Alüminyum 2022'den Beri En Yüksek Seviyeye Çıktı: Alba ve Qatalum Hürmüz Krizinde Force Majeure İlan Etti
İsrail ve ABD'nin İran'a yönelik askeri harekatlarının ardından Orta Doğu'da tırmanan çatışmalar, küresel alüminyum pazarında yıkıcı bir şok dalgası yarattı. Dünya alüminyumunun ve ham maddelerinin ana geçiş güzergahı olan Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların durma noktasına gelmesiyle bölgedeki sanayi devleri art arda force majeure ilan etti.
Krizin patlak verdiği ilk haftada Londra Metal Borsası (LME)'da üç aylık vadeli alüminyum fiyatları tek haftada %9,7 oranında fırladı. Geçtiğimiz hafta ton başına 3.140 dolar olan fiyat, 3.446 dolara tırmanarak 2022'den bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı. Alba (Aluminium Bahrain); ergitme tesislerinde fiziksel hasar olmamasına rağmen yalnızca boğazdaki geçiş engelleri nedeniyle sevkiyatları durdurduğunu açıkladı. Katar'ın devlete ait Qatalum tesisi ise gaz tedariki sağlayan Ras Taffan kompleksine yapılan İHA saldırısı sonrası üretimini tamamen durdurdu; tesisin Avrupalı ortağı Norsk Hydro, üretimin durmasının mart sonuna kadar süreceğini, tam kapasiteye dönüşün 6-12 ay alacağını belirtti.
StoneX ve Morgan Stanley verilerine göre Orta Doğu küresel alüminyum üretiminin %8-9'unu karşılıyor; ancak en büyük darbeyi Avrupa aldı. Avrupa, geçen yıl kullandığı birincil ve alaşımlı alüminyumun %21'ini (yaklaşık 1,3 milyon ton) doğrudan Orta Doğu ve Mısır'dan ithal etti. Tedarik zinciri kopunca Avrupa'da panik alımları başladı.
Avrupalı alıcıların tedariki garanti altına almak için LME fiyatının üzerine ödediği ekstra primler; mart teslimatı için ton başına 378 dolara, nisan teslimatı için 428 dolara fırlayarak son 3,5 yılın rekorunu kırdı. Bloomberg'in altını çizdiği gibi kriz; boksit madenlerinden alümina rafinerilerine ve ergitme tesislerine uzanan küresel tedarik ağının kırılganlığını ortaya koyuyor.
Önemli Notlar:
1. LME 3 ay alüminyum bir haftada %9,7 yükseldi: 3.140 → 3.446 dolar/ton (2022'den beri zirve).
2. Alba (Bahreyn) sevkiyatları durdurdu, Qatalum (Katar) Ras Taffan İHA saldırısı sonrası tamamen kapandı.
3. Norsk Hydro: Qatalum'un tam kapasiteye dönüşü 6-12 ay sürebilir.
4. Avrupa, alüminyumun %21'ini (1,3 milyon ton) Orta Doğu/Mısır'dan ithal ediyor.
5. Mart primi 378 dolar/ton, nisan primi 428 dolar/ton — 3,5 yılın rekoru.
[299627]
