Kazakistan, Asya–Avrupa demiryolu taşımacılığında kilit rol oynayan sınır altyapısını güçlendiriyor. Ülke, Çin sınırına yakın konumlanan Altynkol rail yard’da gerçekleştirdiği yatırımlarla tren elleçleme kapasitesini %40 oranında artırıyor. Bu hamle, özellikle Asia–Europe rail routes üzerindeki yoğunluğu azaltmayı ve uzun süredir gündemde olan sınır geçiş tıkanıklıklarını hafifletmeyi hedefliyor.
Altynkol, Khorgos border crossing’in hemen yanında yer alıyor ve yalnızca Kazakhstan–China bilateral trade için değil, aynı zamanda Avrupa’ya yönelen transit yükler için de stratejik bir düğüm noktası olarak konumlanıyor. Khorgos hattı, son yıllarda artan tren trafiği nedeniyle sık sık kapasite sınırlarına dayanıyor ve bu durum gecikmelere yol açıyor. Yapılan yeni yatırımlar, bu yapısal baskıyı azaltmaya yönelik somut bir adım olarak öne çıkıyor.
Kapasite artışının merkezinde, Altynkol sahasına eklenen altı yeni hat yer alıyor. Bu ilave hatlar sayesinde, günlük tren elleçleme kapasitesi 20 trenden 28 trene yükseliyor. Böylece, sınır geçişlerinde bekleyen tren sayısının düşmesi ve operasyonel akışın daha dengeli hale gelmesi bekleniyor. Yetkililer, bu artışın özellikle pik dönemlerde sınırda biriken trenlerin daha hızlı eritilmesini sağlayacağını belirtiyor.
Yatırımlar yalnızca Altynkol sahasıyla sınırlı kalmıyor. Kazakistan, Altynkol ile Zhetygen arasında uzanan 32 kilometrelik demiryolu hattında double track infrastructure çalışmalarını da sürdürüyor. Zhetygen, ülkenin en büyük şehri olan Almaty’nin hemen kuzeyinde yer alıyor ve Avrupa yönlü ana demiryolu koridoru üzerinde bulunuyor. Bu hat üzerindeki kapasite artırımı, sınırdan geçen trenlerin ülke içi ağda daha hızlı ve kesintisiz ilerlemesini destekliyor.
Söz konusu proje kapsamında ayrıca beş yeni siding inşa ediliyor ve sekiz mevcut siding geliştiriliyordir. Bu iyileştirmeler tamamlandığında, ilgili demiryolu kesimindeki günlük throughput capacity’nin 18 trenden 33 trene çıkması öngörülüyor. Projenin tamamlanma tarihi 2026 olarak planlanıyor. Bu artış, Kazakistan’ın Orta Koridor üzerindeki taşıma kapasitesini anlamlı ölçüde yükseltiyor.
Kazakistan’ın Çin ile olan diğer ana demiryolu sınır kapısı olan Dostyk–Alashankou hattı da eş zamanlı olarak güçlü bir performans sergiliyor. 2025 yılının ilk 11 ayında, bu sınır kapısından geçen toplam yük hacmi %6 artışla 17,8 milyon ton seviyesine ulaştı. Dikkat çekici bir nokta ise, aynı dönemde wagon sayısının yalnızca %1 artarak 450.200 adede yükselmesi oldu. Bu durum, hat üzerindeki operasyonel verimliliğin artıyor olduğunu gösteriyor.
Detaylara bakıldığında, outgoing wagons sayısı 209.700 seviyesinde sabit kalırken, taşınan tonaj %4 artışla 12,9 milyon tona yükseldi. Incoming wagons tarafında ise 241.000 vagon ile %1’lik sınırlı bir artış yaşanıyor; buna karşın gelen yük tonajı %12 artışla 4,8 milyon tona ulaştı. Export shipments kaleminde ise %6 artışla 138.900 vagon ve %10 artışla 9,2 milyon ton seviyeleri kaydedildi. Bu veriler, aynı sayıda vagonla daha fazla yük taşındığını ve operasyonların daha etkin yönetildiğini ortaya koyuyor.
Genel çerçevede bakıldığında, Kazakistan’ın Altynkol ve Dostyk yatırımları, ülkenin Eurasian rail transit hub rolünü güçlendiriyor. Artan kapasite, yalnızca mevcut tıkanıklıkları azaltmakla kalmıyor; aynı zamanda Çin–Avrupa demiryolu taşımacılığında Kazakistan güzergâhının rekabetçiliğini artırıyor. Bu gelişmeler, Orta Koridor’un uzun vadeli sürdürülebilirliği açısından da kritik önem taşıyor.
Önemli Notlar
Altynkol rail yard’da kapasite %40 oranında artırıldı
Günlük tren elleçleme kapasitesi 20’den 28 trene yükseltildi
Altynkol–Zhetygen arasında 32 km double track çalışması yürütülüyor
Proje tamamlandığında günlük hat kapasitesi 18’den 33 trene çıkıyor
Dostyk–Alashankou hattında 2025’in ilk 11 ayında trafik %6 arttı
Vagon sayısı sınırlı artarken taşınan tonaj belirgin biçimde yükseldi
Yazar: SedatOnat.com
