Kasım ayında Kentucky'de büyük bir alev topu içinde düşen ve 15 kişinin hayatını kaybettiği UPS uçağının, Boeing'in 15 yıl önce benzer uçaklarda saptadığı bir yapısal kusuru taşıdığı ortaya çıktı. Soruşturmayı yürüten U.S. National Transportation Safety Board (NTSB), motor bağlantı tertibatındaki çatlakların daha önce başka uçaklarda da görüldüğünü belirledi. Kamuoyuna ilk yansıyan teknik ayrıntılar, Boeing'in MD-11F kargo gövdesinde yıllardır süren kritik mühendislik kararlarına ilişkin yeni bir tartışmayı ateşledi. Kargo havacılığı operatörleri ve düzenleyiciler, mevcut MD-11F filolarında denetim sıklığını ve geri çağırma protokollerini gözden geçiriyor.
BBC News'in haberine göre MD-11F tipi kargo uçağı, Louisville, Kentucky'den kalkışa hazırlanırken bir motoru kanattan ayrıldı ve bu kaza zincirine yol açtı. NTSB'nin tarihsiz güncelleme raporu, motor bağlantı tertibatındaki çatlakların daha önce birden fazla uçakta da tespit edildiğini gösteriyor. Rapor ayrıca Boeing'in aynı bileşende arızayı daha önce dört kez saptadığını ve 2011'de operatörleri uyaran bir "servis mektubu" gönderdiğini ortaya çıkardı. Bu belgeler hukuken bağlayıcı değil; üretici firmaların operatörleri kritik güvenlik veya bakım bilgileri konusunda uyarmak için kullandığı bildirim araçları.
O dönemde Boeing, sorunun uçuş güvenliğini tehdit edecek düzeyde olmadığı sonucuna varmıştı. Bu değerlendirme şimdi yeniden sorgulanıyor. Üretici yazılı açıklamasında şunları söyledi: "NTSB soruşturmasına destek vermeye devam ediyoruz; hayatını kaybedenlerin ailelerine başsağlığı diler, tüm etkilenenlere geçmiş olsun dilerimizi iletiyoruz." Bu uyarının ardından neden tasarım değişikliği veya zorunlu denetim gerekliliği getirilmediği, raporda yeniden mercek altına alınan konular arasında öne çıkıyor.
NTSB soruşturması sürüyor; kazanın kesin nedeni henüz açıklanmadı. Kurum, nihai raporu yayımlanana kadar yorum yapmıyor. Olay, UPS kargo ağında sigorta primlerini, kargo navlununu ve bakım dönüşüm sürelerini etkileyen önemli bir gelişme olarak öne çıkıyor. MD-11F işleten diğer kargo şirketleri (FedEx, Western Global gibi) için ek motor bağlantı tertibatı denetimi gündeme geliyor; bu durum e-ticaret yoğunluğunda küresel ekspres kargo kapasitesini baskılıyor. Boeing ve düzenleyicilerin uzun ömürlü yük gövdelerine yönelik risk değerlendirme süreçleri, yeni denetim mekanizmalarıyla birlikte tartışmaya açıldı.
Önemli Notlar:
1. Düşen MD-11F'te motor kanattan ayrıldı.
2. NTSB, motor bağlantı tertibatındaki benzer çatlakların daha önce de görüldüğünü açıkladı.
3. Boeing, 2011'de operatörleri uyaran bir servis mektubu yayımladı.
4. Üretici, sorunun o dönemde uçuş güvenliğini tehdit etmediği sonucuna varmıştı.
5. NTSB, nihai raporu açıklanana kadar yorum yapmıyor.
