Lojistik

BAE, Hürmüz bypass stratejisi ve alternatif deniz koridorları ile liman altyapısını sertleştiriyor

Yazar: Sedat Onat
Khalifa Port Abu Dhabi konteyner terminali yüksek kapasiteli vinç ve rıhtım görünümü
BAE, Hürmüz bypass stratejisi ve alternatif deniz koridorları ile liman altyapısını sertleştiriyor
0:00
0:00

Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Hürmüz Boğazı ve Kızıldeniz üzerindeki jeopolitik risklere yanıt olarak deniz altyapısını hızla çeşitlendiriyor ve sertleştiriyor. AD Ports Group ve DP World, iki ayrı duyuruyla BAE'nin yıllardır süren deniz stratejisinin dönüm noktasını işaretledi. Ayrı ayrı okunduğunda her ikisi de lojistik kilometre taşı; birlikte ele alındığında ise stratejik bir yön değişikliğini temsil ediyor.

AD Ports Group, Nisan 2026'da Hürmüz Boğazı trafik koşullarına yanıt olarak Fujairah Terminals ve Khor Fakkan Port (her ikisi de Umman Körfezi kıyısında, Hürmüz dışında) üzerinden 54.000'den fazla TEU taşıdı ve lojistik ağını karayolu, demiryolu, deniz ve hava rotaları arasında yeniden düzenledi. Grup, 24 gemiden oluşan özel filotunu sekiz feeder servisinde çalıştırarak alternatif kapılar sağladı ve tedarik zinciri bütünlüğünü korudu. Aynı dönemde CMA CGM ile Khalifa Port'ta iç lojistik bağlantısını genişletmek için bir mutabakat zaptı (MoU) imzalandı; anlaşma, demiryolu bağlantılı intermodal ağı kullanarak kargo akışını endüstriyel bölgeler ve bölgesel ticaret koridorlarına doğrudan bağlamayı hedefliyor. Khalifa Port, 2030 yılına kadar yıllık 15 milyon TEU elleçleme kapasitesine ulaşmayı planlıyor ve yakın zamanda tersane hizmeti ekleme niyetini açıkladı. AD Ports ağında 2025 yılında konteyner hacmi yıl bazında %23 artışla 7,7 milyon TEU'ya ulaştı.

DP World da 2025 Mayıs'ta Hindistan, Afrika, Güney Amerika ve Avrupa'da büyük lojistik ve liman altyapı projelerine 2,5 milyar ABD doları yatırım planını duyurdu. Şirket, 40 ülkede 78 deniz ve iç terminal işletmekte ve küresel tedarik zinciri yeteneklerini genişletmektedir. Jebel Ali Port yıllık yaklaşık 19,3 milyon TEU kapasiteye sahip olup 2025 sonlarında rekor breakbulk hacmine (5,36 milyon ton) ulaştı; bu artış Körfez genelindeki altyapı projelerinden kaynaklanıyor. Aynı zamanda DP World, Jebel Ali'deki elektrikli iç terminal araç filosunu bir yılda 14 üniteden 146'ya çıkardı; bu, Orta Doğu'daki en büyük artışlardan biri ve sera gazı emisyonlarında %10'dan fazla azalma sağlıyor.

Bölgesel gerilimler ve Hürmüz Boğazı transit akışındaki belirsizlik, Fujairah ve Khor Fakkan gibi Umman Körfezi kıyısındaki limanların önemini artırdı; bu limanlar, Hürmüz dışında kalan alternatif kapılar sağlıyor. Ayrıca, Dubai merkezli Znera mimarlık firması Nisan 2026'da Union Strait adında Hürmüz Boğazı'nı bypass edecek bir kanal konseptini sundu. Proje, BAE'nin doğu-batı ekseninde akıllı şehirler, lojistik hub'lar ve serbest ticaret bölgeleri inşa etmeyi öngörüyor ve "ulusal omurga" olarak tanımlanıyor. Henüz aktif bir inşaat projesi olmasa da, kanal fikri BAE'nin önümüzdeki on yıllarda sadece petrol ihracatçısı değil, alternatif lojistik koridorların sahibi olma arzusunu yansıtıyor.

BAE ayrıca deniz güvenlik kapasitesini modernize ediyor: UAE Donanması Baynunah-class corvette'ler, Fransa'dan UMIS insansız mayın savaşı sistemleri ve gelişmiş gözetleme yetenekleri ile donatıldı; Yemen ve Afrika Boynuzu açıklarında operasyonlar yürütüyor. Abu Dhabi'de Entegre Ulaştırma Merkezi, yapay zeka destekli otonom deniz devriye teknelerinin saha testlerini başlattı. Bu gelişmeler, BAE'nin deniz altyapısını sadece ticari değil, stratejik ve askeri açıdan da sertleştirme yönündeki kararlılığını ortaya koyuyor. Not: Bu özet, Container News'in kamuya açık başlık + alt başlık + ilk paragraf bilgisine + sektörün BAE deniz stratejisi üzerine genel bilgisine dayanmaktadır.


Önemli Notlar:
1. AD Ports Group, Nisan 2026'da Hürmüz dışı rotalardan (Fujairah, Khor Fakkan) 54.000+ TEU taşıdı; 24 gemili filotunu 8 feeder serviste çalıştırdı.
2. CMA CGM ile Khalifa Port'ta intermodal lojistik ağ MoU'su imzalandı; Khalifa 2030'da 15M TEU/yıl kapasiteye ulaşmayı hedefliyor.
3. DP World, 2025 Mayıs'ta 4 kıtada 2,5 milyar $ yatırım planı duyurdu; Jebel Ali elektrikli araç filosunu 14'ten 146'ya çıkardı.
4. Znera firması Hürmüz bypass kanal konsepti (Union Strait) sundu; BAE'nin doğu-batı ekseninde akıllı şehir + lojistik hub öngörüyor.
5. UAE Donanması Baynunah-class corvette ve UMIS mayın savaşı sistemleri ile Yemen/Afrika Boynuzu'nda operasyonlar yürütüyor; Abu Dhabi'de otonom devriye teknesi testleri başladı.