ABD Hazinesi OFAC Uyarısını Genişletti: Hürmüz Boğazı'nda 'Geçiş Ücreti' Ödemeleri Yaptırım Riski Doğuruyor
ABD Hazine Bakanlığı, Hürmüz Boğazı'nda İran tarafından talep edildiği bildirilen 'geçiş ücreti' ödemelerine ilişkin uyarısını genişletti ve gemi sahipleri ile küresel deniz tedarik zincirinin karşı karşıya kaldığı yaptırım risklerini ayrıntılı biçimde sıraladı. Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC) tarafından 1 Mayıs'ta yayımlanan yeni uyarı, bu hafta açıklanan FAQ 1249'un çok ötesine geçerek olası ödeme yapılarını ve yaptırım tetikleyici unsurları somutlaştırıyor.
OFAC'a göre İran'ın 'güvenli geçiş' talepleri, basit bir ücret biçiminde olmayabilir. Ödemeler nakit, dijital varlık, mahsuplaşma, gayri resmi takas veya İran Kızılay'ı ya da Bonyad Mostazafan gibi İran bağlantılı yapılar üzerinden yönlendirilen 'bağış' görünümündeki ayni transferler şeklini alabilir. Esas olarak, geçiş karşılığında İran hükümetine veya İran Devrim Muhafızları'na değer aktarımı yapıldığında yaptırım riskinin doğduğu vurgulanıyor.
ABD vatandaşları, ABD merkezli kurumlar ve ABD kontrolündeki yabancı tüzel kişiler için bu risk, izin verilmediği sürece doğrudan yasak niteliği taşıyor. Ancak OFAC mesajı, ABD dışı gemi sahipleri, sigorta şirketleri ve finansal kuruluşları da kapsıyor: bu aktörler ikincil yaptırımlar ile karşılaşabilir ve düzenlemelere aykırı işlemlere taraf olmaları halinde ABD finans sistemine erişimlerini kaybedebilir. Uyarıda ayrıca İran kripto borsalarının bloke finans kurumu sayıldığı, bu nedenle dolaylı bağlantıların bile uyum sorunu yaratabileceği belirtildi.
Belgenin en dikkat çeken bölümlerinden biri, denizcilik hizmet sağlayıcılarına doğrudan seslenmesi. OFAC, gemi sahipleri, P&I kulüpleri, brokerler ve liman acentelerinin Hürmüz'den geçen gemilerin sefer planlarını, İran karasularındaki hareketlerini ve İran makamlarıyla yapılan koordinasyonu titizlikle incelemesini istiyor. "Hizmet sağlayıcılar, karşı taraflarına Hürmüz Boğazı'nı geçmek için kimle koordine ettiklerini ve İran'a herhangi bir güvenli geçiş ücretinin ödenip ödenmediğini ya da ödeneceğini sormalıdır" ifadesi uyarıda yer alıyor.
OFAC ayrıca, İran liman ve kıyıları yakınında faaliyet gösteren gemilerin ABD ablukasının uygulama yetkisi altında kalmaya devam ettiğini ve Hazine kılavuzunun bu yetkileri ortadan kaldırmadığını hatırlattı. Boğazdan geçişler hâlihazırda güvenlik tehditleri, yüksek sigorta maliyetleri ve belirsiz seyir koşullarının baskısı altındayken, gayri resmi 'geçiş ücreti' anlaşmalarının yaptırım yoluyla resmen sakıncalı hâle gelmesi, Asya-Avrupa konteyner ve enerji rotalarındaki risk hesaplarını yeniden şekillendirebilir.
Önemli Notlar:
1. OFAC, Hürmüz Boğazı'nda İran'a yapılacak 'güvenli geçiş' ödemelerine ilişkin uyarısını genişletti.
2. Nakit, kripto, mahsuplaşma veya bağış kılığındaki ödemeler dahil her tür değer transferi yaptırım riski oluşturuyor.
3. Uyarı; gemi sahipleri, P&I kulüpleri, brokerler ve liman acenteleri için doğrudan due-diligence yükümlülüğü getiriyor.
4. ABD dışı taraflar ikincil yaptırımlar ve ABD finans sistemine erişim kaybı riskiyle karşı karşıya.
5. Hazine kılavuzu, İran liman ve kıyıları yakınında uygulanan ABD askeri ablukasının yetkilerini ortadan kaldırmıyor.
