Lojistik

Küresel Konteyner Filo Siparişleri Alternatif Yakıtlara Eğiliyor

Yazar: Sedat Onat
Bir sıvılaştırılmış doğal gaz tankeri açık denizde ilerliyor
Küresel Konteyner Filo Siparişleri Alternatif Yakıtlara Eğiliyor
0:00
0:00

Konteyner taşımacılık endüstrisi daha temiz yakıtlara hızla yöneldi — siparişteki tüm yeni gemilerin yarısından fazlası geleneksel ağır yakıt yağına alternatiflerle çalışacak şekilde tasarlandı. Ağustos 2025 sonu itibarıyla gemi sahipleri alternatif yakıt kapasiteli 534 konteyner gemisi sipariş etti; bu veriyi denizcilik kuruluşu BIMCO 18 Eylül'de yayımladı. Bu gemiler, siparişteki tüm konteyner gemilerinin yüzde 53'ünü ve siparişteki toplam taşıma kapasitesinin yüzde 77'sini oluşturuyor — kapasite TEU (twenty-foot equivalent unit) cinsinden ölçülüyor. BIMCO, 2030'a kadar küresel konteyner filosunun dörtte birinden fazlasının alternatif yakıtlarla çalışacağını öngörüyor. Büyük gemiler bu geçişe öncülük ediyor; 8.000 TEU ve üzeri kapasiteli siparişlerin yüzde 81'i alternatif yakıtlı. Diğer denizcilik sektörleri dönüşümde geride kalıyor: alternatif yakıtlı gemiler siparişteki bulker, ürün tanker ve ham petrol tanker siparişlerinin sırasıyla yalnızca yüzde 8, yüzde 9 ve yüzde 17'sini oluşturuyor. BIMCO, bu farkın yapısal nedenlere işaret ettiğini vurguluyor: konteyner sektörü birkaç büyük şirketin egemenliğindeyken bulker ve tanker pazarları daha parçalı ve küçük ölçekli operatörlerden oluşuyor. BIMCO (Baltic and International Maritime Council), Bagsværd, Danimarka merkezli olup 1905'te kuruldu; küresel ticari ton arzının yüzde 60'ından fazlasını temsil eden dünyanın en büyük uluslararası denizcilik kuruluşu. Genel Sekreter ve CEO David Loosley; baş denizcilik analisti Niels Rasmussen.


LNG (Liquefied Natural Gas), şu anda en popüler alternatif yakıt konumunda; siparişteki tüm alternatif yakıtlı gemilerin yaklaşık üçte ikisi LNG kullanacak şekilde tasarlandı, methanol siparişlerin yüzde 31'ini oluşturuyor. Methanol 2023'te öne çıktı; ancak LNG, küresel arzının daha geniş olması ve mevcut yakıt ikmali altyapısı sayesinde o tarihten bu yana methanolü geride bıraktı. Geleneksel deniz yakıtları arasında HFO (Heavy Fuel Oil), VLSFO (Very Low Sulphur Fuel Oil), MGO (Marine Gas Oil) ve MDO (Marine Diesel Oil) yer alıyor; IMO 2020 sülfür sınırından bu yana VLSFO baskın konuma geldi. Başlıca alternatif deniz yakıtları: LNG, methanol, ammonia, hydrogen, biofuel ve e-fuel (e-methanol, e-ammonia, e-LNG). Çift yakıtlı gemi motoru teknolojilerinin başında WinGD X-DF, MAN Energy Solutions ME-GA, ME-LGIM (methanol) ve ME-LGIA (ammonia) geliyor. Başlıca büyük gemi motoru üreticileri: WinGD (Winterthur Gas & Diesel, CSSC sahipli), MAN Energy Solutions (Volkswagen Group), Wärtsilä, Mitsubishi Heavy Industries, Hyundai Heavy Industries ve Doosan Engine.


Küresel konteyner taşımacılığının başlıca oyuncuları: MSC (Mediterranean Shipping Company, 6+ milyon TEU ile küresel lider), Maersk (A.P. Moller-Maersk, ikinci büyük), CMA CGM (APL, ANL, Mercosul Line, CEVA Logistics ve Bolloré Logistics dahil, üçüncü büyük), COSCO Shipping Lines (OOCL dahil), Hapag-Lloyd (UASC ve CSAV bünyesinde), ONE (Ocean Network Express; NYK, MOL, K Line birleşimi), Evergreen Marine, HMM (eski Hyundai Merchant Marine), Yang Ming, ZIM, Wan Hai Lines, PIL (Pacific International Lines), SITC International, Zhonggu Logistics, X-Press Feeders, Sinokor ve KMTC Line. Başlıca taşıyıcı işbirlikleri: 2M Alliance (MSC + Maersk, 2025'te sona erdi), Gemini Cooperation (Maersk + Hapag-Lloyd, Şubat 2025), Premier Alliance (HMM + ONE + Yang Ming) ve Ocean Alliance (CMA CGM + COSCO + Evergreen + OOCL).


IMO (International Maritime Organization), küresel deniz dekarbonizasyon yol haritasını belirliyor. IMO 2023 GHG Strategy, 2050'ye kadar net sıfır sera gazı hedefini benimsiyor; 2030'a kadar yüzde 20-30, 2040'a kadar yüzde 70-80 ara kesinti hedefleri içeriyor. EEXI (Energy Efficiency Existing Ship Index), CII (Carbon Intensity Indicator), SEEMP (Ship Energy Efficiency Management Plan) ve EEDI (Energy Efficiency Design Index) temel IMO verimlilik gereklilikleri arasında. Avrupa'nın deniz iklim mevzuatı: FuelEU Maritime (Ocak 2025'te yürürlüğe girdi), EU ETS (Emisyon Ticaret Sistemi, 2024'ten itibaren denizcilik kapsamında) ve EUA (EU Allowances). IMO Net-Zero Framework, Ekim 2025'te MEPC 83'te onaylanması bekleniyor; küresel deniz yakıtı standardı (GFI) ve karbon fiyatlandırma mekanizması (NZC, net-zero contribution) kapsıyor. Maersk, 2024'te ilk büyük metanol yakıtlı konteyner gemisi Laura Maersk'ı teslim aldı. Methanol/LNG dual-fuel sipariş veren başlıca taşıyıcılar: HMM, CMA CGM, Hapag-Lloyd, MSC, Evergreen ve OOCL. BIMCO'nun 2025 verisi, konteyner taşımacılığının deniz dekarbonizasyonundaki liderliğinin somut göstergesi.


Önemli Notlar:
1. Siparişteki 534 konteyner gemisi alternatif yakıt kapasiteli tasarlandı.
2. Bu gemiler toplam siparişlerin yüzde 53'ünü (gemi sayısı) ve yüzde 77'sini (TEU kapasitesi) oluşturuyor.
3. 8.000 TEU ve üzeri büyük gemi siparişlerinin yüzde 81'i alternatif yakıtlı.
4. LNG alternatif siparişlerin üçte ikisini, methanol yüzde 31'ini kapsıyor.
5. BIMCO, 2030'a kadar küresel konteyner filosunun dörtte birinin alternatif yakıtla çalışacağını öngörüyor.