ABD, Mayıs 2025'te de minimis exemption uygulamasını sonlandırdı ve bu karar trans-Pasifik hava kargo ticaretinde yapısal bir kırılmayı tetikledi. China–US hattında uzun süredir yoğunlaşan düşük değerli e-ticaret gönderileri hızla geriledi; bu düşüşün yerini Taiwan ve Vietnam kaynaklı yüksek hacimli ve daha düzenli hava kargo ithalatı aldı. Danışmanlık şirketi Trade and Transport Group'un yayımladığı veriler, bu yön değişiminin geçici bir dalgalanma değil, kalıcı bir ticaret yeniden yapılanması olduğunu ortaya koyuyor.
Veriler, 2025'in ilk dokuz ayında ABD'nin Taiwan kaynaklı hava kargo ithalatının yıllık bazda yaklaşık %91 arttığını gösteriyor. Aynı dönemde Vietnam çıkışlı hava kargo hacimleri de benzer biçimde güçlü bir büyüme kaydetti. Buna karşılık China–US air freight trafiği belirgin ölçüde geriledi. Tablo, ABD'nin gümrük politikalarında yaptığı düzenlemenin lojistik akışları doğrudan yeniden şekillendirdiğini ortaya koyuyor.
Trade and Transport Group Managing Director'ı Frederic Horst, yaşanan dönüşümün özellikle ürün kompozisyonu açısından dikkat çekici olduğunu vurguluyor. Horst'a göre Çin'den ABD'ye yönelik hava kargo trafiğindeki düşüşü, computers and parts ile industrial equipment ağırlıklı gönderiler üzerinden Taiwan ile Vietnam fazlasıyla telafi ediyor. Bu durum, yalnızca ülke bazlı bir kaymaya değil, tedarik zincirlerinde manufacturing footprint ile assembly hub tercihlerinin değiştiğine de işaret ediyor.
De minimis traffic'teki keskin düşüş, özellikle düşük değerli ve yüksek frekanslı e-ticaret gönderilerini etkiledi. Buna karşılık regular air cargo hacimleri anlamlı bir artış kaydetti. Değişim, hava kargonun yeniden B2B shipments, yarı mamul ile yüksek değerli endüstriyel ürünler için tercih edilen bir taşıma moduna dönüştüğünü ortaya koyuyor. Böylece hava kargo, pandemi döneminde kazandığı e-ticaret ağırlıklı profilden kısmen uzaklaştı.
Analistler, bu kaymanın arkasında yalnızca ABD regülasyonlarının değil, Asya'daki üretim stratejilerinin de yattığını değerlendiriyor. Taiwan; yarı iletkenler, bilgisayar bileşenleri ve ileri teknoloji ekipmanlarında güçlü bir üretim ve ihracat üssü olarak öne çıkıyor. Vietnam ise son yıllarda çok uluslu şirketlerin China+1 strategy kapsamında hızla büyüyen bir üretim ve montaj merkezine dönüştü. İki ülke, hava kargo açısından hem kapasite hem de ürün profili bakımından ABD pazarının ihtiyaçlarına daha uyumlu bir yapı sunuyor.
Sektör açısından bakıldığında gelişme, hava kargo taşıyıcıları ile air cargo forwarders için yeni denge arayışlarını beraberinde getiriyor. Çin çıkışlı kapasitenin yeniden konumlandırılması, network planning, capacity allocation ile yield management stratejilerinin güncellenmesini zorunlu kılıyor. Taiwan–US ile Vietnam–US hatlarında ise kapasite baskısı ve navlun fiyatlarında yukarı yönlü riskler gündeme geliyor.
Uzmanlar, bu eğilimin kısa vadeli bir regülasyon etkisi olarak görülmemesi gerektiği konusunda hemfikir. De minimis exemption'ın kaldırılmasını çevreler, ABD'nin ticaret politikalarında daha geniş kapsamlı bir korumacı yaklaşımın parçası olarak okuyor. Bu çerçevede hava kargo akışlarındaki ülke bazlı kaymaların 2026 ve sonrasında da süreceği öngörülüyor.
Sonuç olarak ABD hava kargo ithalatında China merkezli yapı çözülüyor; yerine Taiwan ile Vietnam odaklı, daha düzenli ve endüstriyel ağırlıklı bir ticaret modeli yerleşiyor. Dönüşüm; hem küresel tedarik zincirleri hem de hava kargo sektörünün stratejik planlaması açısından kritik bir kırılma noktası olarak öne çıkıyor.
Önemli Notlar
ABD, Mayıs 2025’te de minimis exemption uygulamasını kaldırdı
China–US air freight hacimleri belirgin biçimde geriliyor
Taiwan kaynaklı ABD hava kargo ithalatı ilk 9 ayda yaklaşık %91 arttı
Vietnam, Çin’den kayan üretim ve montaj faaliyetlerinden güçlü pay alıyor
Düşük değerli e-ticaret gönderileri azalırken regular air cargo hacimleri artıyor
Değişim, hava kargo ağ planlaması ve kapasite yönetimini yeniden şekillendiriyor
Yazar: SedatOnat.com
