TürkAkım Üzerinden Avrupa'ya Rus Gazı 2026'nın İlk Dört Ayında %7 Artarak 6,2 Milyar Metreküpe Ulaştı

Avrupa Parlamentosu, Kasım 2027'ye kadar Rus gazı ithalatını kademeli olarak sonlandırma kararı aldı; ancak bu yılın ocak-nisan dönemine ilişkin rakamlar farklı bir mesaj veriyor. Rus haber ajansı TASS'ın Avrupa Gaz İletim Sistemi Operatörleri Ağı (ENTSO-G) verilerine dayandırdığı hesaplamalara göre, Rusya'nın bu dönemde TürkAkım üzerinden Avrupa'ya gönderdiği gaz miktarı geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7 artarak 6,2 milyar metreküpe ulaştı. AB ülkeleri Ukrayna ile Şubat 2022'den beri savaş halinde olan Rusya'dan boru hattı doğal gaz alımının durdurulması için geçen yılın sonunda düzenleme kararlaştırmıştı; bu düzenlemeyle ithalat aşamalı olarak durdurulacak ve en geç 1 Kasım 2027 tarihinden itibaren uzun vadeli anlaşmalar dahil tamamen sonlandırılacak.

Aylık ölçekte resim biraz farklı. Turkrus haber sitesinin paylaştığı bilgilere göre nisan ayında sevkiyatta belirgin bir yavaşlama görüldü: Avrupa yönüne günlük ortalama akış 41 milyon metreküp seviyesinde kaldı, hattın doluluk oranı yüzde 72 oldu. Aylık toplam sevkiyat 1,23 milyar metreküp olarak gerçekleşti — mart ayına göre yüzde 28, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2 daha düşük. Buna rağmen ilk dört aydaki toplam tablo, Rus gazının Avrupa pazarında Türkiye güzergâhı üzerinden güçlü biçimde akmaya devam ettiğini gösteriyor.

Yapısal arka plan, Ukrayna transiti durduktan sonra TürkAkım'ın Rusya'nın Avrupa'ya uzanan son aktif boru hattı konumuna gelmesidir. Karadeniz'in altından geçen ve yıllık 31,5 milyar metreküp kapasiteye sahip hat hem Türkiye'nin gaz ihtiyacını karşılıyor hem de Güney ile Güneydoğu Avrupa'ya enerji taşıyor. Rusya'nın 2025'te bu hat üzerinden Avrupa'ya yaptığı sevkiyat 18,1 milyar metreküpe ulaşarak rekor kırmıştı. Uzmanlar, boru hattının Türkiye'nin bölgesel enerji merkezi olma rolünü daha da güçlendirdiği görüşünde.

Tedarik zinciri ve enerji satınalma perspektifinden, AB'nin Kasım 2027 sonlandırma takvimi ile gerçek akış arasındaki uçurum birkaç stratejik soruyu gündeme getiriyor. Birincisi, uzun vadeli sözleşmelerin 2027 sonrası nasıl yönetileceği belirsiz; ikincisi, Türkiye'nin gaz hub stratejisi Rus gazının "yeniden etiketlenerek" Avrupa'ya akma yolu olarak konumlanabilir; üçüncüsü, Güney-Güneydoğu Avrupa pazarlarının (Bulgaristan, Macaristan, Slovakya, Yunanistan) LNG ve Azeri gazı çeşitlendirmesi hızı belirleyici olacak. Nisan'daki aylık yavaşlama mevsimsel talep düşüşüne bağlı olabilir, ancak yıllık trend yüksek seyrediyor — bu durum AB'nin politika hedefleri ile fiziksel altyapı gerçekleri arasındaki gerilimi de büyütüyor.

Önemli Notlar:
1. TASS / ENTSO-G verileri: Rusya'nın TürkAkım üzerinden Avrupa'ya gönderdiği gaz 2026 ocak-nisanda yıllık %7 artarak 6,2 milyar metreküpe ulaştı.
2. Nisanda aylık akış 1,23 milyar metreküpe geriledi (günlük ort. 41 milyon m³, doluluk %72); mart ayına göre %28, yıllık bazda %2 düşüş.
3. Ukrayna transiti durduktan sonra TürkAkım, Rusya'nın Avrupa'ya uzanan son aktif boru hattı; yıllık kapasite 31,5 milyar m³.
4. AB Kasım 2027'ye kadar uzun vadeli anlaşmalar dahil tüm Rus boru hattı gazı ithalatını sonlandırmayı planlıyor; 2025'te akış 18,1 milyar m³ ile rekor kırmıştı.
5. Türkiye gaz hub stratejisi, AB'nin politika takvimi ile fiziksel altyapı gerçekleri arasındaki uçurumda kritik konumda — Güney/Güneydoğu Avrupa için LNG ve Azeri gaz çeşitlendirme hızı belirleyici.