ABD’nin Çin denizcilik endüstrisini hedef alan yeni liman ücretleri, yürürlüğe girmesinin ardından ilk haftada Cosco Shipping ve bağlı şirketi OOCL’e (Orient Overseas Container Line) toplam 42 milyon doların üzerinde ek maliyet getirdi.
Gemi takip verilerine göre, özellikle post-Panamax sınıfındaki gemiler bu ücretlerden en fazla etkilenenler arasında yer alıyor.
Post-Panamax Gemilere 3–4 Milyon Dolar Arası Ücret
Yeni düzenleme kapsamında, Cosco ve OOCL’in ABD limanlarına uğrayan her bir büyük konteyner gemisi (post-Panamax class) için 3 ila 4 milyon dolar arasında liman ücreti (port fee) uygulanıyor.
Bu durum, özellikle Los Angeles, Long Beach ve New York-New Jersey gibi yüksek hacimli limanlarda faaliyet gösteren gemi operatörleri için ciddi bir ek maliyet yaratıyor.
Cosco ve OOCL dışında, yalnızca bir küçük Çin merkezli hat operatörü ve beş Çin yapımı konteyner gemisi de bu ücretlerden etkilenmiş durumda. Ancak bu gemiler için toplam maliyetin yalnızca birkaç milyon dolar seviyesinde olduğu tahmin ediliyor.
Yıllık Maliyet 2 Milyar Doları Bulabilir
Uzmanlara göre, mevcut trend devam ederse Cosco ve OOCL’in yıllık toplam ücret yükü 2 milyar dolara kadar çıkabilir.
Bu tahmin, ABD hükümetinin liman ücretlerini Çin merkezli gemi yapımı ve taşımacılık faaliyetlerine yönelik ticaret kısıtlamalarının bir uzantısı olarak uygulamaya koyduğu iddialarını güçlendiriyor.
Yeni ücretlerin amacı, ABD limanlarında Çin yapımı veya Çin kontrolündeki gemilerin rekabet avantajını azaltmak.
Ancak, küresel taşımacılık uzmanları bu uygulamanın, yük taşıma maliyetlerini artırarak ABD ithalatçılarını da olumsuz etkileyebileceğini belirtiyor.
Kapsam ve İlk Sonuçlar
ABD yönetimi tarafından ekim ayında yürürlüğe konulan liman ücretleri, öncelikle Çin’de inşa edilen veya Çin devletine ait operatörler tarafından işletilen gemileri hedef alıyor.
Buna göre:
Cosco Shipping Lines (devlet kontrolünde) ve
OOCL (Orient Overseas Container Line) (Cosco Group’un iştiraki)
doğrudan etkilenen ana taşıyıcılar konumunda.
Gemi takip verilerine göre, yalnızca ilk haftada bu iki operatörün ABD limanlarına toplam 12 sefer yaptığı ve bu seferler için ödenen ücretlerin toplamda 42 milyon doları aştığı bildirildi.
Küresel Etkiler ve Sektörel Tepkiler
Taşımacılık sektörü temsilcileri, söz konusu liman ücretlerinin küresel navlun zincirlerinde yeni bir maliyet basıncı oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.
Birçok analist, bu ücretlerin Trans-Pasifik rotalarında navlun fiyatlarını yukarı çekeceğini ve nihai tüketici fiyatlarına da yansıyabileceğini öngörüyor.
Ayrıca, ABD’nin bu uygulamayı Çin’le devam eden tarife savaşının (tariff war) yeni bir bileşeni haline getirdiği değerlendiriliyor.
Bu durum, özellikle Çin merkezli gemi üreticileri ve taşımacılık firmaları için pazar erişiminde yeni engeller yaratabilir.
Çin’in Muhtemel Karşı Hamleleri
Pekin yönetiminin, bu gelişmeye karşı karşılıklı liman ücretleri veya idari kısıtlamalar getirebileceği tahmin ediliyor.
Nitekim 14 Ekim’de Çin, Hanwha Ocean’ın ABD bağlantılı beş iştirakine yönelik yaptırım kararını açıklamış ve bu kararın ABD’nin liman vergilerine bir yanıt olduğu yorumları yapılmıştı.
Dolayısıyla ABD-Çin arasında, deniz taşımacılığı alanında da yeni bir ticaret cephesi açılmış durumda.
Sonuç: ABD-Çin Taşımacılık Gerilimi Yeni Bir Aşamaya Geçiyor
ABD’nin uygulamaya koyduğu liman ücretleri, yalnızca Çinli taşıyıcıları değil, küresel konteyner taşımacılığı pazarını da etkileyecek boyutta.
Cosco ve OOCL gibi dev taşımacılık hatlarının bu maliyetleri uzun vadede navlun fiyatlarına yansıtması bekleniyor.
Eğer iki ülke arasındaki ticaret gerilimi artarak devam ederse, küresel tedarik zincirlerinde yeni rota değişimleri, yük kaydırmaları (cargo rerouting) ve bölgesel kapasite dengesizlikleri kaçınılmaz hale gelebilir.
Önemli Notlar:
ABD’nin yeni liman ücretleri, Çin’in denizcilik sektörünü hedef alıyor.
Cosco ve OOCL, uygulamanın ilk haftasında toplam 42 milyon dolar ek maliyet üstlendi.
Ücretler, post-Panamax gemiler için 3–4 milyon dolar arasında değişiyor.
Yıllık maliyetin 2 milyar dolara kadar çıkabileceği öngörülüyor.
ABD’nin amacı, Çin yapımı veya devlet bağlantılı gemilerin rekabet gücünü sınırlamak.
Uzmanlara göre, bu adım Trans-Pasifik navlun fiyatlarını ve küresel taşıma maliyetlerini yükseltebilir.
Çin’in, karşı yaptırımlar ve liman düzenlemeleriyle yanıt vermesi bekleniyor.
Gerilim, denizcilik ve lojistik sektöründe yeni bir ticaret savaşının işaretlerini veriyor.
