Trump yönetimi, 13 Kasım'da Argentina, Guatemala, El Salvador ve Ecuador ile varılan ticaret anlaşmaları çerçevesinde kahve ve muzdaki ithalat vergilerini düşüreceğini açıkladı; haberi BBC News aktardı. Yönetim 14 Kasım'da ise Switzerland ve Liechtenstein'a uygulanan U.S. tarifelerini "azami %15" ile sınırlayan bağlayıcı olmayan bir mutabakat zaptı (MoU) imzaladı. The Guardian, bu adımın Switzerland'a daha önce %39 olarak belirlenen tarife oranını komşu Avrupa Birliği ülkeleriyle eşitlediğini aktardı. U.S. yıllık 1,5 milyar pound kahve tüketiyor; başlıca tedarikçiler arasında Brazil, Vietnam, Colombia, Honduras, Ethiopia ve Guatemala yer alıyor. Ecuador, küresel muz ihracatında lider konumda.
Bu gelişmeler, hangi tarifelerin ne zaman ve hangi ülkelere uygulanacağına dair belirsizliği ortadan kaldırmıyor. Trump, Nisan 2025'te ticaret açıkları gerekçesiyle "ulusal acil durum" ilan edip geniş kapsamlı ceza tarifeleri duyurmuştu. O tarihten bu yana birden fazla değişiklik yapıldı; pek çok ülke ve EU müzakereleri sürdürüyor. Trump 2.0 tarife rejiminin temel yasal araçları IEEPA, Section 232, Section 301 ve Section 122'yi kapsıyor. IEEPA kullanımının yasallığı U.S. Court of International Trade ve U.S. Court of Appeals for the Federal Circuit'te tartışılıyor; SCOTUS nihai incelemeyi üstleniyor.
Switzerland'ın başlıca ihracat sektörleri altın rafinerisi (Argor-Heraeus, Valcambi), ilaç (Roche, Novartis), saat yapımı (Rolex, Patek Philippe, Swatch Group), çikolata (Lindt, Nestlé, Toblerone) ve finans (UBS, Julius Baer) alanlarında yoğunlaşıyor. Ülkenin U.S.'ye yıllık ihracatı 60 milyar dolar'ı aşıyor; %39 tarife ekonomi için ciddi bir tehdit oluşturuyordu. EFTA (European Free Trade Association) üyesi olan Switzerland, Norway, Iceland ve Liechtenstein'ı kapsıyor. Javier Milei yönetimindeki Argentina, Nayib Bukele'nin El Salvador'u ve Daniel Noboa'nın Ecuador'u Trump'ın Latin Amerika'daki pragmatik müttefik halkasını oluşturuyor.
Trump tarifelerine karşı küresel ölçekte öne çıkan stratejik yanıtlar arasında yakın kaynak kullanımı (nearshoring), dost ülkelerle kaynak ortaklığı (friend-shoring), yurt içi üretim (onshoring), China+1 ve Vietnam'a yönelme sayılıyor. USMCA, 2026'da yeniden müzakere sürecine girecek. EU, Ursula von der Leyen liderliğinde %15 karşılıklı tarife seviyesini hedefliyor. Japan, South Korea, UK, Vietnam, India ve Brazil dahil onlarca ülke ikili anlaşma için masaya oturmuş durumda. Switzerland ile kahve/muz tavizleri, Trump tarife rejiminin "gerekçeli istisnalar" üzerinden pragmatik biçimde şekillendiğini açıkça ortaya koyuyor.
Önemli Notlar:
1. Trump, 13 Kasım'da 4 ülkeyle yapılan anlaşmalar kapsamında kahve ve muz tarifelerini indirdi.
2. 14 Kasım'da Switzerland ve Liechtenstein'a uygulanan tarife %39'dan azami %15'e çekildi.
3. Bağlayıcı olmayan MoU, Switzerland'ı EU komşularıyla aynı tarife düzeyine taşıdı.
4. Nisan 2025'te ilan edilen ulusal acil durum, geniş kapsamlı ceza tarifelerinin başlangıç noktasıydı.
5. Birden fazla ülke ve EU tarife müzakerelerini sürdürüyor.
