Hazır giyim sektörünün küresel sera gazı emisyonları 2023'te %7,5 arttı. Karbon yoğun polyester bağımlılığı üretim hacmini yukarı çekerken fast fashion markalarının talebi de emisyon artışını hızlandırdı. "Değer zinciri boyunca markalardan ve tedarikçilerden anlamlı örnekler geldiğini görmek cesaretlendirici; ancak bu veri, bir sektör olarak henüz ne kadar yol almamız gerektiğini açıkça ortaya koyuyor" dedi çevre sivil toplum kuruluşu Apparel Impact Institute (Aii) başkanı Lewis Perkins. Aii'ın 23 Temmuz'da yayımladığı rapora göre hazır giyim sektörü 2023'te toplam küresel emisyonların %2'sini üretti; bu oran, sektörü 2030'a kadar karbon ayak izini yarıya indirme hedefinin ciddi ölçüde gerisinde bırakıyor. Aii verilerine göre polyester, toplam küresel elyaf üretiminin %57'sini karşılıyor ve herhangi bir malzeme içinde açık ara en yüksek pay ona ait. Pamuk %20 ile ikinci sırada gelirken onu insan yapımı selülozik elyaflar izliyor.
Apparel Impact Institute (Aii), hazır giyim ve ayakkabı sektörünün çevresel etkisini azaltmak amacıyla kurulmuş küresel bir kar amacı gütmeyen kuruluş; Lewis Perkins başkanlık görevini yürütüyor, merkezi San Francisco, California ve Hong Kong'ta bulunuyor. Kuruluşun yürüttüğü başlıca programlar arasında Climate Solutions Portfolio, Clean by Design, Mill Improvement Program, Carbon Leadership Project ve Fashion Climate Fund yer alıyor. Küresel hazır giyim sektörü yıllık 1,5 trilyon dolar büyüklüğe ulaşıyor ve toplam emisyonların %2 ila %8'ini üretiyor; tahminler kaynağa göre farklılık gösteriyor. Emisyonlar üretimden nakle, perakendeden kullanıma ve bertarafa uzanan tüm yaşam döngüsü boyunca oluşuyor. Petrol türevi sentetik bir elyaf olan polyester, düşük maliyeti, yüksek dayanıklılığı, hızlı kuruması ve rengi koruması nedeniyle tercih görüyor; ancak mikroplastik kirliliğinin de başlıca kaynağı konumunda: her yıkamada 700.000'den fazla mikrofiber salıyor. Küresel başlıca polyester (PET) elyaf ve reçine üreticileri arasında Indorama Ventures (Bangkok), Reliance Industries (Mumbai), Sinopec, Tongkun Group, Hengli Group, Rongsheng Petrochemical, Far Eastern New Century, Toray Industries, Teijin, Mitsubishi Chemical ve Eastman Chemical sayılıyor.
Küresel hazır giyim ve ayakkabı sektörünün başlıca markaları şunlar: Inditex (Zara, Pull&Bear, Massimo Dutti, Bershka, Stradivarius, Oysho, Zara Home, Lefties); H&M Group (H&M, COS, &Other Stories, Monki, Weekday, ARKET, H&M Home); Fast Retailing (Uniqlo, GU, Theory); Shein; Temu (PDD Holdings); Boohoo Group; ASOS; Primark; Gap Inc. (Gap, Old Navy, Banana Republic, Athleta); VF Corporation (The North Face, Vans, Timberland, Dickies); PVH Corp. (Tommy Hilfiger, Calvin Klein); Tapestry Inc. (Coach, Kate Spade, Stuart Weitzman); Capri Holdings (Michael Kors, Versace, Jimmy Choo); LVMH; Kering; Richemont; Burberry ve Hermes. Spor giyim ve ayakkabı tarafında ise Nike, Adidas, Puma, Under Armour, Lululemon, New Balance, ASICS, Skechers, Crocs, Deckers (UGG, HOKA, Teva) ve On Holding öne çıkıyor.
Hazır giyim sürdürülebilirlik ekosisteminin temel sertifika ve standartları şunlar: Better Cotton Initiative (BCI), Textile Exchange, ZDHC Foundation, Sustainable Apparel Coalition (SAC), Higg Index, Fashion Pact, UN Fashion Industry Charter for Climate Action, Cascale (eski adıyla SAC), Global Recycle Standard (GRS), Recycled Claim Standard (RCS), Organic Content Standard (OCS), Global Organic Textile Standard (GOTS), OEKO-TEX, Bluesign ve Cradle to Cradle. Düzenleyici çerçeveler arasında AB Sürdürülebilir ve Döngüsel Tekstil Stratejisi, EU Ecodesign for Sustainable Products Regulation (ESPR), AB Dijital Ürün Pasaportu (DPP), AB Genişletilmiş Üretici Sorumluluğu (EPR), Fransa AGEC Yasası ve California AB 405 yer alıyor. Geri dönüştürülmüş polyester (rPET), biyobazlı polyester, kimyasal geri dönüşüm, mekanik geri dönüşüm, rejeneratif pamuk, kenevir, keten, Tencel/lyocell, Modal, mantar deri (Mylo) ve kaktüs deri (Desserto) başlıca sürdürülebilir tekstil malzemeleri arasında sayılıyor. Aii raporu, küresel hazır giyim sektörünün polyester bağımlılığı ve hızlanan fast fashion talebi nedeniyle 2030 emisyon hedeflerinden giderek uzaklaştığını açıkça ortaya koyuyor; sektör, yapısal bir dönüşüm baskısıyla yüzleşiyor.
Önemli Notlar:
1. Küresel hazır giyim sektörü emisyonları 2023'te %7,5 arttı.
2. Polyester küresel elyaf üretiminin %57'sini, pamuk ise %20'sini karşılıyor.
3. Hazır giyim sektörü toplam küresel emisyonların %2'sine karşılık geliyor.
4. Lewis Perkins (Aii), sektörün 2030 hedeflerinin gerisinde olduğunun altını çiziyor.
5. Fast fashion talebi ve karbon yoğun polyester, emisyon artışının iki ana itici gücü.
