SupplyChainBrain'in haberine göre ilaç devi AstraZeneca, Başkan Donald Trump'ın ithal ilaçlara yüzde 200'e kadar tarife uygulayacağını açıkladığı ortamda 2030'a kadar ABD üretimine 50 milyar dolar yatırım yapacağını duyurdu. The New York Times'a göre CEO Pascal Soriot, yatırım planını 21 Temmuz'da Washington DC'de kamuoyuyla paylaştı. Virginia'daki üretim tesisi girişimin merkez projesi olurken California, Indiana, Maryland ve Texas'ta da yeni tesisler planlandı; Maryland ile Massachusetts'teki Ar-Ge operasyonları da genişleyecek. Soriot, "Bugünkü duyuru, biyofarmasötikte Amerika'nın yenilikçiliğine olan inancımızı ve ülke içinde ile dünya genelinde ilaçlarımıza ihtiyaç duyan milyonlarca hastaya bağlılığımızı teyit ediyor" dedi. Trump yönetiminin baskısı altında başka büyük ilaç şirketleri de benzer ABD yatırım taahhütlerini peş peşe açıkladı.
AstraZeneca PLC, İngiltere'nin Cambridge şehrinde kurulu, dünya genelinde en büyük 10 ilaç şirketi arasında yer alan bir şirket. CEO Pascal Soriot yönetiminde faaliyet gösteren şirket, 1999'da İsveçli Astra AB ile İngiliz Zeneca Group plc'nin birleşmesiyle kuruldu. Yıllık 50 milyar dolar üzerinde geliri ve 90 binden fazla çalışanıyla küresel ölçekte faaliyet gösteriyor. Ana ürünler arasında akciğer kanseri ilacı Tagrisso, immünoterapi ilacı Imfinzi, lenfoma ilacı Calquence, yumurtalık kanseri ilacı Lynparza, HER2-pozitif kanser ilacı Enhertu, diyabet ilacı Forxiga/Farxiga, astım ilacı Symbicort, kalp ilacı Brilinta ile Alexion satın alımıyla portföye giren Soliris bulunuyor. Şirket 2021'de Alexion Pharmaceuticals'ı 39 milyar dolara devraldı. ABD, AstraZeneca'nın en büyük tek pazarını oluşturuyor ve toplam gelirin yüzde 40'tan fazlasını sağlıyor.
ABD'ye benzer üretim taahhütlerini diğer büyük ilaç şirketleri de verdi: Eli Lilly 50 milyar dolar (Indianapolis, Indiana — CEO David Ricks), Johnson & Johnson 55 milyar dolar (New Brunswick, New Jersey — CEO Joaquin Duato), Bristol Myers Squibb 40 milyar dolar (New York — CEO Christopher Boerner), Merck & Co. 8 milyar dolar (Rahway, New Jersey — CEO Robert Davis), Roche 50 milyar dolar (Basel, İsviçre — CEO Thomas Schinecker) ve Novartis 23 milyar dolar (Basel, İsviçre — CEO Vasant Narasimhan) açıkladı. Pfizer, Sanofi, GSK, Bayer ve AbbVie de aynı yönde adım atan şirketler arasında yer aldı.
Trump 2.0 döneminde gündeme gelen yüzde 200'e varan ilaç tarifeleri tehdidi, küresel ilaç tedarik zincirinde tarihsel açıdan en kapsamlı yapısal dönüşümü tetikledi. Bu dönüşümün başlıca boyutları şöyle sıralanabilir: (1) API (etkin farmasötik madde) üretiminin Çin ve Hindistan'dan ABD'ye taşınması; (2) dolum-bitiş (fill-finish) kapasitesine yatırım; (3) biyolojik ve biyobenzer üretim tesisi inşası; (4) soğuk zincir ile hücre ve gen terapisi kapasitesi; (5) Ar-Ge merkezi genişlemesi; (6) sözleşmeli üretim kapasitesinin artırılması. Düzenleyici çerçevede FDA ilaç onayını, BARDA biyomedikal araştırma ve geliştirmeyi, PhRMA ile BIO sektör temsilini üstleniyor. ABD ilaç tedarik zinciri halihazırda API'lerin yüzde 80'inden fazlasını Çin ve Hindistan'dan ithal ediyor; Lonza, Samsung Biologics, WuXi Biologics, Thermo Fisher Scientific, Charles River Laboratories ve IQVIA sektörün önde gelen sözleşmeli üretim ve araştırma organizasyonları arasında sayılıyor. AstraZeneca'nın 50 milyar dolarlık taahhüdü, Trump 2.0 tarife stratejisinin küresel ilaç tedarik zincirini kalıcı biçimde dönüştürdüğünü somut olarak ortaya koydu.
Önemli Notlar:
1. AstraZeneca, 2030'a kadar ABD üretimine 50 milyar dolar yatırım taahhüt etti.
2. CEO Pascal Soriot, duyuruyu 21 Temmuz'da Washington DC'de yaptı.
3. Virginia ana proje merkezi; California, Indiana, Maryland ve Texas'ta ek tesisler planlandı.
4. Trump, ithal ilaçlara yüzde 200'e kadar tarife tehdidinde bulundu.
5. Eli Lilly, J&J, Roche ve Novartis da benzer ABD yatırım taahhütleri açıkladı.
