Elegant Exit Company'den Captain Soumitro Roy, gemi geri dönüşüm sektörüne yönelik artan iyimserliğe sert bir karşı tez sunuyor: Dr Anand Hiremath'ın 'Güney Asya'da kapasite var ve iyileşiyor' tespiti doğru olabilir, ancak kapasite ilerleme demek değildir. 2009'da kabul edilen ve 2025'te değiştirilmeden yürürlüğe giren Hong Kong Konvansiyonu (HKC), hiçbir zaman altın standart olarak tasarlanmadı; beaching dahil mevcut uygulamaları kademeli iyileştirmeyle düzenleme amacı taşıyan bir uzlaşıydı. Bugün ise giderek hedef olarak sunuluyor — 'evrim değil, çakılı kalma' diye tanımlıyor Roy.
Mevcut olanı ölçeklendirmek pratik görünebilir ama Roy'a göre bu, hiçbir şeyin değişmemesinin en hızlı yolu. Tarihsel paralel kuruyor: bir zamanlar erkekler gemi ambarlarında kargoyu sırtlarında taşırdı, çalışıyordu, ölçekleniyordu, binlerce kişiye iş veriyordu — sonra kayboldu. Aynı ekonomiler bugün portik vinçler ve otomatik terminaller işletiyor; çalışanlar kaybolmadı, değer zincirinde yukarı çıktı. Aynı dönüşüm sokak ölçeğinde de görünür: çıplak ayak çekçek itenler bugün elektrikli rikşa sahibi; ilerleme geçim kaynaklarını yok etmedi, yükseltti.
Bu çerçevede sektöre rahatsız edici soru yöneltiyor: işleri mi savunuyoruz, yoksa o işlerin yapıldığı koşulları mı? Açık ortamda manuel kesim, tehlikeli maddelere maruziyet ve risk eşiğinde çalışan iş gücü hâlâ sektöre eşlik eden görüntüler — ama bunlar kaçınılmaz değil; tercihler. 'Kapasite talep üzerine çıkmaz' önermesi doğru ama eksik: kapasite, sermayenin, regülasyonun ve niyetin hizalandığı yerde çıkar. Gemi geri dönüşümü tam olarak bu eşikte. HKC uyumlu yıllar bir iyileşme; ancak tam çevreleme, sıfır deşarj, kuru havuz tabanlı söküm ve entegre döngüsel sistemler'i temsil etmiyor.
Tedarik zinciri perspektifinden bakıldığında, EU Ship Recycling Regulation ve gelişmekte olan BAE modelleri, kapalı çevrim ve endüstrileşmiş süreçlere doğru hareket ediyor. HKC uyumunu 'çözüm' olarak adlandırmak, sektörü yüksek riskli endüstrilerin sonunda gittiği yerin gerisinde dondurma riskini taşıyor. Roy'a göre seçim coğrafyalar veya yöntemler arasında değil, konfor ile değişim arasında. Yeterli breakbulk kapasitesi, yeterli eski sistem vardı — dünya yine de ilerledi. Gemi geri dönüşümü de ilerleyecek; tek soru, sektörün bu geçişe öncülük edip etmeyeceği yoksa çift cidarlı tankerler gibi zorlanarak mı uyum sağlayacağı.
Önemli Notlar:
1. Captain Soumitro Roy: Hong Kong Konvansiyonu hedef değil, beaching dahil mevcut uygulamaları kademeli iyileştirme amacıyla tasarlanmış bir uzlaşıydı.
2. Kapasite ilerleme demek değil; sermaye, regülasyon ve niyetin hizalandığı yerde değişim oluşur.
3. HKC uyumlu yıllar bir iyileşme ama tam çevreleme, sıfır deşarj ve kuru havuz tabanlı söküm anlamına gelmiyor.
4. EU Ship Recycling Regulation ve BAE modelleri kapalı çevrim ve endüstrileşmiş süreçlere doğru hareket ediyor.
5. Sektör seçimini konfor ile değişim arasında yapmak zorunda; çift cidarlı tankerlerdeki gibi zorlanma riski mevcut.
