Kanada hükümeti, küresel jeopolitik risklerin arttığı ve güney komşusunun artan korumacılık eğilimlerinin ticareti zorlaştırdığı bir dönemde, ulusal tedarik zincirini güçlendirmek için Corridors Fund kapsamında yeni bir stratejik program başlattı. Program, ülkenin dış ticaretinin ABD sınır geçişlerine ve geleneksel Kuzey Amerika lojistik koridorlarına aşırı bağımlılığını azaltmayı hedefliyor. Ottawa’da konuşan yetkililer, planın Kanada ekonomisine egemenlik, özerklik ve tedarik zinciri dayanıklılığı kazandırmayı amaçladığını vurguladı.
Maliye Bakanı’nın aktardığına göre hükümet, konteynerlerin yalnızca Vancouver, Montreal ve Halifax gibi kıyı kapılarından geçmesi yerine, St. Lawrence ve Great Lakes hattında yer alan iç limanların tam yetkili birer inland gateway haline getirilmesini önceliklendiriyor. “Kanada mallarının küresel pazarlara ulaşması için tek bir lojistik şeride bağımlı kalamayız. Bu yatırım, tedarik zincirinin kritik düğümlerini çeşitlendirme kararlılığının bir parçası” değerlendirmesi yapılıyor.
Planın merkezinde Canada Border Services Agency (CBSA) bulunuyor. Geleneksel olarak konteynerle taşınan yüklerin büyük bölümü CBSA tarafından deniz kapılarında işlenmekteydi. Yeni stratejiyle birlikte hükümet, Hamilton, Windsor ve Quebec City gibi iç limanlara federal yetki vererek bu noktaların tam kapasiteli screening, container clearance ve customs processing yapabilmesini sağlamayı hedefliyor. Böylece gemilerin ABD limanlarından veya ABD demiryolu bağlantılarından geçme zorunluluğu azalıyor ve özellikle Ontario–Quebec sanayi bölgesine daha yakın, yeni uluslararası giriş kapıları oluşturuluyor.
Great Lakes–St. Lawrence Seaway sisteminin yıllarca potansiyelinin altında kullanıldığı biliniyor. Chamber of Marine Commerce tarafından yakın zamanda hazırlanan rapor, CBSA kapasitesinin iç limanlara genişletilmesiyle yılda 130 milyon Kanada doları üzerinde ekonomik fayda yaratılabileceğini ve sınır geçişlerinde özellikle kamyon trafiğinin belirgin biçimde azalacağını ortaya koydu. Bu bulgu, hükümetin koridoru modernize etme kararını destekleyen temel argümanlardan biri konumunda.
Kanada’nın yaklaşımı sadece fiziki kapasiteyi çeşitlendirmek üzerine kurulu değil; aynı zamanda ABD ticaret politikalarındaki belirsizlikleri bertaraf etmeye yönelik. Washington’ın son dönemde tarifeleri yeniden gündeme getirmesi ve ticari uygulamalardaki öngörülemezliğin artması, Ottawa’da “ABD dışı ticari omurga” kurulması ihtiyacını güçlendiriyor. Ticaret analisti Sarah Miller, yeni stratejinin yalnızca tedarik ortaklarını değil, malların izlediği güzergâhları da çeşitlendirmeyi hedeflediğini belirtiyor. Avrupa veya Asya’dan gelen konteynerlerin ABD topraklarına hiç uğramadan Ontario’daki bir limana ulaşabilmesi, Kanada'ya hem operasyonel hem de jeopolitik avantaj kazandırıyor.
Program kapsamında atılacak diğer adımlar arasında dredging çalışmaları, St. Lawrence Seaway üzerindeki bazı noktalarda derinlik artırımı, daha büyük feeder vessels kabul edebilmek için liman altyapısı modernizasyonu, digital customs processing sistemlerinin kurulması ve Great Lakes çevresindeki limanların Canadian National (CN) ve Canadian Pacific Kansas City (CPKC) demiryolu ağlarına daha güçlü biçimde bağlanması yer alıyor. Böylece kıyı limanlarındaki yığılmaların azaltılması ve iç bölgelere daha doğrudan, daha esnek bir lojistik akış yaratılması planlanıyor.
Hükümet, koridor modernizasyonuna yönelik ilk request-for-proposals (RFP) sürecinin 2026’nın başında başlatılacağını duyurdu. Programın 2030 yılına kadar non-US trade volume üzerinde en az %20 artış sağlaması hedefleniyor. Bu yaklaşım, Kanada’nın sorunu sadece bir altyapı yatırımı olarak değil, uzun vadeli bir tedarik zinciri egemenliği meselesi olarak ele aldığını gösteriyor.
Önemli Notlar:
Kanada, Corridors Fund kapsamında inland gateway modeline geçiş yapıyor.
CBSA, Hamilton, Windsor ve Quebec City gibi iç limanlarda tam yetkili gümrük işlemleri yürütebilecek.
Great Lakes–St. Lawrence koridorunun etkin kullanımı yıllık 130 milyon CAD ekonomik fayda yaratabilir.
Strateji ABD kaynaklı ticaret belirsizliğini azaltmayı ve alternatif lojistik ağları kurmayı hedefliyor.
Program, dredging, dijital gümrük altyapısı ve demiryolu bağlantılarını da kapsıyor.
İlk RFP süreci 2026 başında; hedef 2030’a kadar non-US ticaret hacmini %20 artırmak.
Yazar: SedatOnat.com
