Fransa, Çarşamba günü Charles de Gaulle uçak gemisi liderliğindeki görev gücünü Kızıldeniz'e konuşlandırdığını açıkladı; Elysée Sarayı, hareketin Hürmüz Boğazı'nda güvenli geçişi yeniden tesis edecek olası bir uluslararası misyonun ön hazırlığı olduğunu duyurdu. Pazartesi günü ABD ile İran kuvvetleri arasında yaşanan çatışma, dört haftalık kırılgan ateşkesi sarstı ve küresel enerji ile ticaretin can damarı durumundaki dar suyolu üzerindeki çift taraflı ablukayı pekiştirdi.
Fransız ordusu açıklamasında, görev gücüne İtalyan ve Hollanda bayraklı birer muhribin eşlik ettiğini ve filonun güney Kızıldeniz'e doğru rota aldığını bildirdi. Konuşlanmanın amacı, bölgesel operasyonel ortamı değerlendirmek, kriz yönetimi seçeneklerini genişletmek, partner ülke varlıklarını uluslararası hukukla uyumlu bir savunma çerçevesi içine entegre etmek ve denizcilik ticaret paydaşlarına güvence vermek olarak sıralandı.
Fransa ile Birleşik Krallık, çatışma istikrar kazandığında veya çözüldüğünde Boğaz'dan güvenli geçişi mümkün kılacak bir çerçeve üzerinde haftalardır çalışıyor. Bir düzine kadar ülke, hazırlık toplantılarının ardından çok uluslu güce katılmaya istekli olduğunu bildirdi. Fransız Cumhurbaşkanlığı yetkilisi Reuters'a, önerinin İran'ın kendi gemilerine geçiş güvencesi karşılığında nükleer materyal ve füze konularında ABD ile müzakereye oturmasını, ABD'nin de ablukayı kaldırmasını öngördüğünü söyledi.
Tedarik zinciri tarafı için kritik öneme sahip bu hamle, petrol fiyatlarının varil başına 100 dolar civarında dalgalandığı ve Avrupa'nın Orta Doğu'daki çatışmada büyük ölçüde seyirci kaldığı bir dönemde geldi. ABD Başkanı Donald Trump'ın Avrupa müttefiklerini ABD önderliğindeki ablukaya katılmamakla eleştirmesinin ardından gelen sevkiyat, hem Washington'a hem de Tahran'a güçlü bir askeri kapasite sinyali olarak değerlendiriliyor.
Görev gücü, gemi sahiplerinin Hürmüz transit kararlarında belirleyici olacak bir referans noktası niteliği taşıyor. Sürecin başarısı için her iki tarafın da rıza vermesi gerekiyor; aksi halde küresel enerji ve konteyner ticaretine yönelik kesintiler önümüzdeki haftalarda derinleşebilir.
Önemli Notlar:
1. Fransa, Charles de Gaulle uçak gemisi grubunu İtalyan ve Hollandalı muhriplerle birlikte güney Kızıldeniz'e konuşlandırdı.
2. Sevkiyat, ABD ile İran arasındaki Hürmüz ablukasını çözmeye yönelik Fransa-İngiltere önerisinin ön adımı olarak konumlandırıldı.
3. Bir düzine kadar ülke çok uluslu güce katılım iradesi gösterdi; çerçeve İran'a geçiş karşılığında nükleer ve füze müzakerelerini öngörüyor.
4. ABD Başkanı Trump'ın Avrupa müttefiklerini ablukada yer almamakla eleştirmesinin ardından gelen hamle, kıtaya yönelik baskıyı dengeleme amacı taşıyor.
5. Petrol varil başına 100 dolar civarında seyrederken görev gücü, gemi sahiplerinin Hürmüz transit kararlarında bir referans noktası haline geldi.
