Türkiye, Syria ve Jordan, demiryolu sistemlerini modernize etmek üzere anlaşmaya vardı. Anlaşmanın nihai amacı, güney Europe ile Persian Gulf arasında kesintisiz bir koridor oluşturmak oldu. Bilgi, Türkiye Ulaştırma Bakanı Abdulkadir Uraloğlu'nun açıklamasına dayandı. Uraloğlu 15 Nisan'da Bloomberg'e yaptığı açıklamada, geçtiğimiz hafta Syrian ve Jordanian mevkidaşlarıyla gerçekleştirdiği toplantıda anlaşmaya varıldığını belirtti. Europe-Gulf kara koridoru, Suez Canal rotasının jeopolitik kırılganlıkları ile Iran savaşının etkilerini hafifletmek için stratejik bir alternatif olarak öne çıktı. Asia-Europe ana hat akışından farklılaşan intra-Middle East kara akışı, perishable, automotive parts ve retail kategorilerinde RoRo'ya kıyasla daha öngörülebilir transit süre sundu.
Uraloğlu, ağın inşaatının dört ila beş yıl süreceğini ve ardından sistemin Saudi Arabia'daki demiryolu sistemine bağlanmasının planlandığını söyledi. Bakan, projenin finansmanına ilişkin ayrıntı vermedi; yalnızca konuya ilişkin görüşmelerin sürdüğünü ekledi. 4-5 yıllık inşaat zaman çizelgesi, Türkiye'nin Halep-Şam hattı ile Hicaz Demiryolu kalıntılarının yeniden hizmete alınmasını ve modernize edilmesini gerektirdi. 1.435 mm standard gauge kullanımının netleştirilmesi, interoperability açısından kritik önem taşıdı. Aksi halde mevcut Hejaz Railway kalıntılarının 1.050 mm narrow gauge'ı, sınır geçişlerinde bogie change ya da yük aktarımı gerektirebilir.
Proje ayrıca Türkiye'ye yönelen karayollarında iyileştirmeleri de kapsadı; ancak bu çalışmanın boyutu henüz netleşmedi. Cilvegözü, Öncüpınar, Habur ve Nusaybin gibi sınır kapılarının kapasite ve modernizasyon yatırımları; TIR Karnesi tabanlı uluslararası karayolu taşımacılığı ile intermodal dönüşümün başarısını doğrudan belirledi. Türkiye'nin Mersin ve İskenderun liman kompleksleri, bu koridorun Mediterranean giriş noktası olarak öne çıktı. Avrupa tarafında ise Halkalı-Kapıkule ana arteri, Pan-European Corridor IV ve Corridor X bağlantılarına entegre olarak Belgrad-Münih-Rotterdam aksına ulaştı.
Saudi Arabia'ya bağlantı, Riyadh-Dammam aksından Bahrain Causeway üzerinden UAE'ye uzanan GCC Railway projesinin tamamlanması durumunda Avrupa'dan Persian Gulf'a tek demiryolu zinciri sağlayabilir. Bu yapı; India-Middle East-Europe Economic Corridor (IMEC) ve Belt and Road Initiative (BRI) ile rekabet halinde konumlandı. Türkiye, coğrafi konumu sayesinde her iki koridorun da kavşak noktasında yer aldı. İskenderun-Mersin liman aksı ile Halkalı demiryolu hub'ı, gelecekteki konteyner ve RoRo akışları için doğal aktarma noktaları olarak öne çıktı. Sonuç olarak Uraloğlu'nun açıklaması; Türkiye'nin Levant-Gulf hattını Avrupa akışıyla birleştirmeye yönelik orta vadeli stratejik vizyonunu resmi olarak ortaya koydu.
Önemli Notlar:
1. Türkiye, Suriye ve Ürdün demiryolu modernizasyonunda anlaştı.
2. Uraloğlu, ağın 4-5 yılda inşa edileceğini belirtti.
3. Suudi Arabistan demiryolu sistemine bağlantı planlanıyor.
4. Projenin finansmanı henüz netleşmedi; görüşmeler sürüyor.
5. Türkiye'ye yönelik karayolu iyileştirmeleri de plana dahil.
