MAIB Raporu: Kommandor Susan Firth of Forth Yangın ve Blackout'u OEM-Dışı Caterpillar Yedeklerinden Kaynaklandı
İngiltere Deniz Kaza İnceleme Bürosu (MAIB), 25 Ocak 2025'te Firth of Forth'ta deniz denemeleri sırasında 3.388 GT'lik İngiltere bayraklı saha araştırma gemisi Kommandor Susan'da meydana gelen makine dairesi yangını ve tam elektrik kesintisinin nedenini açıkladı: OEM-dışı (orijinal olmayan) Caterpillar yedek parçaları. 1999 yapımı geminin Leith'ten ayrılmasının ardından saat 13:05'te 1 numaralı dizel jeneratör arızalanmış; arıza önce yangın çıkarmış, ardından tahriği kaybettirip gemiyi doğuya doğru sürüklemişti. Sınırlı tahrik geri kazanılana kadar gemi bir römorkör desteğiyle Leith'e dönmek zorunda kalmıştı; 14 kişilik mürettebatın tamamı sağ kurtulmuş, fakat jeneratör ciddi hasar görmüştü.
MAIB raporuna göre arızanın kökü, geminin önceki sahibi Hays Ships Limited döneminde 2019'da yapılan büyük revizyonda Caterpillar 3516B-TA motorlara takılan Costex Tractor Parts markalı bileşenlerin "erken aşınması"na uzanıyor. MAIB, sözü edilen yedeklerin yatak malzemesinin orijinal Caterpillar parçalarına kıyasla daha zayıf bir bağ mukavemetine sahip olduğunu tespit etti. Caterpillar, geminin 3516B-TA motorları için servis aralığını yalnızca orijinal bileşen kullanılması koşuluyla 24.000 saate uzatmıştı; oysa olay anında DG1 son revizyondan bu yana sadece 13.466 saat çalışmıştı.
İncelemede ayrıca Hays Ships'in 2019 revizyonu üzerinde sınırlı denetim uyguladığı, müteahhitlerin kullandığı parçaların gerçekliğini doğrulamadığı saptandı. MAIB, geminin demirleme prosedürünün tam güç kaybı senaryosunu kapsamadığını ve kazanın yaşandığı sırada gemi sürüklenmeye başladığında demirlerin kullanılamaz olduğunu da raporuna ekledi. MAIB, halihazırda alınan tedbirleri gerekçe göstererek herhangi bir tavsiye yayımlamadı; ancak Deniz Kazaları Baş Müfettişi, kritik bakımın denetimi konusunda Hays Ships'e ayrıca yazılı uyarı gönderdi.
Geminin tescilli sahibi ve işletmecisi Gardline Shipping Limited — Great Yarmouth merkezli denizcilik etüd uzmanı Gardline'ın, dolayısıyla Hollanda merkezli Boskalis grubunun bir bağlı şirketi — DG1'i orijinal yedeklerle yeniden yapılandırırken DG2, DG3 ve DG4'ü de orijinal Caterpillar parçalarıyla revize etti ve gemi içi demirleme prosedürlerini değiştirdi. Tedarik zinciri perspektifinden olay, denizcilikte OEM-dışı yedek parça kullanımının nasıl bir insan-can ve ticari kayıp riski oluşturduğuna dair somut bir referans dosyaya dönüştü: armatör tarafında müteahhit denetimi, parça orijinalliği teyidi ve servis aralığı uyumu — denizde tek bir jeneratörün arızasında bile filodaki riski merkezi konuma taşıyabiliyor.
Önemli Notlar:
1. MAIB, 25 Ocak 2025'te 3.388 GT Kommandor Susan'da yaşanan makine dairesi yangını ve blackout'unun OEM-dışı Costex Tractor Parts yedeklerinin erken aşınmasından kaynaklandığını tespit etti.
2. DG1 son revizyondan bu yana yalnızca 13.466 saat çalışmıştı; Caterpillar'ın orijinal parça koşuluyla onayladığı 24.000 saatlik servis aralığının yarısından az.
3. MAIB, Hays Ships'in 2019 büyük revizyonunda parça orijinalliğini doğrulamadığını ve geminin demirleme prosedürünün tam güç kaybını kapsamadığını saptadı.
4. Gemi sahibi-işletmecisi Gardline Shipping (Boskalis grubu), tüm dört jeneratörü orijinal Caterpillar parçalarıyla revize edip demirleme prosedürlerini değiştirdi.
5. Olay, OEM-dışı yedek parça kullanımının denizcilikte hayati ve ticari risk yaratabildiğine dair somut bir referans dosya haline gelirken müteahhit denetimi ile parça orijinalliği teyidini yeniden ön plana çıkardı.
[391325]
