Dünyanın en büyük ham petrol ithalatçısı Çin'in nisan 2026 verileri, İran savaşı ve Hürmüz Boğazı'nın kapanmasının enerji tedarikinde nasıl sert bir daralma yarattığını ortaya koydu. Cumartesi günü açıklanan gümrük rakamlarına göre Çin'in ham petrol ithalatı, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 20 azalarak aylık 38,5 milyon metrik tona düştü; bu seviye Temmuz 2022'den bu yana kaydedilen en düşük rakam. Aynı dönemde rafine petrol ürünleri ihracatı yaklaşık 10 yılın en düşük seviyesi olan 3,1 milyon tona indi. Mart ayına kıyasla üçte bir azalan ihracat hacmi, Pekin'in iç pazarı korumak amacıyla benzin ve jet yakıtı sevkiyatlarını sıkı şekilde kısıtladığını gösterdi.
Çin ham petrolünün yaklaşık yarısını Orta Doğu'dan ithal ediyor; bu nedenle Hürmüz Boğazı'nın kapanması ülkenin enerji denkleminde kritik bir kırılma noktası oluşturdu. Gemi takip firması Kpler'in verilerine göre Çin'in denizyoluyla yaptığı ham petrol ithalatı günlük 8,03 milyon varil seviyesine indi; bu rakam yaklaşık dört yılın en düşük düzeyi. Vortexa'nın hesaplamalarına göre bu zayıflamaya rağmen Çin'in ham petrol stokları nisan ayında 17 milyon varil arttı, ancak şirket mayıs ayında stokların düşeceğini öngörüyor — ithalattaki daralmanın gecikmeli etkisi önümüzdeki dönemde stok eğrilerine yansıyacak.
Rafine ürünlerdeki sert düşüş, Pekin'in iç pazarı koruma hamlesinin yansıması. Yetkililer benzin, dizel ve jet yakıtı ihracatına nicelik tavanları getirerek rafineri çıktısını ağırlıklı olarak yurt içine yönlendirdi. Ancak nisan rakamları olduğundan yüksek görünebilir: veriler genellikle Çin'in rafine ürünler için önemli bir varış noktası olan Hong Kong'a giden sevkiyatları da içeriyor ve bu sevkiyatların ihracat kontrollerinin dışında tutulduğu belirtiliyor. Doğal gaz tarafında ise doğal gaz ithalatı yüzde 13 azalarak 8,42 milyon tona indi; veriler deniz yoluyla taşınan LNG ile boru hattı gazını ayrı göstermiyor, ancak Körfez bölgesinden gelen LNG akışlarındaki kesintinin verilere baskı uyguladığı değerlendiriliyor.
Yılın ilk dört aylık tablosu nisan şokunun kümülatif etkisini henüz tam yansıtmıyor — Çin'in ocak-nisan dönemindeki ham petrol ithalatı 185,3 milyon ton, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,3 üzerinde seyrediyor. Ancak nisan ayındaki sert daralma, yılın geri kalanında bu üst düzeyin korunamayacağı sinyalini veriyor. Küresel ham petrol piyasası açısından Çin'in ithalat tarafındaki çekilmesi, tanker operatörleri için Basra Körfezi ve Umman Körfezi rotalarında VLCC kapasite kullanımının düştüğü bir dönem yaratırken, rafineri operatörleri ve P&I kulüpleri için savaş riski primlerinin yüksek seyrini koruduğu, kontrat fiyatlarına yansımanın gecikmeli olarak hissedileceği bir tablo ortaya çıkıyor.
Önemli Notlar:
1. Çin'in nisan 2026 ham petrol ithalatı yıllık bazda yüzde 20 azalarak 38,5 milyon tona, Temmuz 2022'den bu yana en düşük seviyeye indi.
2. Rafine petrol ürünleri ihracatı 3,1 milyon ton ile yaklaşık 10 yılın en düşük düzeyine geriledi; mart ayına göre üçte bir düşüş kaydedildi.
3. Kpler verilerine göre denizyoluyla ham petrol ithalatı günlük 8,03 milyon varile inerek yaklaşık dört yılın en düşük rakamına ulaştı.
4. Vortexa, ithalattaki düşüşe rağmen Çin'in nisanda 17 milyon varil stok artırdığını ancak mayısta stokların düşeceğini öngörüyor.
5. Doğal gaz ithalatı yüzde 13 azalarak 8,42 milyon tona indi; ocak-nisan kümülatif ithalat hâlâ geçen yılın yüzde 1,3 üzerinde.
