SupplyChainBrain tarafından yayımlanan ankete göre Avrupa’daki tedarik zinciri profesyonelleri, önümüzdeki iki yıl boyunca jeopolitik dinamiklerin operasyonlarını etkilemeye devam edeceğini öngörüyor. Maersk tarafından 900 Avrupa şirketi ile yapılan araştırma, firmaların artan belirsizlik ortamında nasıl konumlandığını ve stratejik uyum süreçlerini ortaya koyuyor.
Ankete katılanların %80’i, operasyonlarının jeopolitik gelişmeler ve tarifeler nedeniyle etkilenmeye devam edeceğini düşünüyor. Katılımcıların %50’si, mevcut jeopolitik ortam konusunda “deep concern” bildiriyor. Bu durum, Avrupa’daki şirketlerin hem kısa vadeli operasyonel kararlarında hem de orta vadeli yatırım planlarında temkinli bir tutum benimsediğini gösteriyor.
Ankete göre şirketlerin %80’i, tedarik zinciri zorluklarının iş büyümesini doğrudan etkilediğini kabul ediyor. Bu zorluklar arasında en belirgin olanlar jeopolitik gerilimler, ABD ve Çin arasındaki ticaret sürtüşmeleri, enerji maliyetleri, küresel rota riskleri ve konteyner taşımacılığı maliyetlerindeki oynaklık olarak öne çıkıyor.
Araştırmanın çarpıcı bulgularından biri, firmaların multi-geography sourcing stratejilerine yönelmesindeki güçlü artış. 2024 anketinde şirketlerin %53’ü birden fazla coğrafyadan tedarik sağladığını veya bu yönde planlama yaptığını belirtmişti; bu oran 2025’te %75 seviyesine ulaştı. Bu artış, risk dağılımı ve kırılgan tedarik zinciri noktalarından uzaklaşma hedefiyle açıklanıyor.
Maersk Europe Başkanı Aymeric Chandavoine, 11 Kasım’da yaptığı açıklamada son beş yılda Avrupa iş dünyasının pek çok zorlukla karşılaştığını belirterek “global environment is definitely here to stay” sözleriyle bu belirsizliklerin süreceğini vurguladı. Şirketler, pandemi sonrası dönemden itibaren kapasite yönetimi, rota optimizasyonu, yakın coğrafyalardan tedarik, dijitalleşme ve stoklama stratejilerini yeniden değerlendiriyor.
Ankete göre ABD tarifeleri, Avrupa şirketleri için en kritik jeopolitik baskı noktalarından biri. Katılımcıların yaklaşık %50’si, import–export cost fluctuations konusunu en önemli tehdit olarak gösteriyor. Maersk’in analizine göre, ABD’nin tarifeleri artırdığı dönemlerde şirketler konteyner başına %54 oranında efektif tarife ödemek zorunda kaldı. Bu oran, ABD Başkanı Donald Trump’ın Nisan ayında açıkladığı “Liberation Day” sonrası zirveye çıkmıştı. Her ne kadar tarifeler zamanla düşmüş olsa da şirketler hâlâ ciddi bir oynaklık ile karşı karşıya.
Maersk, bu oynaklığın şirketleri hem maliyet yönetimi açısından hem de uzun vadeli sözleşme planlamalarında zora soktuğunu belirtiyor. Taşımacılık maliyetlerinin belirsizliği; fiyatlama, stoklama, üretim planlama ve müşteri bağlılığı açısından Avrupa şirketlerini baskı altında tutuyor. Şirketler, özellikle ABD ve Asya ile yoğun ticaret yapan segmentlerde tarife ve maliyet risklerini yönetmek için talep tahminlerine daha fazla yatırım yapıyor.
Anket, Avrupa tedarik zincirlerinin gelecekte daha resilient bir yapıya kavuşması için stratejik çeşitlendirme, nearshoring, kapasite planlama ve daha esnek sözleşme yapılarının kritik olduğunu ortaya koyuyor. Bununla birlikte şirketlerin önemli bir bölümü, tedarik zinciri görünürlüğünü artırmak için digital supply chain tools, risk izleme sistemleri ve çok kanallı tedarik çözümlerine yöneliyor.
Sonuç olarak Avrupa’da şirketler, jeopolitik stresin yakın zamanda azalmasını beklemiyyor; bunun yerine risk dağılımı, çoklu tedarik, maliyet kontrolü ve dijitalleşme adımlarıyla yeni döneme uyum sağlamayı hedefliyor.
Önemli Notlar:
Katılımcıların %80’i jeopolitik stresin önümüzdeki 1–2 yılda süreceğini düşünüyor.
Şirketlerin %50’si mevcut ortamdan “deep concern” duyuyor.
Multi-geography sourcing oranı 2024’te %53’ten 2025’te %75’e çıktı.
ABD tarifeleri, en kritik maliyet baskısı olarak öne çıkıyor.
ABD tarifeleri bir dönemde konteyner başına efektif %54 maliyete ulaştı.
Avrupa şirketleri risk yönetimi, çeşitlendirme ve dijitalleşmeye yöneliyor.
İlgili Makaleler:
ABD'nin Reshoring Çabaları Işığında, İsrail Filistin Savaşı'nın Tedarik Zincirine Etkileri #1
ABD'nin Reshoring Çabaları Işığında, İsrail Filistin Savaşı'nın Tedarik Zincirine Etkileri #2
Yazar: SedatOnat.com
