Hindistan ve Çin, beş yılı aşkın bir aradan sonra doğrudan uçuşları yeniden başlatıyor; küresel ticaret belirsizliklerinin tırmandığı bu dönemde dünyanın iki büyük ekonomisi siyasi ilişkilerini onarma arayışına girdi. Hindistan Dışişleri Bakanlığı, 2 Ekim'deki açıklamasında Çin ile hava ulaşımının, her iki ülkenin belirlenen havayollarının ticari kararı ve diğer operasyonel kriterlerin karşılanması koşuluyla ay sonuna kadar başlayabileceğini duyurdu. Bu adım, hava bağlantısının yeniden kurulmasına yönelik yıl başından bu yana sürdürülen ikili müzakerelerin ardından geldi. Bloomberg News, Ağustos'ta konuya yakın kaynaklara dayanarak doğrudan uçuşların kısa sürede yeniden başlayacağını haber vermişti. Hindistan-Çin yolcu uçuşları COVID-19 pandemisiyle birlikte askıya alındı; iki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler 2020'deki sınır çatışmalarının ardından en düşük düzeye indi ve bağlantı bir daha kurulamadı. Bu süreçte yolcular Hong Kong ya da Singapur gibi aktarma noktaları üzerinden ulaşmak zorunda kaldı. Haziran 2020'deki Galwan Vadisi (Aksai Chin, Ladakh) sınır çatışması en az 20 Hintli askerin hayatını kaybetmesine ve bilinmeyen sayıda Çinli askerin ölümüne neden oldu; iki nükleer güç arasındaki ilişkiler onlarca yılın en derin krizine sürüklendi. Hindistan Dışişleri Bakanı S. Jaishankar ile Çin Dışişleri Bakanı Wang Yi, Ağustos'ta Yeni Delhi'de bir araya geldi.
ABD tarifelerinin dünyanın en kalabalık iki ülkesindeki ekonomik belirsizlikleri derinleştirdiği bir ortamda, yıllardır rekabet halindeki iki ülkenin diplomatik ilişkileri toparlanıyor. Çin ve Hindistan, Ağustos'ta Yeni Delhi'de gerçekleştirilen dışişleri bakanları görüşmelerinin ardından ikili ticaret ve yatırımları kolaylaştırma konusunda mutabık kaldı. Hindistan'ın en büyük havayolu IndiGo, 26 Ekim'den itibaren Çin'e günlük sefer başlatacağını duyurdu. Gurugram merkezli InterGlobe Aviation (IndiGo), 2006'da Rahul Bhatia ve Rakesh Gangwal tarafından kuruldu; Hindistan iç hat pazarının %60'ından fazlasını elinde tutan ülkenin en büyük havayoluna dönüştü. CEO'luğunu Pieter Elbers yürütüyor. Hindistan'ın diğer önemli havayolları: Air India (Tata Group), Vistara (Air India ile birleşti), SpiceJet, Akasa Air (kurucu Rakesh Jhunjhunwala) ve Air India Express. Öne çıkan Çin havayolları: Air China, China Eastern Airlines, China Southern Airlines, Hainan Airlines, Xiamen Airlines, Sichuan Airlines, Shenzhen Airlines, Shandong Airlines, Spring Airlines ve Juneyao Airlines.
Hindistan-Çin ekonomik ilişkileri, nominal GSYİH sıralamasında dünyanın 2. ve 5. büyük ekonomilerini, 1,4 milyar nüfuslu iki dev ülkeyi birden kapsayan karmaşık çok taraflı çerçevelerde şekilleniyor: BRICS (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika; Mısır, Etiyopya, İran ve BAE katılımıyla genişleyen BRICS+), SCO (Şangay İşbirliği Örgütü), RCEP (Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık; Hindistan üye değil) ve QUAD (ABD, Japonya, Hindistan, Avustralya). Hindistan'ın Çin'den ithalatı 2024'te 100 milyar doları aştı; elektronik, makine, kimyasal, farmasötik API (Aktif Farmasötik Madde) ve cep telefonu bileşenleri başlıca ürün kategorileri. Buna karşın Hindistan'ın Çin'e ihracatı yalnızca 15-20 milyar dolar düzeyinde; demir cevheri, pamuk, granit ve deniz ürünleri başlıca ihracat kalemleri. Bu büyük ticaret açığı Modi hükümetinin uzun süredir gündemdeki başlıca kaygısı.
Hindistan'ın küresel tedarik zincirindeki yükselişinin arkasında 2014'te hayata geçirilen Make in India girişimi, Üretime Bağlı Teşvik Programı (PLI), Atmanirbhar Bharat (öz yeterlilikte Hindistan), Hindistan Yarı İletken Misyonu ve Vande Bharat (iç hat trenleri) gibi politikalar yatıyor. Öne çıkan sanayi devleri: Bharat Forge, Mahindra & Mahindra, Tata Motors, Tata Steel, Reliance Industries, Adani Group (Adani Ports, Adani Logistics, APSEZ, Mundra Port), JSW Group, Jindal Steel, Wipro, Infosys, TCS, HCL Technologies, Tech Mahindra, Larsen & Toubro, Bharat Heavy Electricals, Hindustan Aeronautics, Bharat Electronics, Hindustan Unilever, ITC ve Asian Paints. Foxconn, Pegatron ve Wistron (Tata Electronics) gibi Apple tedarikçileri Tamil Nadu, Karnataka, Telangana ve Maharashtra'da iPhone üretiyor. Başlıca Hindistan limanları: Mundra, JNPT (Jawaharlal Nehru Port Trust; Nhava Sheva), Chennai, Visakhapatnam, Cochin, Kandla, Paradip ve Tuticorin. 2023 G20 Delhi zirvesinde duyurulan Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Ekonomik Koridoru (IMEC), Çin'in Kuşak ve Yol Girişimi'ne (BRI) alternatif olarak konumlandırıldı. Hindistan-Çin doğrudan uçuş rezümesi, küresel jeoekonomisnin yeniden dengelenmesinin ve iki ülke arasındaki normalleşmenin somut bir göstergesi.
Önemli Notlar:
1. Hindistan ve Çin, 5 yılı aşkın aradan sonra doğrudan uçuşları yeniden başlatıyor.
2. Hindistan Dışişleri Bakanlığı açıklamayı 2 Ekim'de yaptı.
3. IndiGo, 26 Ekim'den itibaren Çin'e günlük sefer başlatıyor.
4. Uçuşlar, 2020 Galwan Vadisi sınır çatışmasının ardından uzun süre askıya alındı.
5. Çin-Hindistan normalleşmesi, Trump tarifeleri ortamında ivme kazanıyor.
