Avrupa'nın en büyük düşük maliyetli havayolu Ryanair Group CEO'su Michael O'Leary, Orta Doğu'daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı'ndaki aksaklıklar nedeniyle yükselen uçak yakıtı fiyatlarının Avrupa'daki birçok havayolu şirketini iflasın eşiğine getirebileceği uyarısında bulundu. O'Leary, jet yakıtının (Jet A-1) varil başına 80 dolardan 150 doların üzerine yükselişine dikkat çekerek "Fiyatlar temmuz, ağustos ve eylülde de bu seviyelerde kalırsa Avrupa havayolu şirketlerinin birer birer havlu attığını göreceksiniz" dedi.
Ryanair'in yakıt ihtiyacının %80'ini sabitleyerek güvenceye aldığını vurgulayan O'Leary, rakiplerin zayıf hedge pozisyonlarıyla ciddi finansal darboğaza gireceğini öngördü. IATA Jet Yakıt Endeksi, 27 Şubat'taki varil başına 99,4 dolardan 3 Nisan itibarıyla %110 artışla 209 dolara fırladı; Kuzeybatı Avrupa CIF fiyatları 216,9 dolarla rekor kırdı. 24 Nisan'da 179,46 dolara gerileme görülse de fiyatlar kriz öncesi seviyelerin çok üzerinde.
Sektörde kesintiler hız kazandı. Lufthansa, ekime kadar 20 bin kısa mesafe uçuşu programdan çıkardı. EasyJet, mart ayında 25 milyon sterlin ek yakıt faturası açıkladı; ilk yarıda 540-560 milyon sterlin zarar bekliyor. SAS bin uçuş iptal etti, KLM kapasitesini 80 uçuş azalttı. Air France-KLM, uzun mesafe uçuşlarda yolcu başına 100 euroluk yakıt sürşarjı uygulamaya başladı.
AB, UEA Başkanı Fatih Birol'un "Avrupa kısa sürede jet yakıtı kıtlığıyla karşılaşabilir" uyarısının ardından AccelerateEU acil durum planını sundu. Plan; gaz depolarının doldurulması, petrol stoklarının kullanımı, ulusal acil önlemler ile jet yakıtı ve dizel arzının güvence altına alınması başlıklarında üye ülkeler arası koordinasyonu en üst seviyeye çıkarıyor. AB, savaşın başladığı 28 Şubat'tan bu yana enerji ithalatı için yaklaşık 24 milyar euro ek maliyetle karşı karşıya.
Önemli Notlar:
1. Ryanair CEO O'Leary: Jet A-1 80'den 150 doların üzerine fırladı; Avrupa havayolları iflas riskinde.
2. IATA Jet Yakıt Endeksi 27 Şubat 99,4 → 3 Nisan 209 dolar (+%110); Kuzeybatı CIF 216,9 dolar rekor.
3. Lufthansa 20 bin uçuş iptal, EasyJet £25M ek fatura, SAS 1000 uçuş iptal, KLM 80, Air France-KLM €100/yolcu sürşarj.
4. Ryanair yakıt ihtiyacının %80'ini sabitledi; rakipler zayıf hedge pozisyonlarıyla baskıda.
5. AB, AccelerateEU planını sundu; 28 Şubat'tan beri ~24 milyar euro ek enerji ithalat maliyeti.
[3623779]
