Macron'dan AB ve Ortaklarına Hürmüz Çağrısı: 'Önceliğimiz Boğazın Yeniden Açılması, Enerjimizi Buna Sarf Etmeliyiz'

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ermenistan'ın başkenti Erivan'da düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğu (AST)'nun 8. Zirvesi'nin ardından basına yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasının tüm ülkelerin önceliği olması gerektiğini söyledi. Macron: "Asıl tüm bunların nedenini unutmamak gerekiyor. Nedeni bugün Hürmüz Boğazı'nın haftalardır kapalı olması. Enerjimizi öncelikle Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına sarf etmeliyiz." Fransa Cumhurbaşkanı, dünyadaki petrol ve gazın yüzde 20'sinin, gübrelerin yüzde 30'unun Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğine işaret ederek mevcut enerji fiyat şokunun temel nedeninin operasyonel boğaz kapanışı olduğunu vurguladı.

Macron, AST'nin İzlanda'dan Kafkasya'ya uzanan coğrafyasıyla uyuşturucu kaçakçılığı, enerji dayanışması, demokrasi koruması ile ortak savunma ve güvenlik başlıklarını ele almak için anlamlı bir platform olduğunu, mevcut ittifak ve koalisyonların güçlendirildiğini ve Kanada'nın AST zirvesine ilk defa katıldığını aktardı. Cumhurbaşkanı, akaryakıt fiyat artışlarıyla ilgili somut bir uyarı da yaptı: "Tüketicilerimizin başat mağdurlar olmaması için fiyatlar yükseldiğinde en geç yansıtılması, fiyatlar düştüğünde ise en hızlı şekilde yansıtılmasını sağlamalıyız." Macron, böyle bir fiyatlandırma asimetrisinden ciddi kâr sağlanması halinde Avrupalı ülkelerin bu konuda "hesap" vermesi gerekeceğini de bildirdi.

Tedarik zinciri tarafında bu açıklama dört boyutta önemli. Birincisi, Macron'ın %20 petrol-gaz ve %30 gübre sayılarını Erivan zemininde yüksek sesle dile getirmesi, Avrupa Birliği'nin Hürmüz krizine yaklaşımında yeni bir kademe — şimdiye kadar daha çok ulusal bazda yürüyen tepkiler, EU-koordineli kriz yönetimine yöneltiliyor. İkincisi, akaryakıt fiyatlandırma asimetrisi uyarısı; TotalEnergies, Shell, BP, ENI ve Repsol gibi major'larla Avrupa'daki perakende dağıtıcıların yükselişte yavaş, düşüşte hızlı aktarım pratiğine karşı düzenleyici inceleme baskısının artacağını gösteriyor — EC Komisyonu ve ulusal rekabet kurulları incelemeye geçebilir. Üçüncüsü, Macron'un Erivan'da Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın imza attığı Ani Köprüsü ortak restorasyon mutabakatıyla aynı zirvede konuşması; Güney Kafkasya'nın kuzey alternatif koridoru tartışmasında Macron'un da pozisyon aldığını gösteriyor — Azerbaycan-Aliyev ile bir sonraki görüşme planı bunu destekliyor. Dördüncüsü, mesajın zamanlaması (BAE'ye İran füze + drone saldırısı, Fuceyre petrol tesisi vurulması, Brent +%5 → 114 dolar) ile birleştiğinde, AB'nin VLCC, LR2, LNG akışlarında Ümit Burnu rerouting maliyetini yüklenmeye psikolojik olarak hazırlandığını işaret ediyor.

Önemli Notlar:
1. Macron (AST 8. Zirve, Erivan): 'Önceliğimiz Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması, enerjimizi buna sarf etmeliyiz.'
2. Veriler: dünya petrol-gazının %20'si, gübrelerin %30'u Hürmüz'den geçiyor.
3. Akaryakıt fiyatlandırma asimetrisi uyarısı: yükselişte yavaş, düşüşte hızlı pass-through olmazsa Avrupa şirketleri 'hesap verecek'.
4. Mesaj AB'nin Hürmüz krizine yaklaşımında yeni bir kademe — ulusal tepkiler EU-koordineli kriz yönetimine yöneltiliyor.
5. Tedarik zinciri sinyali: AB, VLCC/LR2/LNG akışlarında Ümit Burnu rerouting maliyetini yüklenmeye psikolojik hazırlık aşamasında.

[4820995]