Husi roket saldırısı, Aden Körfezi'nde Hollanda bayraklı Minervagracht kargo gemisinde yangın çıkardı. Saldırı 29 Eylül'de gerçekleşti; yaralı bildirilmedi. Fransız askeri yetkililer Associated Press'e, bu saldırının aynı gemiye yönelik başarısız bir girişimden bir hafta sonra yapıldığını açıkladı. Gemi Amsterdam merkezli Spliethoff'a ait olup şirket, neden iki kez hedef alındığına dair AP'nin sorularını yanıtsız bıraktı. Husiler resmi bir gerekçe açıklamadı; ancak saldırı, geminin İsrail bağlantılı hedefler listesinde yer aldığına işaret ediyor. Temmuz ayı sonunda Husiler, Kızıldeniz'deki saldırılarını uyruk gözetmeksizin İsrail limanlarında iş yapan tüm gemileri kapsayacak biçimde genişleteceklerini duyurdu. Grup bu açıklamadan haftalar önce iki Yunan sahipli gemiye saldırdı; ikinci saldırıda dört mürettebat hayatını kaybetti, 11'i esir alındı. İsrail'in Gazze savaşını tırmandırmasının ardından çöken ateşkes kapsamında hareket, Aralık 2024'ten bu yana Kızıldeniz'de herhangi bir ticari gemiye saldırmamıştı. Spliethoff Group, Amsterdam merkezli olup 1921'de kuruldu; özel proje kargoso, çok amaçlı ve ağır yük taşımacılığında küresel öncüler arasında yer alıyor ve 100'den fazla gemilik filoya sahip. Ana markalar arasında BigLift Shipping, Sevenstar Yacht Transport, Wijnne Barends, Bore ve Transfennica bulunuyor. Minervagracht, Spliethoff'un Mineralengracht sınıfı çok amaçlı gemilerinden biridir.
Kasım 2023'te başlayan Husi denizcilik saldırıları krizi, küresel ölçekte en uzun süreli ve etkili konvansiyonel olmayan deniz tehdidi olarak kayıtlara geçti. Resmi adıyla Ansar Allah olan Husi hareketi, Yemen Şii Zeydiyye geleneğinin silahlı kanadıdır; merkezi Saada bölgesinde konuşlanan grup İran ile sıkı bağlara sahip. Abdul-Malik al-Houthi grubun lideri; Mahdi al-Mashat ise Sana'a'daki Husi kontrolündeki hükümette kilit bir isim. Bab el-Mandeb Boğazı, Kızıldeniz ile Aden Körfezi'ni bağlayan dünyanın dört stratejik deniz geçidinden biri konumundadır; günlük 6-7 milyon varil petrol ve küresel konteyner trafiğinin yüzde 12'si bu boğazdan geçiyor. Kuzey ucundaki Süveyş Kanalı küresel ticaretin yüzde 12-15'ini taşır; Husi saldırıları ise büyük taşıyıcıları Cape of Good Hope (Güney Afrika) rotasına yönlendirerek sefer sürelerini 10-14 gün uzattı ve operasyonel maliyetleri yüzde 30'un üzerinde artırdı.
Husi saldırılarına yanıt olarak başlatılan uluslararası deniz koruma operasyonlarının başında şunlar geliyor: ABD liderliğindeki Operation Prosperity Guardian (OPG; Aralık 2023) — İngiltere, Bahreyn, Kanada, Danimarka, Fransa, Almanya, Yunanistan, İtalya, Hollanda, Yeni Zelanda, Norveç, Seyşeller, Singapur, İspanya ve Sri Lanka katılımıyla; AB liderliğindeki Operation Aspides (EUNAVFOR; Şubat 2024); ve Bahreyn merkezli Combined Maritime Forces (CMF, CTF-153). ABD Deniz Kuvvetleri'nin bölgedeki aktif gemileri arasında USS Eisenhower, USS Carney, USS Mason ve USS Gravely yer alıyor; temel savunma sistemleri Aegis Combat System, SM-2, SM-6, ESSM ve Phalanx CIWS. İzleme ve koordinasyon merkezleri olarak UKMTO (UK Maritime Trade Operations) ve EUMSC-HOA (EU Naval Force Operation Atalanta) görev yapıyor. Ticari gemiler için BMP5 (Best Management Practices version 5) kılavuzu uygulanıyor. Lloyd's of London JWC, Kızıldeniz, Aden Körfezi ve Yemen sularını "listed area" olarak sınıflandırarak sigorta primlerini belirgin biçimde artırdı.
Cape of Good Hope rotalamasından etkilenen başlıca küresel taşıyıcılar şunlardır: Maersk, MSC, CMA CGM, Hapag-Lloyd, Evergreen Marine, Yang Ming, HMM, ONE (Ocean Network Express), OOCL, COSCO, ZIM, Wan Hai Lines ve PIL (Pacific International Lines). Bu taşıyıcılar Aralık 2023'ten itibaren Asya-Avrupa rotalarının büyük bölümünü Cape üzerinden yönlendiriyor. Başlıca navlun endeksleri olarak SCFI, WCI (Drewry World Container Index), FBX (Freightos Baltic Index) ve Baltic Dry Index (BDI) izleniyor. Süveyş Kanalı İdaresi (SCA; Başkan Osama Rabie) 2024-2025 döneminde gelirlerinin yüzde 50'sinden fazlasını kaybetti. AfCFTA kapsamında Cape rotalamasının yan etkisi olarak Güney Afrika ve Mozambik liman transit hacimleri rekor seviyelere ulaştı. Spliethoff Minervagracht saldırısı; Husi tehdidinin İsrail bağlantılı hedeflere doğru yayılmasının ve Cape rotalamasının kalıcı hale gelmesinin açık bir göstergesidir.
Önemli Notlar:
1. Husi roketi Spliethoff Minervagracht'ı 29 Eylül'de vurdu.
2. Aynı gemiye bir hafta önce başarısız bir saldırı daha yapılmıştı.
3. Yaralı bildirilmedi; Fransız askeri AP'ye onayladı.
4. Husiler Temmuz'da İsrail bağlantılı tüm gemileri hedef alacaklarını duyurdu.
5. İki Yunan gemisine saldırıda 4 mürettebat hayatını kaybetti, 11 esir alındı.
