduğunu vurguladı.
Hormuz Boğazı, dünyanın petrol ticaretinin yaklaşık %20'sini taşıyan hayati bir su yolu olup, İran 28 Şubat 2026'da ABD ve İsrail saldırılarından sonra boğazı kapatmış ve 4 Mart'ta IRGC tam kontrolü ilan etmişti. Çatışma başlamadan önce ayda yaklaşık 3.000 gemi boğazdan geçerken, Nisan 2026'da bu rakam sadece 191 gemiye düştü. Yüzlerce gemi hâlâ Körfez'de mahsur durumda. ABD, 13 Nisan'da İran limanlarına giren/çıkan gemilere yönelik karşı abluka ilan etmiş olup bu tarihten itibaren 52 gemiyi geri döndürmüştür. Trump, 6 Mayıs'ta "büyük ilerleme" gerekçesiyle Project Freedom'ı geçici olarak durdurdu; ancak ABD ablukası yürürlükte kalmaya devam ediyor.
Not: Bu özet, SupplyChainBrain'in kamuya açık başlık + alt başlık + ilk paragraf bilgisine + sektörün Hormuz Boğazı krizi üzerine genel bilgisine dayanmaktadır.
Önemli Notlar:
1. Maersk'in Alliance Fairfax gemisi, 4 Mayıs 2026'da iki ay mahsur kaldıktan sonra ABD askeri eskortu altında Hormuz Boğazı'ndan çıktı
2. ABD Project Freedom operasyonu, 15.000 personel, 100+ uçak ve füze güdümlü destroyer'larla ilk iki ABD bayraklı geminin geçişini sağladı
3. Hormuz Boğazı, 28 Şubat 2026'da ABD-İsrail saldırılarından sonra İran tarafından kapatıldı ve dünyanın petrol ticaretinin %20'sini etkiliyor
4. Nisan 2026'da boğazdan sadece 191 gemi geçti; çatışma öncesi ayda 3.000 gemi geçiyordu ve yüzlerce gemi hâlâ mahsur durumda
5. Trump, 6 Mayıs'ta Project Freedom'ı geçici olarak duraklattı; ancak ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukası yürürlükte kalmaya devam ediyor
