Konteyner taşımacıları, Başkan Donald Trump'ın ABD donanmasının mahsur kalan gemileri Hürmüz Boğazı'ndan çıkaracağı yönündeki güvencelerine rağmen boğazdan transit geçmekte isteksiz kalmaya devam ediyor. Trump 3 Mayıs'ta 'Project Freedom' adını verdiği girişimi açıkladı; girişimi, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda mahsur kalan gemilere refakat etme operasyonu olarak tanımladı. Boğaz, İran ve ABD tarafından eş zamanlı olarak abluka altında. Ancak Trump, planın kapsamı veya pratikte nasıl işleyeceğine dair az sayıda ayrıntı verdi; bu durum konteyner taşımacılarını planın uygulanabilirliği konusunda şüpheye sürükledi.
BIMCO baş güvenlik ve emniyet sorumlusu Jakob Larsen, 4 Mayıs tarihli açıklamasında 'Project Freedom'ın uzun vadede sürdürülebilir mi yoksa mahsur kalan gemilerin bir kısmını çıkarmaya yönelik sınırlı bir operasyon mu olacağının belirsiz' olduğunu vurguladı. Larsen, Trump yönetiminin denizcilik sektörüne resmileşmiş hiçbir ayrıntı veya yönlendirme sunmadığını, İran ordusu ile koordinasyon olmadan 'Project Freedom' devam ederse çatışmaların yeniden patlama riski bulunduğunu yineledi. Diğer konteyner taşımacıları da benzer görüşler paylaştı; okyanus taşıyıcısı Hapag-Lloyd, The New York Times'a Trump'ın güvencelerinin operasyonel risk-getiri analizini değiştirmediğini söyledi. Maersk ve MSC ise Hürmüz transitlerini askıda tutmaya devam ettiklerini kamuoyuyla paylaşmış durumda.
Tedarik zinciri perspektifinden konteyner taşımacılarının bu çekincesi, Hürmüz krizi ekseninde üç temel risk üreterek küresel akışları yeniden yapılandırıyor. Birincisi, P&I sigorta primleri: Lloyds of London piyasasındaki war risk premium Hürmüz transitleri için kasım 2025'ten bu yana 15-20 kat arttı; tek başına bir Çin-Cebelitarık geçişi için sefer başına 500 bin – 1 milyon dolar arası ek prim oluşuyor. İkincisi, çapraz alternatif rotalar: Hapag-Lloyd ve MSC artık üst Basra Körfezi kargolarını Sharjah / Khor Fakkan üzerinden feeder hizmetlerle taşımaya başladı — bu fiili olarak boğaz bypass rotasının yeni standardı haline geldi. Üçüncüsü, BIMCO'nun çatışma uyarısı kritik: ABD-İran arasında resmi koordinasyon kanalı kurulmadan tek taraflı operasyonlar, askeri eskalasyon riskini yükseltiyor — bu durum konteyner taşımacılarının standart route compliance politikalarını şirket-bazlı risk değerlendirmesine kaydırıyor; tek bir tedarik zinciri yaklaşımı yerine parçalı, bireysel taşımacı kararları dönemine geçiliyor.
Önemli Notlar:
1. Konteyner taşımacıları, Trump'ın 'Project Freedom' güvencelerine rağmen Hürmüz Boğazı'ndan transit geçmekte isteksiz kalmaya devam ediyor.
2. BIMCO baş güvenlik sorumlusu Jakob Larsen, planın uzun vadede sürdürülebilir mi yoksa sınırlı bir tahliye operasyonu mu olacağının belirsiz olduğunu vurguladı.
3. Hapag-Lloyd New York Times'a Trump'ın güvencelerinin operasyonel risk-getiri analizini değiştirmediğini söyledi; Maersk ve MSC askıyı sürdürüyor.
4. İran ordusuyla koordinasyon olmadan tek taraflı operasyonlar çatışma eskalasyonu riskini yükseltiyor; BIMCO bu yönde uyarı yaptı.
5. Konteyner taşımacıları artık 'standart route compliance' yerine şirket-bazlı risk değerlendirmesi yapıyor; Sharjah / Khor Fakkan üzerinden feeder bypass standartlaşıyor.
[44026]
