Ukrayna, dört yılı aşan Rusya savaşında büyüyen insansız hava aracı (İHA) ihtiyacını karşılamak için tedarik zincirinde Çin bileşenlerini azaltma yoluna gidiyor. Drone üretiminin önemli bir kısmını içeride toplama hattına alan Kiev, kritik elektronik bileşenler için Tayvan'ı giderek daha sık bir alternatif kaynak olarak kullanıyor. The Guardian'ın 6 Mayıs 2026'da yayınladığı habere göre Tayvan, Ukraynalı drone üreticilerinin tercih ettiği tedarikçi adayı haline geldi.
Bağımsız Ukrayna düşünce kuruluşu Snake Island Institute (SII)'ye göre Tayvan'ın mikroelektronik, navigasyon sistemleri ve pillerdeki uzmanlığı, Batılı tedarikçilerin maliyet ve hacim bakımından rekabet etmekte zorlandığı alanlarda Ukraynalı üreticiler için önemli bir avantaj sağlıyor. Tayvan Devlet Başkanı Lai Ching-te, drone ve yapay zekâ entegrasyonu için fonlar içeren 40 milyar dolarlık ek savunma bütçesini öne çıkarıyor.
Research Institute for Democracy, Society and Emerging Technology (DSET) verileri Tayvan'ın Avrupa'ya drone ihracatının 2025'te 40 katın üzerinde arttığını ve en büyük pazarlar arasında Polonya ile Çekya'nın yer aldığını gösteriyor. 2026 ilk çeyrekte yapılan ihracat tüm 2025 yılının üzerine çıktı. DSET'in görüşmelerine göre bu droneların büyük bölümü Ukrayna'ya aracı kanallarla aktarılıyor.
Ukrayna'nın önde gelen drone üreticilerinden Vyriy'in Uluslararası İttifaklar Direktörü Bohdan Diorditsa, Çin'in ihracat kontrollerini sıkılaştırma olasılığından duyulan kaygının alternatif arayışını hızlandırdığını söyledi. Diorditsa, Tayvan'ın yarı iletkenler ve elektronik entegrasyondaki dünya çapındaki gücüyle yüzde 100 değerli bir ortak olduğunu vurguluyor. Buna rağmen ucuzluk ve geniş bulunabilirliği nedeniyle Çinli bileşenlerin kısa vadede tamamen ikame edilmesi zor; lityum pillerin ve nadir toprak mıknatısların önemli bir kısmı hâlâ Çin malzemesine bağlı.
Tayvan da kendi tarafında benzer bir bağımlılıktan kurtulmaya çalışıyor. Tayvan tarafı, 2027'ye kadar tamamen kırmızı-bileşensiz (non-red) bir drone endüstrisi kurma hedefini ve 2030'a kadar nadir toprak mıknatıslarının üçte birini yerli olarak üretme planını açıkladı. SII analisti Artur Savchii'ye göre Ukrayna'nın öncelikli stratejisi, sahaya özel sistemler tasarlayarak içeriden üretim ağını büyütmek; Ukrayna Savunma Bakanlığı geçen yıl itibarıyla ülkede 100'ü aşkın drone bileşeni üreticisi olduğunu açıkladı.
Önemli Notlar:
1. Ukrayna, drone tedarik zincirinde Çin bileşenlerini azaltmak için Tayvan'a yöneliyor; Vyriy gibi üreticiler Tayvan'ı 'yüzde 100 değerli ortak' olarak nitelendiriyor.
2. Tayvan'ın Avrupa'ya drone ihracatı 2025'te 40 kat arttı; 2026 ilk çeyrek tek başına 2025 toplamının üzerine çıktı.
3. Polonya ve Çekya, Ukrayna'ya aracı konumdaki en büyük Tayvan drone alıcıları arasında yer alıyor.
4. Tayvan, 2027'ye kadar tamamen 'kırmızı-bileşensiz' bir drone endüstrisi ve 2030'a kadar nadir toprak mıknatıslarının üçte birini yerli üretmeyi hedefliyor.
5. Ukrayna Savunma Bakanlığı'na göre ülkede 100'ü aşkın drone bileşeni üreticisi var; Tayvan'a yönelişte Çin'in ihracat kontrol baskısı belirleyici.
