Meksika Taze Domates İhracatına Asgari Fiyat Belirleyerek ABD ile Ticaret Gerginliğini Yatıştırmaya Çalışıyor

Bloomberg'in haberine göre Meksika, ABD'ye taze domates ihracatında asgari fiyat uygulamasını başlattı; bu adımla Trump yönetiminin anti-damping vergisi sonrası pazara tam erişimi yeniden kazanmayı hedefliyor. Meksika hükümeti, 8 Ağustos akşamı federal gazetede yayımlanan kararnamede fiyat tabanının, domates ihracatındaki "çarpıklaşmayı" önlemek amacıyla belirlendiğini açıkladı. ABD'li üreticiler Meksikalı rakiplerini haksız biçimde düşük fiyatla satış yapmakla suçluyor; ABD de bu yıl ihracatı düzenleyen ticaret anlaşmasından çekildi. U.S. Commerce Department Temmuz'da %17'nin üzerinde anti-damping vergisi açıklarken Başkan Donald Trump, Meksika ile yeni bir ticaret anlaşması için alan açmak amacıyla kapsamlı tarife artışını 90 gün erteledi. Arizona ve Florida Tomato Exchange operasyon direktörü Georgina Felix, "Meksika hükümeti, üreticilerin ileride anti-damping vergilerinin artmasını önlemesine destek oluyor" dedi.

Meksika, küresel ölçekte en büyük taze domates ihracatçısı konumunda; yılda 2,5 milyar doları aşan ABD ihracatıyla bu ülkenin taze domates pazarının yaklaşık %70'ini karşılıyor. Sinaloa, Baja California, San Luis Potosí, Jalisco, Michoacán, Sonora ve Querétaro, Meksika'nın başlıca domates üretim bölgelerini oluşturuyor. 1996'da imzalanan ve 2002, 2008, 2013 ile 2019'da yenilenen Tomato Suspension Agreement (TSA), Meksika domateslerinin ABD'ye girişinde asgari fiyatı belirleyerek anti-damping soruşturmasını askıya aldı. U.S. Department of Commerce (DOC) bünyesindeki International Trade Administration (ITA), 14 Temmuz 2025'te TSA'dan çekildi ve %17,09'luk anti-damping vergisi yürürlüğe girdi. Florida Tomato Exchange'in Executive Vice President'ı Robert Guenther, ABD domates üreticilerini temsil ediyor. 2020'de NAFTA'nın yerini alan USMCA (United States-Mexico-Canada Agreement), tarım ticaretini düzenliyor; ancak anti-damping ve sübvansiyon uygulamalarının önüne geçmiyor.

ABD-Meksika tarım ticareti yıllık 70 milyar doları aşan bir hacme ulaştı; sebzeler, meyveler, tahıllar, et ve içecekler başlıca ticaret kategorilerini oluşturuyor. Meksika, ABD'ye taze domates, avokado, çilek, ahududu, biber, salatalık, balkabağı, mango ve kiraz ihraç ederken ABD Meksika'ya mısır, soya fasulyesi, süt ürünleri, kanatlı eti, sığır eti ve pirinç satıyor. U.S. Department of Agriculture (USDA), Foreign Agricultural Service (FAS), Animal and Plant Health Inspection Service (APHIS) ve Agricultural Marketing Service (AMS), başlıca ABD tarım düzenleyicileri arasında yer alıyor. SADER (Secretaría de Agricultura y Desarrollo Rural), SE (Secretaría de Economía) ve SENASICA (Servicio Nacional de Sanidad, Inocuidad y Calidad Agroalimentaria) ise Meksika tarafındaki düzenleyici kurumları oluşturuyor. Trump 2.0 tarife politikası, Liberation Day'in (2 Nisan 2025) ardından Meksika, Çin, Kanada ve AB'ye yönelik kapsamını genişletti; tarım sektörü dahil pek çok ürün kategorisini kapsıyor.

Grupo Bafar, NatureSweet Tomatoes, Driscoll's, SunFed, Del Campo Supreme, Mastronardi Produce, Houweling's Tomatoes, Eurofresh Farms, Wholesum Family Farms ve Andrew & Williamson Fresh Produce, Meksika'dan ABD'ye yapılan domates ihracatının başlıca aktörleridir; çoğu ABD'deki dağıtım merkezleriyle entegre biçimde çalışıyor. ABD domates üretimi Florida (Immokalee, Ruskin, Palmetto), California (Central Valley, Salinas Valley), Ohio, Michigan ve Pennsylvania'da yoğunlaşıyor; ancak iklim, iş gücü ve arazi maliyeti dezavantajları nedeniyle Meksika ile fiyat rekabeti mümkün olmuyor. Greenhouse (protected cultivation), hydroponics, vine-ripened, cherry, grape, roma, beefsteak ve heirloom, başlıca taze domates kategorilerini oluşturuyor. Meksika'nın asgari fiyat kararı, ABD ile süregelen ticaret gerilimini yumuşatmaya yönelik diplomatik bir adımı temsil ediyor; bununla birlikte iki ülkenin tarım ticareti politikalarındaki yapısal farklar, Trump 2.0 döneminde sürekli müzakere gündeminde kalmayı sürdürüyor.

Önemli Notlar:
1. Meksika, ABD'ye taze domates ihracatı için asgari fiyat belirliyor.
2. U.S. Commerce Department, Temmuz'da %17,09 anti-damping vergisi uyguluyor.
3. Trump, kapsamlı tarife artışını 90 gün erteliyor — ticaret anlaşması için alan açıyor.
4. Meksika, ABD taze domates pazarının %70'ini karşılıyor.
5. Tomato Suspension Agreement (1996), 14 Temmuz 2025'te feshediliyor.