Türkiye İstatistik Kurumu TÜİK, Tarımsal İşletmelerde Hayvansal Üretim Araştırması'na (TİHA) dayanan 2025 yılı çiğ süt üretim verilerini açıkladı. Toplam çiğ süt üretimi 2024'te 22 milyon 487 bin 757 ton seviyesinden 2025'te 21 milyon 379 bin 88 tona geriledi; bu düşüş yıllık bazda yüzde 4,9'a karşılık geliyor. Üretimdeki azalma sadece inek sütüyle sınırlı kalmadı; küçükbaş ve manda sütünde de dikkat çekici daralmalar yaşandı.
2025 verilerine göre tür bazlı değişimler şu şekilde gerçekleşti: inek sütü yüzde 4,0 azaldı, manda sütü yüzde 33,0 azaldı, koyun sütü yüzde 11,9 azaldı ve keçi sütü yüzde 29,8 azaldı. Türkiye'deki çiğ süt üretiminde inek sütü, toplam üretimin yüzde 94,5'ini oluşturarak sektörün ana kaynağı olmaya devam ediyor; geriye kalan payı yüzde 3,7 ile koyun sütü, yüzde 1,6 ile keçi sütü ve yüzde 0,2 ile manda sütü paylaşıyor.
Üretilen çiğ sütün kullanım dağılımı incelendiğinde, büyük bölümünün sanayi ve ticari kanallara yönlendirildiği görülüyor: süt toplama merkezleri ve işleme tesisleri yüzde 60,9, doğrudan tüketiciye/tüccara satış yüzde 17,1, hanehalkı süt ürünü üretimi yüzde 14,1, hayvan besleme yüzde 4,8, kullanım alanı belirlenemeyen yüzde 2,0 ve ev tüketimi/ücretsiz dağıtım yüzde 1,0 olarak sıralandı. Üretim ve işleme kayıpları yüzde 0,1 seviyesinde kaldı.
Uzmanlar, üretimdeki düşüşün süt ve süt ürünleri fiyatları üzerindeki baskıyı artırabileceğine dikkat çekiyor. Türkiye'nin perakende süt zinciri için ana hammadde olan inek sütünde küçük gerilemeler bile süt tozu, peynir ve tereyağı gibi katma değerli kategorilerde fiyat ve arz oynaklığını yükseltiyor. TÜİK 2020 yılından bu yana üretim tahminlerini örnekleme yoluyla seçilen 40 binden fazla işletmeye uyguladığı TİHA üzerinden hesaplıyor.
Önemli Notlar:
1. TÜİK verilerine göre 2025'te Türkiye'nin toplam çiğ süt üretimi yüzde 4,9 azalarak 21,3 milyon tona geriledi.
2. Manda sütü yüzde 33, keçi sütü yüzde 29,8, koyun sütü yüzde 11,9 ve inek sütü yüzde 4 azaldı.
3. İnek sütü, toplam çiğ süt üretiminin yüzde 94,5'ini oluşturmaya devam ediyor.
4. Üretilen çiğ sütün yüzde 60,9'u süt toplama merkezleri ve işleme tesislerine yönlendiriliyor.
5. Uzmanlar, süt arzındaki daralmanın süt ve süt ürünleri fiyatlarını yukarı yönlü baskılayabileceği uyarısında bulunuyor.
