Trump yönetimi, ABD'ye ithal edildikten sonra başka ülkelere yeniden ihraç edilen belirli ileri düzey yapay zeka yarı iletkenlerine %25 gümrük tarifesi uyguladı. The Guardian'ın aktardığına göre yeni tarifeler 15 Ocak'ta yürürlüğe girdi ve Nvidia ile AMD gibi Amerikan şirketlerinin yurt dışında ürettiği yapay zeka çiplerini kapsıyor. Bu adım, teknoloji ve çip şirketlerini ABD yapımı yarı iletkenlere yönlendirmek amacıyla yürütülen dokuz aylık bir soruşturmanın sonunda geldi. 14 Ocak tarihli Beyaz Saray açıklamasına göre tarifeler, ABD veri merkezleri, girişim şirketleri, tüketici ürünleri ya da kamu sektörü için ithal edilen çiplere uygulanmıyor.
Başkan Trump'ın imzaladığı kararnameye göre "ABD, ihtiyaç duyduğu çiplerin yalnızca yaklaşık %10'unu kendi üretiyor." Bu durum ülkenin yabancı tedarik zincirlerine ne denli bağımlı olduğunu çarpıcı biçimde gözler önüne serdi. Kararnameye göre bu yüksek bağımlılık hem ekonomik hem de ulusal güvenlik açısından ciddi risk yaratıyor. Yönetim, "Made in America" çip stratejisini güçlendirmek ve yurt içi fabrika kapasitesini artırmak için güçlü bir teşvik mekanizması başlattı. Tarife yapısı, yurt içi üretim alternatifine sahip müşterileri yerel satın almaya yöneltiyor.
%25'lik tarife oranı ve görece dar kapsam, Trump'ın Ağustos 2025'te yabancı yarı iletkenlere %100'e kadar tarife uygulayabileceğine dair ilk açıklamalarından belirgin biçimde geri adım atıldığına işaret ediyor. Düzenleme aynı zamanda ABD hükümetine, Nvidia'nın Çin'deki yapay zeka işlemcisi satışları üzerinden %25 pay alma imkânı tanıdı. Bu satışlar; müşterilerin yeterli güvenlik protokollerine sahip olduğunu ispat etmesi ve çipleri askeri amaçla kullanmayacağını taahhüt etmesi koşuluyla geçerliliğini koruyor. Böylece ABD merkezli üreticiler Çin gelirlerini bütünüyle yitirmekten kurtuldu; ancak düzenleyici belirsizlik uzun vadeli sözleşme yapılarını zorlaştırdı.
Asya kaynaklı yarı iletken paketleme ve test (OSAT) hizmetleri ile yurt dışı fabrika kapasitesi (TSMC, Samsung ve diğerleri) aracılığıyla ABD'ye giren çiplerin maliyet tabanı yeniden şekilleniyor. Avrupa, Latin Amerika ve diğer pazarlara yeniden ihracat yapan distribütörler için tarife yükü, fiyatlama ve sözleşme müzakerelerine doğrudan yansıdı. Büyük bulut operatörleri ve yapay zeka startup'ları, ABD'ye giren ekipman için muafiyet belgesi hazırlama ve süreç yönetimi konusunda gümrük danışmanlık kapasitelerini genişletti. %25'lik tarife, yapay zeka çip değer zincirini hem coğrafi hem de hukuki düzeyde yeniden yapılandıran kritik bir politika aracı olarak öne çıkıyor.
Önemli Notlar:
1. Yeni tarifeler 15 Ocak'ta yürürlüğe girdi; oran %25.
2. Yurt içi veri merkezleri, startup'lar ve kamu sektörü tarifeden muaf tutuldu.
3. ABD, ihtiyaç duyduğu çiplerin yalnızca yaklaşık %10'unu kendi üretiyor.
4. Trump'ın Ağustos 2025'te dile getirdiği %100 tarife tehdidi uygulanmadı.
5. Nvidia'nın Çin satışları üzerinden %25 pay alınan istisna mekanizması geçerliliğini koruyor.
