Rus Limanlarında Yeni FSB Kuralları Gecikmeleri Artırıyor: Gemi Sahipleri Yoğun Düzenleyici Baskıya Hazırlanmak Zorunda
Ukrayna, Karadeniz havzasında saldırılarını yeniledi ve bölgedeki gemi operasyonlarını ciddi ölçüde karmaşıklaştırdı. Moskova ise yabancı bayraklı gemilere yönelik yeni liman giriş prosedürlerini devreye aldı; bu adım tedarik zincirine ek düzenleyici yük bindirdi. 25 Kasım 2025’te yürürlüğe giren kararname, Rusya’ya giriş talep eden tüm foreign-flagged vessels için Federal Security Service (FSB) onaylı port-entry clearance şartını zorunlu kıldı.
American Club, 8 Aralık tarihli uyarısında yeni rejimin gemi sahipleri ve charterer’lar için belirgin gecikmeler, maliyet artışları ve operasyonel belirsizlikler doğurduğunu vurguladı.
Giriş Süreci: İlk Vetting 48 Saat, Tam Döngü 53 Saate Kadar Çıkıyor
Yeni düzenleme kapsamında bir gemi Rus limanına giriş talebi ilettiğinde, liman otoriteleri şu adımları uyguluyor:
Otoriteler, geminin son 10 port of call bilgisini derliyor,
Bu bilgileri FSB’ye 1 saat içinde iletiyor,
FSB ise giriş kararı için 48 saate kadar süren bir vetting prosedürü başlatıyor.
American Club, yalnızca FSB vetting kısmının 49 saate kadar uzayabildiğini belirtiyor. Bilgi akışındaki gecikmeler, limanlardaki iç iletişim prosedürleri ve operatör onayları da denkleme girdiğinde, full clearance cycle — sualtı incelemesi hariç — 53 saate ulaşıyor.
Bu süre, anchorage delays, tug availability ve terminal scheduling conflicts gibi operasyonel beklemeleri ise kapsamıyor.
Zorunlu Sualtı Kontrolleri: Ek Maliyet ve Süre Belirsizliği
Rusya, birkaç hafta önce tüm yabancı gemiler için underwater hull inspection şartını da yürürlüğe koydu. Bu kontroller; mayın, patlayıcı cihaz, sabotaj ekipmanı ve external impact riski taşıyan objelerin taranmasını kapsıyor.
Yeni düzenleme şu çerçeveyi getiriyor:
Liman operatörleri, sualtı muayenesi talep edebiliyor.
Muayenenin tüm maliyetini shipowner üstleniyor.
Kontrolün zamanı, süresi ve gereken uzman dalgıç sayısı belirsizliğini koruyor.
Bu nedenle gemi sahipleri, Rusya yolculuklarında hem zaman hem de cost predictability açısından baskı altına giriyor.
Karadeniz Risk Ortamı Sertleşiyor
Sigorta piyasası, son haftalarda Black Sea war-risk premiums’da ciddi yükseliş gördü. Marsh ve Vessel Protect verileri, bazı seferlerde primlerin %0,25’ten → %1 seviyesine tırmandığını ortaya koydu. Bu artışı şu faktörler tetikliyor:
Ukrayna’nın Rusya bağlantılı gemilere yönelik saldırıları,
Kairos suurtanker olayında görüldüğü gibi external blast vakaları,
Rusya’nın sınırlı misilleme tehditlerini genişletme sinyalleri,
Karadeniz ve Akdeniz’de shadow fleet kaynaklı operasyonel riskler.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Kairos saldırısı ve diğer olayların ardından; “misillemenin, yalnızca Ukrayna bağlantılı gemilerle sınırlı olmayabileceğini ve Ukraine-supporting countries bayraklı gemileri de kapsayabileceğini” açıkladı. Bu açıklama, bölgedeki jeopolitik risk seviyesini bir adım daha yukarı taşıyor.
Ukrayna özel kuvvetlerinin Senegal açıklarında bir tanker (product tanker) operasyonuna karışmış olabileceğine dair iddialar ise çatışmanın geographical spillover potansiyeline işaret ediyor.
Operasyonel Etki: Tedarik Zinciri İçin Üçlü Baskı
Yeni FSB rejimi, Rus limanına uğrama planı olan taşıyıcıları üç boyutlu bir risk matrisine hazırlanmaya itiyor:
Regulatory friction: 48–53 saatlik clearance gecikmeleri ve program bozulmaları.
Financial exposure: Zorunlu sualtı muayenesi ve artan war-risk sigortası primleri.
Geopolitical unpredictability: Rusya’nın genişleyebilecek misilleme politikaları.
Tanker ve dökme yük segmentlerinde laycan flexibility daralıyor; konteyner operatörleri ise Rusya hizmetlerine buffer time eklemek zorunda kalıyor.
American Club, charterer’lara FSB-delay clauses, underwater inspection cost allocation ve war-risk deviation hükümlerini sözleşmelere ekleme tavsiyesini iletiyor.
Önemli Notlar:
Rusya’ya giriş yapan tüm foreign-flagged vessels için FSB clearance zorunlu.
Vetting süreci 48–49 saat, tam döngü 53 saate kadar çıkıyor.
Zorunlu underwater hull inspections, gemi sahiplerine ek maliyet getiriyor.
Karadeniz war-risk sigorta primleri %250’ye yakın artış gösteriyor.
Putin, misillemenin diğer ülke bayraklı gemilere genişleyebileceğini ima etti.
Yazar: SedatOnat.com
