SupplyChainBrain'in haberine göre ABD ile Çin arasındaki ticaret gerginliği derinleşirken Amerikan perakendecileri Çin üretim bağımlılığını azaltmaya yönelik somut adımlar atıyor. Target Ticaret Direktörü Rick Gomez, 21 Mayıs kazanç görüşmesinde şirketin Çin'den tedarik ettiği ürün payını 2017'deki yüzde 60 seviyesinden bugün yüzde 30'a çektiklerini; 2026 sonuna kadar yüzde 25'e düşürmeyi hedeflediklerini açıkladı. Gap CEO'su Richard Dickson, 29 Mayıs'taki kazanç görüşmesinde Çin'in bir zamanlar en önemli tedarik ülkeleri arasında yer aldığını; ancak bu oranın 2025 sonunda yüzde 3'ün altına gerileyeceğini belirtti. Macy's CEO'su Tony Spring ise 28 Mayıs'ta ulusal marka ürünlerinin yüzde 18'inin Çin'den geldiğini ve bu oranın bir önceki mali yıl sonundaki yüzde 20'den düştüğünü açıkladı. Üç markada da değişimi yönlendiren ortak etken tarifeler; kaygıların büyük bölümü Çin'in payı üzerinde yoğunlaşıyor. Başkan Trump, en ağır tarife planlarını uygulamaya koymakta zaman zaman tereddüt gösteriyor.
Target Corporation, Minneapolis, Minnesota merkezli; CEO Brian Cornell ve Ticari Direktör Rick Gomez yönetiminde; 2024'te 107 milyar dolar gelir ve 1.978 mağazayla ABD'nin önde gelen kütle perakendecisi. Gap Inc., San Francisco merkezli; eski Mattel yöneticisi Richard Dickson CEO koltuğunda; Old Navy, Banana Republic ve Athleta başlıca markalar; 2024 geliri 15 milyar dolar. Macy's Inc., New York merkezli; CEO Tony Spring yönetiminde; Macy's, Bloomingdale's ve Bluemercury markalarıyla 2024'te 23 milyar dolar gelir; department store segmentinin lideri. Walmart, Bentonville, Arkansas merkezli; CEO Doug McMillon; 2024'te 681 milyar dolar gelirle dünyanın en büyük perakendecisi. Dört şirket de Vietnam, Hindistan, Bangladeş, Endonezya, Kamboçya, Meksika, Honduras, Guatemala, Pakistan ve Türkiye'yi başlıca nearshoring ve friendshoring hedefleri olarak değerlendiriyor.
ABD Ticaret Bakanlığı bünyesindeki OTEXA (Office of Textiles and Apparel), tekstil ve hazır giyim ithalat verilerini derliyor. 2024'te Çin'in payı 2010'daki yüzde 40'tan yüzde 22'ye geriledi; Vietnam yüzde 18'e, Bangladeş yüzde 9'a, Hindistan yüzde 8'e, Endonezya yüzde 5'e ve Meksika yüzde 4'e yükseldi. CBP (U.S. Customs and Border Protection), Uyghur Forced Labor Prevention Act (UFLPA) kapsamında Sincan kaynaklı pamuk, domates, polisilikon ve diğer ürünleri otomatik olarak alıkoyuyor; perakendeciler tedarik zincirlerini bu bölgeden tamamen koparma baskısıyla karşı karşıya. USTR Jamieson Greer, Çin'e yönelik Section 301 tarifelerini yürürlükte tutuyor. Generalized System of Preferences (GSP), Caribbean Basin Initiative (CBI), African Growth and Opportunity Act (AGOA) ve USMCA perakendecilere alternatif tedarik kaynakları açan başlıca ticaret tercih programları arasında yer alıyor.
Nearshoring ve friendshoring stratejileri kapsamında başlıca üretim aktarım bölgeleri şunlar: Meksika ve Honduras'taki maquiladora ve serbest ticaret bölgeleri; Vietnam'da Bac Ninh ve Hai Phong sanayi parkları; Hindistan'da Tamil Nadu tekstil kümeleri; Bangladeş'te Dhaka hazır giyim kümesi; Endonezya'da Java sanayi merkezleri; Kamboçya'da Phnom Penh hazır giyim merkezi; Pakistan tekstil bölgeleri; Türkiye'de Bursa, İstanbul ve İzmir ihracat merkezleri; Guatemala ve El Salvador'da hazır giyim üretimi; Mısır tekstil yatırımları. Yeni bir tedarik tesisinin kurulumu 18-24 ay, tam kapasiteye ulaşması ise 36-48 ay gerektiriyor; bu süre perakendecilere acil tarife tepkisi için kısa vadede oldukça sınırlı esneklik bırakıyor. Target, Gap ve Macy's tarafından açıklanan agresif Çin kaynak azaltma planları, küresel tekstil, hazır giyim ve tüketici ürünleri tedarik zincirini köklü biçimde yeniden şekillendiriyor; tedarik çeşitlendirmesi ve nearshoring tedarik zinciri yöneticileri için birincil stratejik öncelikler haline geliyor.
Önemli Notlar:
1. Target (Rick Gomez), Çin payını 2017'deki yüzde 60'tan yüzde 30'a indirdi; 2026 sonu hedefi yüzde 25.
2. Gap (Richard Dickson), 2025 sonunda Çin payını yüzde 3'ün altına çekmeyi planlıyor.
3. Macy's (Tony Spring), ulusal marka Çin payının yüzde 20'den yüzde 18'e gerilediğini açıkladı.
4. Trump tarifeleri üç markanın tedarik stratejisini değiştiren ortak tetikleyici.
5. Vietnam, Hindistan ve Bangladeş öne çıkan alternatif tedarik ülkeleri.
