Avrupa Parlamentosu ticaret komitesi başkanı Bernd Lange, ABD Başkanı Donald Trump'ın AB otomobil ve kamyonlarına uygulanan tarifeleri artırma tehdidini 'kabul edilemez' olarak nitelendirdi ve ABD'yi 'güvenilmez bir ortak' olduğu gerekçesiyle eleştirdi. Trump 1 Mayıs'ta yaptığı açıklamada, AB'den ithal edilen otomobil ve kamyonlara uygulanan tarifeleri yüzde 25'e çıkaracağını söyledi; bloğun ABD ile imzaladığı ticaret anlaşmasına tam olarak uymadığını öne sürdü. Lange Bloomberg News'e verdiği demeçte, 'Bu son hamle, ABD tarafının ne kadar güvenilmez olduğunu gösteriyor; yakın ortaklara böyle muamele edilmez' ifadesini kullandı.
Temmuz 2025'te imzalanan anlaşma çerçevesinde AB, ABD'nin endüstriyel mallarına uyguladığı tarifeleri sıfırlamayı kabul ettiği karşılığında, çoğu AB ürününe uygulanacak tarifenin yüzde 15'lik tavanla sınırlanmasını teminat altına almıştı. AB yetkilileri ABD'nin anlaşmaya uymadığını, Washington'un Ağustos 2025'te Avrupa kaynaklı çelik ve alüminyuma uygulanan yüzde 50'lik tarifeyi yüzlerce yeni ürünü kapsayacak şekilde genişlettiğini hatırlatıyor. ABD anlaşmanın bazı hükümlerini uyguladı; pek çok AB ihraç ürününe uygulanan tarifeleri kararlaştırılan yüzde 15 seviyesinde tuttu. Avrupa Parlamentosu, ABD Yüksek Mahkemesi'nin Trump'ın acil durum yetkilerini kullanarak başlattığı tarifeleri iptal etmesinin ardından anlaşmanın onaylanmasını defalarca bloke etti.
Tedarik zinciri perspektifinden bu gerilim üç eksende kritik. Birincisi, otomotiv tedarik zinciri: AB'den ABD'ye yıllık 40 milyar avro üzerinde otomotiv ihracatı yapılıyor — Volkswagen, BMW, Mercedes-Benz, Stellantis ve Renault'un Kuzey Amerika modellerinde aksesuar, motor parçası ve elektronik bileşen çapraz tedarik bağımlılıkları yoğun; %25 tarife tier-1 ve tier-2 tedarikçilerinin Meksika ve Slovakya hatlarındaki JIT akışlarını bozar. İkincisi, çelik-alüminyum yan ürünler: Ağustos 2025 genişletilmiş tarifeler artık otomotiv parçası, beyaz eşya, savunma sanayi bileşenleri dahil yüzlerce SKU'yu kapsıyor — Türkiye'nin TIR taşımacılığı ve otomotiv yan sanayi ihracatı dolaylı baskı altında. Üçüncüsü, AB-ABD AI Yasası ve dijital ticaret alanındaki yan görüşmeler bu gerilimle birlikte yavaşlama riski taşıyor; lojistik şirketlerinin e-CMR, blockchain trade finance ve customs single window entegrasyon planları ABD-AB düzleminde rölantiye girebilir.
Önemli Notlar:
1. AB Parlamentosu ticaret komitesi başkanı Bernd Lange, Trump'ın AB otomobil ve kamyonlarına yüzde 25 tarife tehdidini 'kabul edilemez' olarak nitelendirdi.
2. Trump 1 Mayıs'ta tehdidi açıkladı; AB'nin Temmuz 2025'te imzalanan ticaret anlaşmasına 'tam olarak uymadığını' öne sürdü.
3. AB, ABD'nin Ağustos 2025'te çelik-alüminyum yüzde 50 tarifesini yüzlerce yeni ürünü kapsayacak şekilde genişleterek anlaşmayı deldiğini savunuyor.
4. Avrupa Parlamentosu, Yüksek Mahkemesi'nin Trump'ın acil durum tarifelerini iptal etmesinin ardından anlaşmanın onaylanmasını defalarca bloke etti.
5. Yıllık 40 milyar avro üzerinde otomotiv ihracatı, JIT tedarik akışları ve Türkiye otomotiv yan sanayi dolaylı baskı altında; e-CMR ve blockchain trade finance projelerinde Atlantik ekseni yavaşlayabilir.
[44015]
