Yunanistan, Bulgaristan ve Romanya; Avrupa Birliği’nin ulaştırma politikasında stratejik ağırlığı giderek artan Black Sea–Aegean Sea Corridor Platform (BACP) adıyla yeni bir çok taraflı iş birliği girişimini başlattı. AB Ulaştırma Komiseri Apostolos Tsitsikostas’ın katılımıyla duyurulan platform; üç ülke arasında sınır ötesi ulaşım altyapısının planlanması, inşası ve işletilmesinde ortak bir çerçeve oluşturmayı hedefliyor.
Platformun resmi tanımı, “A framework for regional cooperation aimed at enhancing cross-border transport infrastructure and its planning and implementation, as well as facilitating seamless logistics” şeklinde karşımıza çıkıyor. Ancak bu tanımın pratikte anlamı çok daha geniş bir alana yayılıyor; zira BACP; Balkanlar ile Adalar Denizi–Karadeniz ekseninde AB’nin TEN-T stratejisi ile uyumlu yeni bir lojistik entegrasyon projesine işaret ediyor.
BACP Neyi Amaçlıyor?
Girişim, hedeflerini üç ana başlıkta topluyor:
Sınır ötesi bağlantılar (cross-border links) için ortak öncelik listesi oluşturmak
Üç ülkenin ulaştırma yatırımlarını AB finansmanı çerçevesinde koordine etmek
Hem doğu-batı hem kuzey-güney yönlü multimodal koridorların (demiryolu, karayolu, liman zincirleri) verimliliğini artırmak
AB’nin 2024–2030 alt döneminde Orta ve Güneydoğu Avrupa’ya yönelik fonlamasını artırması; bu tarz bölgesel platformları finansal açıdan daha önemli bir konuma taşıyor.
Neden Şimdi? Jeopolitik ve Ekonomik Arka Plan
2022 sonrası dönemde Karadeniz’de artan güvenlik riskleri, Kızıldeniz krizinin Avrupa tedarik zincirine etkileri ve Balkanlar’ın AB lojistik stratejisindeki yükselen rolü; üç ülkenin ortak bir platform oluşturmasının arkasındaki ana dinamikleri oluşturuyor.
Bu kapsamda platformun hedefleri, şu stratejik çerçeveyle örtüşüyor:
Karadeniz limanlarını (Constanța, Varna, Burgas) Ege limanlarına (Piraeus, Thessaloniki, Alexandroupolis) modern demiryolu ve karayolu güzergâhlarıyla bağlamak,
Balkanlar üzerinden Avrupa iç pazarına kısa transit süreli yeni koridorlar yaratmak,
AB’nin North Sea–Baltic, Mediterranean ve Orient/East-Med TEN-T koridorlarını daha güçlü entegrasyonla tamamlamak,
Bölgedeki askeri mobilite gereksinimleri (AB & NATO Military Mobility) ile ticari lojistiği uyumlu hâle getirmek.
Öne Çıkan Altyapı Başlıkları
BACP her ne kadar henüz erken aşamada bir platform niteliği taşısa da, üç ülkenin ulaştırma bakanlıklarının son yıllarda üzerinde çalıştığı projeler düşünüldüğünde muhtemel odak alanları netleşiyor:
Alexandroupolis–Burgas rail corridor (Adalar Denizi–Karadeniz hızlı yük hattı)
Thessaloniki–Sofia–Ruse modernizasyonu
Romania–Bulgaria Danube river crossings (yeni köprüler)
Intermodal terminal network (Varna, Thessaloniki, Ruse, Plovdiv bağlantıları)
Customs digitalization & border efficiency programs
Bu projeler; tedarik zinciri verimliliğini artırmanın yanı sıra, Balkanlar üzerinden geçen yükün Eastern Mediterranean ile entegrasyonunu da güçlendirecek.
Lojistik Sektörü İçin Ne Anlama Geliyor?
Platform; Orta ve Güneydoğu Avrupa’daki tedarik zinciri oyuncuları için üç kritik faydayı hedefliyor:
Seamless logistics: Gümrük, terminal ve sınır koordinasyonunun standardizasyonu ile gecikmelerin azaltılması
Modal shift: Demiryolu projelerinin hızlanması sayesinde daha düşük karbonlu koridorların teşvik edilmesi
Transit diversification: Karadeniz ve Kızıldeniz krizleri nedeniyle AB’nin alternatif güvenli transit güzergâhlar yaratma çabasının desteklenmesi
Uzmanlara göre BACP; 2026–2032 döneminde Balkanlar’dan geçen tüm multimodal hatların “ortak planlanan bir ağ” hâline dönüşmesine zemin hazırlayabilir.
Avrupa Parlamentosu ve Komisyon Baskısı
AB Komisyonu; özellikle TEN-T Core Network Corridors ile uyumlu yatırımlara yüksek finansman desteği sunuyor. BACP’nin bu çerçevede kurumsallaşması; üç ülkeye hem CEF – Connecting Europe Facility fonlarına daha güçlü erişim hem de AB stratejileriyle uyumlu uzun vadeli yatırım planlama avantajı sağlayacak.
Önemli Notlar:
BACP, Yunanistan–Bulgaristan–Romanya arasında yeni bir bölgesel ulaştırma iş birliği platformudur.
Amaç: sınır ötesi altyapı planlaması, multimodal entegrasyon ve “seamless logistics”.
Platform, Karadeniz–Adalar Denizi ekseninde TEN-T uyumlu yeni koridorların koordinasyonunu hedefliyor.
Olası proje alanları: Alexandroupolis–Burgas demiryolu, Thessaloniki–Sofia–Ruse modernizasyonu, yeni Danube köprüleri, intermodal terminal ağı.
Bölge, 2029 sonrası Avrupa’nın yeni güvenli transit koridorları stratejisinin merkezine oturabilir.
Yazar: SedatOnat.com
