Orta Doğu'da savaşın patlak vermesine yanıt veren tedarik zinciri direktörleri (CSCO), yanıt stratejilerini C-suite yöneticileriyle paylaşmak ve taşımacılık hatlarını alternatif taşıyıcılar üzerinden yeniden yönlendirmek dahil acil adımlar atmaya çağrılıyor. BAE, Suudi Arabistan, Katar, Umman ve Bahreyn güzergahlarındaki ana hat servisleri, airfreight trafiği ve karayolu koridorlarının operasyonel risk profili yeniden değerlendirilmek zorunda. Hürmüz Boğazı, Bab el-Mandeb ve Süveyş Kanalı birleşik akışlarındaki risk yığılması marine war risk primlerinde sert yükselişe ve charter rate oynaklığında sıçramalara yol açtı. CSCO'ların ilk 72 saat içinde aldığı kararlar, uzun vadeli müşteri ilişkileri ve sözleşmeli akışların korunması açısından belirleyici nitelik taşıyor.
Bu görüşü danışmanlık firması Gartner'da lojistik, müşteri yerine getirme ve ağ tasarımı ekibini yöneten araştırma direktörü David Gonzalez paylaştı. Gonzalez, bölgede 12 aylık taşımacılık aksaması, en az yüzde 40 tarife artışı ve yüksek yakıt ile savaş sürşarjı uygulamasına hazırlıklı olunması gerektiğini vurguladı. Etkilerin boyutunun 2003'te başlayan Körfez Savaşı'nın yarattığı aksama kadar ya da daha ciddi olabileceğini belirtti. Bu öngörü, BCO'ların yıllık kontrat yenileme dönemlerinde sözleşme şablonlarına war risk hükümleri eklemesini ve güvenlik stoğu tampon seviyelerini yeniden hesaplamasını zorunlu kıldı.
Gonzalez, "İran ve İsrail dışına yayılma benim için en kritik nokta" dedi ve durumu 2025'te ABD/İsrail ile İran arasında yaşanan görece sınırlı çatışmayla karşılaştırdı. Bu kez bölgeye etkinin çok daha geniş kapsamlı olduğunu; asıl endişe veren noktanın savaşın tüm bölgeyi sarması anlamına geldiğini söyledi. Durum yalnızca bölge içindeki değil, Orta Doğu sınırlarını aşan lojistik ve tedarik zincirleri için de kritik önem taşıyor. Bu yayılım, Asia-Europe ana hat servislerinde port omission uygulamalarını ve Akdeniz ile Kuzey Avrupa alternatif rotasyonlarını gündeme taşırken airfreight kapasitesini de hızla daralttı.
Gonzalez, pek çok tedarik zinciri yöneticisinin hafta sonu ya da en geç Pazartesi sabahı taşıyıcılarını aradığını belirtti. Bir sonraki adım iletişim ve strateji oluşturmak. "Tedarik zincirindeki herkesi kapsayacak biçimde iletişim kurmanız ve dış beklentileri yönetmeniz gerekiyor" dedi; gelişmelerin yansımalarını analiz edip organizasyon, müşteriler ve tedarikçilere proaktif biçimde aktarmayı önerdi. S&OP, S&OE ve kontrol kulesi tipi izleme platformları krizin ilk haftalarında karar destek sistemi olarak kritik rol üstlendi. İran savaşı, küresel tedarik zincirlerinin direnç testinde yeni bir senaryo olarak tarih sahnesine girdi.
Önemli Notlar:
1. CSCO'lar, alternatif taşıyıcı ve rota geçişlerini hızla devreye almalı.
2. Gartner, 12 ay aksama, yüzde 40'tan fazla tarife artışı ve war surcharge öngörüyor.
3. Bölge etkisi 2003 Körfez Savaşı seviyesine yakın ya da daha şiddetli olabilir.
4. S&OP ve kontrol kulesi izleme, ilk haftada karar desteğinde kritik rol oynadı.
5. Etki, Orta Doğu sınırlarının çok ötesine yayılıyor.
Geri bildirimleriniz olursa bizleri mutlu edersiniz.
