SupplyChainBrain Genel Yayın Yönetmeni Helen Atkinson analizinde şu soruyu soruyor: Amerika bir zamanlar ticari deniz gemisi inşasında dünya lideriydiydi — bu konuma yeniden yükselebilir mi? Mevcut yönetim bunu bulmaya kararlı görünüyor. Fikri ilk ortaya atan Başkan Biden'dı: Çin'in gemi inşaatındaki hakimiyetine karşı ciddi bir direniş başlatılmalıydı. Şimdi Başkan Trump, Çin'de inşa edilen gemilere ABD limanlarına giriş için 1,5 milyon dolara kadar ücret uygulanacağını açıkladı. USTR (U.S. Trade Representative) ofisinin hazırladığı plana göre ilk iki yılda ABD ihracatının yüzde 1'i ABD yapımı gemilerle taşınacak; bu oran 7 yılda yüzde 15'e yükselecek. Fotoğrafta Pascagoula, Mississippi'deki Ingalls Shipbuilding tersanesinde güdümlü füze muhribi Ted Stevens (DDG 128) görülüyor.
ABD gemi inşaat sanayisinin tarihsel doruk noktası 2. Dünya Savaşı dönemiydi: Henry J. Kaiser'ın öncülük ettiği Liberty Ships ve Victory Ships programları kapsamında 1944'te yılda 2.700'ü aşkın ticari gemi üretildi. Bugün ABD ticari gemi inşaatı, Çin, Güney Kore ve Japonya'nın çok gerisinde kalıyor; küresel yeni sipariş hacminin (CGT bazında) yalnızca yaklaşık yüzde 0,1'ini oluşturuyor. 2024'te Çin küresel siparişlerin yüzde 50'sini, Güney Kore yüzde 30'unu, Japonya ise yüzde 15'ini alıyor. ABD'deki başlıca ticari ve askeri gemi inşaat firmaları arasında HII (Huntington Ingalls Industries; CEO Chris Kastner; Newport News ve Pascagoula tesisleri), General Dynamics (NASSCO, Bath Iron Works, Electric Boat; CEO Phebe Novakovic), Bollinger Shipyards (CEO Ben Bordelon), Eastern Shipbuilding Group, Fincantieri Marinette Marine, VT Halter Marine, Vigor Industrial ve Conrad Shipyard yer alıyor.
Küresel rakiplere bakıldığında Çin'in en büyük gemi inşaat grubunun China State Shipbuilding Corporation (CSSC) olduğu görülüyor; CSSC tek başına küresel CGT'nin yaklaşık yüzde 25-30'unu karşılıyor. Diğer önemli Çin tersaneleri arasında Jiangnan Shipyard, Hudong-Zhonghua Shipbuilding, Dalian Shipbuilding Industry ve Shanghai Waigaoqiao Shipbuilding sayılıyor. Güney Kore'nin öne çıkan firmaları HD Hyundai Heavy Industries (HHI; Vice Chairman Chung Ki-sun), Samsung Heavy Industries (SHI) ve eski adıyla Daewoo Shipbuilding olan Hanwha Ocean. Japonya'da ise Imabari Shipbuilding, Japan Marine United (JMU), Mitsui E&S ve Tsuneishi öne çıkıyor. Hanwha Ocean, 2024'te Philly Shipyard'ı satın aldı; bu, bir Güney Koreli gemi inşaat devinin ABD'de ilk büyük varlık hamlesi oldu. Federal tarafta MARAD (U.S. Maritime Administration), USTR (Jamieson Greer), U.S. Navy NAVSEA ve U.S. Coast Guard sektörün temel otoriteleri.
1920 tarihli Jones Act (Merchant Marine Act), ABD limanları arasındaki ticarette yalnızca ABD'de inşa edilmiş, ABD bayraklı, ABD vatandaşlarından oluşan mürettebatlı ve ABD sahipli gemilerin kullanılmasını zorunlu kılıyor. 1954 tarihli Cargo Preference Act ise ABD hükümeti kargolarının belirli bir oranının ABD bayraklı gemilerle taşınmasını şart koşuyor. USTR Section 301 soruşturması, Çin gemi inşaatı ve lojistik sektörlerini hedef alarak 2024'te Biden yönetimince başlatıldı; Trump yönetimi kapsamı genişletti. Çin yapımı gemilere uygulanan ABD limanı giriş ücretleri 1,5 milyon dolara kadar çıkabiliyor. NRF, U.S. Chamber of Commerce ve World Shipping Council (CEO Joe Kramek) bu ücretlerin sonunda tüketiciye yansıyacağını savunarak karşı çıkıyor. Shipbuilders Council of America (SCA) ve American Maritime Partnership (AMP) ise reform paketini destekliyor. Atkinson'ın analizi, küresel deniz taşımacılığı coğrafyasının köklü bir dönüşüm içinde olduğuna işaret ediyor; tedarik zinciri yöneticileri için Çin yapımı gemi ücretleri ve alternatif Doğu Asya kaynak seçenekleri kritik stratejik öncelikler haline geliyor.
Önemli Notlar:
1. SupplyChainBrain Genel Yayın Yönetmeni Helen Atkinson, ABD gemi inşaatını canlandırma çabalarını mercek altına aldı.
2. Trump, Çin yapımı gemilere ABD limanları için 1,5 milyon dolara varan giriş ücreti uyguluyor.
3. USTR planı, ABD ihracatının yüzde 1'inin 2 yıl içinde ABD yapımı gemilerle taşınmasını öngörüyor.
4. Çin, Güney Kore ve Japonya küresel gemi inşaatına hakim; ABD'nin payı yüzde 0,1'in altında.
5. Jones Act, HII ve General Dynamics ABD'nin başlıca koruyucu mevzuatını ve sektör oyuncularını temsil ediyor.
