Delta Air Lines Inc., ABD hükümet kapanması süresince uygulanan uçuş azaltmaları nedeniyle 2025'in dördüncü çeyreğinde 200 milyon dolarlık kâr etkisi yaşadığını açıkladı; şirket, yolcu talebinin 2026'ya girerken sağlıklı seyrini sürdürdüğünü vurguladı. Atlanta, Georgia merkezli havayolu bu rakamı 3 Aralık'taki bir yatırımcı konferansında paylaştı. Trump yönetimi, hava trafik kontrolörü ve güvenlik personeli açığı nedeniyle tarihin en uzun ABD hükümet kapanması boyunca 40 büyük havalimanında geçici uçuş kısıtlamaları uyguladı. Delta Air Lines, American Airlines ve United Airlines ile birlikte ABD'nin en büyük üç havayolundan biri olup küresel havayolu pazarının önde gelen oyuncuları arasında yer alıyor. Delta'nın 2024 yıllık geliri yaklaşık 61 milyar dolar. Atlanta Hartsfield-Jackson (ATL), Delta'nın ana merkezi ve dünyanın en yoğun yolcu havalimanı. Detroit (DTW), Minneapolis-St. Paul (MSP), Salt Lake City (SLC), JFK, LaGuardia, LAX, Boston Logan ve Seattle-Tacoma diğer önemli Delta hub'ları ve odak şehirleri arasında sayılıyor.
Delta CEO'su Ed Bastian, şirketin Kasım ayında 2.000'den fazla uçuşu iptal etmek zorunda kaldığını belirtti ve tatil rezervasyonlarının da bu dönemde yavaşladığını açıkladı. Delta'nın hisse fiyatı yıl başından bu yana yüzde 7,7 geriledi; S&P 500 endeksinin yüzde 16'lık yükselişine kıyasla belirgin bir performans kaybı yaşandı. FAA (Federal Havacılık İdaresi), Ulaştırma Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren ABD hava sahası düzenleyicisi; mevcut Ulaştırma Bakanı Sean Duffy. NATCA (National Air Traffic Controllers Association) hava trafik kontrolörlerinin sendikası. TSA (Ulaştırma Güvenliği İdaresi) havalimanı güvenlik kontrolünden sorumlu. ABD yaklaşık 14.000 sertifikalı hava trafik kontrolörüyle operasyon yürütüyor; FAA uzun süredir 3.000'den fazla kontrolör açığı bulunduğunu kabul ediyor. Hükümet kapanmaları sırasında "zorunlu personel" kategorisindeki çalışanlar ücretsiz görev yapmak zorunda kalıyor; bu dönemde hastalık izinleri ve istifalar belirgin biçimde artıyor.
ABD ticari havacılık sektörü yıllık yaklaşık 850 milyon yolcu taşıyor ve küresel ölçekte 250 milyar dolar gelir üretiyor. American Airlines Group, Delta Air Lines, United Airlines Holdings, Southwest Airlines, Alaska Airlines Group (Hawaiian Airlines dahil), JetBlue Airways, Spirit Airlines (Chapter 11), Frontier Group Holdings, Allegiant Travel ve Sun Country Airlines başlıca ABD ticari taşıyıcıları. FedEx Express, UPS Airlines, Atlas Air, ATSG ve Kalitta Air kargo havayolları tarafının öncü oyuncuları. Boeing 737 MAX, Airbus A320neo ailesi, Boeing 787 Dreamliner, Airbus A350 ve Boeing 777 ticari havacılığın birincil platformları. Delta filosunda Airbus A220, A319, A320, A321, A330, A350 ile Boeing 717, 737, 757 ve 767 tipleri yer alıyor. SkyTeam ittifakı (Air France-KLM, Korean Air, Delta, China Eastern, Saudia, ITA Airways ve Aeromexico) Delta'nın küresel ağ ortaklıklarını oluşturuyor.
ABD hükümet kapanması, federal bütçenin yasama sürecini tamamlayamaması durumunda zorunlu ve zorunlu olmayan personel ayrımına yol açıyor; birçok kamu hizmetini durma noktasına getiriyor. Tarihsel olarak en uzun kapanmalar 35 gün (2018-2019), 16 gün (2013) ve 21 gün (1995-1996) sürdü. FAA, TSA, CBP ve Sahil Güvenlik, kapanma dönemlerinde "zorunlu" kategorisinde ücretsiz görev yapıyor. Havayolu ekonomisinin temel metrikleri arasında doluluk oranı (load factor), RASM (Revenue per Available Seat Mile), CASM (Cost per Available Seat Mile), verim (yield) ve ASM (Available Seat Miles) sayılıyor. Sabre, Amadeus ve Travelport, küresel dağıtım sistemlerinin (GDS) önde gelen sağlayıcıları olarak havayolu rezervasyon sistemlerinin omurgasını oluşturuyor. Expedia Group, Booking Holdings, Trip.com ve Ctrip çevrimiçi seyahat acentesi (OTA) alanının başlıca oyuncuları. Delta'nın 200 milyon dolarlık kapanma etkisi tahmini, havayolu sektörünün siyasi belirsizliğe karşı operasyonel kırılganlığını açıkça ortaya koyuyor.
Önemli Notlar:
1. Delta Air Lines, 2025 4. çeyreğinde 200 milyon dolarlık kapanma etkisi tahmin ediyor.
2. Trump yönetimi, en uzun kapanma süresince 40 havalimanında uçuş kesti.
3. Ed Bastian, Kasım'da 2.000'den fazla iptal ve tatil rezervasyonlarında yavaşlama bildirdi.
4. Delta hissesi yüzde 7,7 düşerken S&P 500 yüzde 16 yükseldi.
5. Yolcu talebinin 2026'ya girerken sağlıklı kalmaya devam ettiği vurgulandı.
