SCB Think Tank katkıcısı Eric Allais, yerel bakkalda şarküteri etini bulamayan ya da fast-food drive-thru'ya gidip istediği burgerin menüden kalktığını öğrenen tüketicinin deneyimini ele aldı. Bu senaryolar günlük hayatı aksatmanın yanı sıra işletmelerin itibarına da ciddi zarar veriyor ve ürün geri çağırmalarının (recall) gerçek dünyadaki ağırlığını somut biçimde ortaya koyuyor. Bu nedenle her depo veya dağıtım merkezi (DC) yöneticisinin sattığı ürünlere hakim olması günlük bir zorunluluk. Endüstriyel yapıştırıcı, gıda, yapı malzemesi, uçak parçası ya da tıbbi malzeme olsun; tüm bu ürünler sıkı düzenlemelere tabi. Son dönemde yaşanan geri çağırmalar, kapsamlı envanter ve lojistik kayıtlarının önemini bir kez daha kanıtladı; son kullanma tarihi, ürün içeriği, üretici veya tedarikçi ve üretim tarihi bunların başında geliyor.
Lot tracking (lot takibi), aynı zamanda batch tracking veya seri numara takibi olarak da biliniyor; ürünleri üretim grubuna, tedarikçisine ve hareket tarihine göre tanımlayan bir süreç. ABD'nin başlıca gıda düzenleyicileri: FDA (U.S. Food & Drug Administration), USDA (U.S. Department of Agriculture) ve FSIS (Food Safety and Inspection Service). FDA FSMA Section 204 (Food Traceability Rule), 20 Ocak 2026'da yürürlüğe girdi; Food Traceability List (FTL) ürünleri için tedarik zinciri genelinde Kritik İzleme Olayları (CTE) ve Temel Veri Öğeleri (KDE) kayıt tutma yükümlülüğü getirdi. USDA, et, kümes hayvanı ve yumurta ürünlerinde lot izlenebilirliğini 2002 tarihli Biyoterörizm Yasası kapsamında zorunlu kılıyor. AB ise gıda izlenebilirliği için "one step back, one step forward" ilkesini Tüzük (EC) No 178/2002 çerçevesinde uyguluyor.
Lot takibini zorunlu kılan başlıca sektörler: gıda ve içecek, ilaç ve biyoteknoloji, tıbbi cihaz, kozmetik, otomotiv (özellikle güvenlik kritik bileşenler), havacılık, savunma, elektronik, kimya, yapı malzemeleri, tarım girdileri (gübre, pestisit, tohum) ve metal-maden. ABD'nin başlıca geri çağırma kategorileri: FDA Class I/II/III recall, USDA Class I/II/III recall, NHTSA recall (National Highway Traffic Safety Administration), FAA Airworthiness Directive ve CPSC recall (Consumer Product Safety Commission). Öne çıkan izlenebilirlik standartları: GS1 Global Traceability Standard (GTS), GS1 Digital Link, EPCIS (Electronic Product Code Information Services), GS1 SSCC (Serial Shipping Container Code), GS1 GTIN (Global Trade Item Number) ve GS1 GLN (Global Location Number). 2013 tarihli ilaç izlenebilirlik yasası DSCSA (Drug Supply Chain Security Act), serileştirilmiş SNI (Serialized Numerical Identifier) üzerinden lot izlenebilirliğini zorunlu kılıyor.
Lot takibinde kullanılan başlıca teknolojiler: WMS (Warehouse Management System), ERP, QMS (Quality Management System), LIMS (Laboratory Information Management System), MES (Manufacturing Execution System), blockchain tabanlı izlenebilirlik (IBM Food Trust, VeChain, FoodLogiQ — Trustwell, ripe.io, Provenance), RFID, 2D Data Matrix (GS1 DataMatrix), QR kod ve 1D barkod. Lot izlenebilirliğini destekleyen başlıca ERP platformları: SAP S/4HANA, Oracle Fusion ERP, Microsoft Dynamics 365, Infor CloudSuite, NetSuite, Epicor, Plex Systems, QAD ve SYSPRO. Önde gelen WMS platformları: Manhattan Active, Blue Yonder Luminate, Körber WMS, Tecsys, HighJump, Synapse, Logiwa, Mecalux Easy WMS, PathGuide Latitude, 3PL Central ve FishBowl. Eric Allais'in altını çizdiği üzere lot takibi, modern tedarik zincirlerinin temel altyapı katmanını oluşturuyor; geri çağırma maliyetlerini azaltıyor, tüketici güvenliğini ve düzenleyici uyumu güvence altına alıyor, marka itibarını koruyor.
Önemli Notlar:
1. Eric Allais (SCB), lot takibinin geri çağırma yönetiminin vazgeçilmez bir bileşeni olduğunu vurguluyor.
2. FDA FSMA Section 204 20 Ocak 2026'da yürürlüğe girdi.
3. Son kullanma tarihi, ürün içeriği, üretici ve üretim tarihi temel takip unsurları.
4. GS1 GTIN, GS1 SSCC ve EPCIS başlıca izlenebilirlik standartları.
5. WMS, ERP, blockchain, RFID ve 2D Data Matrix temel lot takibi teknolojileri.
