İran Meclisi: ABD'nin Hürmüz Müdahalesi Ateşkes İhlali — CENTCOM 15 Bin Personelle 'Freedom Project'
İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Başkanı İbrahim Azizi, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda planladığı yeni denizcilik girişimine sert tepki gösterdi. Azizi, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, olası bir Amerikan müdahalesinin ateşkes ihlali anlamına geleceğini açıkladı. Açıklama, ABD'nin ticari gemi geçişlerini güvence altına almak amacıyla operasyon hazırlığını duyurmasının ardından geldi.
Azizi mesajında, "Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi, yanıltıcı paylaşımlarla yönetilemez" ifadesini kullanarak Donald Trump'ın açıklamalarını eleştirdi. İranlı yetkili, bölgedeki gerilimde "karşılıklı suçlama senaryolarına" kimsenin inanmayacağını söyledi ve müdahale girişimlerinin geri çevrileceğini ima etti. Azizi'nin tepkisi, İran Meclisi'nin son günlerde Bender Abbas üzerinden açıkladığı 12 maddelik geçiş protokolü ve dışişleri sözcüsü İsmail Bekayi'nin Pakistan üzerinden ABD'ye iletilen 14 maddelik teklife ilişkin açıklamasının ardından gelen yeni bir sertleşme aşaması olarak okunuyor.
ABD cephesinde ise CENTCOM, Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemi geçişlerini güvence altına almak için "Freedom Project" (Özgürlük Projesi) adı altında destek vereceğini açıkladı. Yenicag'ın aktardığı bilgilere göre operasyon kapsamında yaklaşık 15 bin askeri personel bölgeye konuşlandırılacak. Bu adım, CENTCOM'un nisan ayındaki 42 tankerin geri döndürüldüğüne ilişkin abluka raporları ve Umman Denizi'ndeki Blue Star III boarding operasyonlarının ardından bölgeye yönelik en geniş çaplı yeni operasyonel hamle olarak öne çıkıyor.
Trump, açıklamasında Orta Doğu'daki krizle ilgisi olmayan "tarafsız" ülkelere ait gemilerin boğazdan güvenli geçişine yardımcı olunacağını belirtti. ABD Başkanı, girişimin daha çok insani amaç taşıdığını vurgulayarak doğrudan bir askeri çatışma çizgisinden uzak durmaya çalıştı. Tahran cephesi, bu çerçevelemeyi diplomatik kılıf olarak nitelendiriyor; fiili müdahalenin, Beyaz Saray'ın 2 Mayıs'ta Kongre'ye gönderdiği mektupta "sona erdirildiği" bildirilen ateşkes durumunu geçersiz kılacağını savunuyor.
Hürmüz Boğazı, küresel ham petrol akışının yaklaşık beşte birinin geçtiği dünyanın en kritik denizcilik chokepoint'lerinden biri konumunda. Geçiş düzenine ilişkin İran-ABD çekişmesi, son 30 günde tanker navlunlarını ve LR2 endekslerini yukarı çekerken Asya rafinerileri ve Avrupa enerji alıcıları için tedarik güvenliği risklerini koruyor. Azizi'nin uyarısı ile CENTCOM'un personel takviyesi, Şubat 2026'da kurulan kırılgan ateşkesin yeni bir tırmanma döngüsüne girebileceğine işaret ediyor.
Önemli Notlar:
1. İbrahim Azizi, ABD'nin Hürmüz müdahalesinin ateşkes ihlali sayılacağını açıkladı.
2. CENTCOM, ticari geçişleri korumak için Freedom Project kapsamında 15 bin askeri personeli devreye soktu.
3. Trump, girişimi tarafsız ülke gemilerine yönelik insani operasyon olarak çerçeveledi.
4. Açıklama, İran Meclisi'nin 12 maddelik geçiş protokolü ve sözcü Bekayi'nin 14 maddelik teklif yanıtının ardından geldi.
5. Hürmüz Boğazı, küresel ham petrol akışının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği kritik bir chokepoint.
[1025931]
