GAP Hassas Yazılımı Güneydoğu'da 3.500 Çiftçiye Ulaştı: Gübre Maliyetleri %30 Düştü, 250 Bin Dekarda Hassas Tarım

GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı (GAP BKİ), Güneydoğu Anadolu Bölgesi illerinde uyguladığı "Hassas Tarım ve Sürdürülebilir Uygulamaların Yaygınlaştırılması Projesi" kapsamında geliştirilen yerli ve millî "GAP Hassas Yazılımı" platformuyla çiftçilerin gübre maliyetlerini yaklaşık %30 oranında düşürdüğünü açıkladı. Yazılım, uydu görüntüleri ve hiperspektral kamera teknolojisini birleştirerek tarladaki ürünlerin gelişimini ve toprağın ihtiyacını uzaktan takip ediyor; üreticilerin standart ölçekte değil birim alanın ihtiyacına göre değişken oranlı gübreleme yapmasını sağlıyor.

GAP BKİ Başkanı Hasan Maral, AA muhabirine yaptığı açıklamada platformun şu an Güneydoğu Anadolu'daki tüm üreticilerin kullanımına açık olduğunu, üretici sayısının 3.500'ü geçtiğini ve yaklaşık 250.000 dekarın üzerinde bir alanda hassas tarım uygulamasına geçildiğini söyledi. "Akıllı tarım teknolojilerinin yaygınlaşması en az sulama projelerinin tamamlanması kadar kritik bir husus" diyen Maral; bazı deneme parsellerinde üreticilerin standart kullandığı gübrenin yarısını harcayarak aynı verimi elde ettiğini, hatta bazı parsellerde kullanılan suyun yarısı ile aynı verimin sağlandığını aktardı. Girdi ve enerji maliyetlerinin yükseldiği konjonktürde bu, üretici geliri açısından çok ciddi bir kazanç anlamına geliyor.

Harran Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Ali Çullu, bilinçsiz gübre kullanımının iki ayrı bozulmaya yol açtığının altını çizdi: birincisi üst gübre olarak kullanılan azotlu gübrelerin zamansız veya fazla uygulanması yer altı sularını nitrat olarak kirletiyor ve insan sağlığını bozuyor; ikincisi çıkan azotlu gazlar atmosferi kirletiyor. Hassas yazılımın trakör entegrasyonuyla birlikte arazideki ürün deseni ve toprak özellikleri sisteme tanıtılıyor; tarla profiline göre ihtiyacı az olan parsele az, yoğun olan parsele daha çok gübre uygulanıyor.

Tedarik zinciri ve agtech perspektifinden bakıldığında GAP Hassas Yazılımı, Türkiye'nin tarım girdi tedarik zincirinde üç açıdan yapısal etki yaratıyor: (1) azot bazlı gübre talebi azalarak yurt içi üretici-distribütör arasındaki sevkiyat hacmini ve depolama yükünü dengeliyor; (2) sulama altyapısının yükünü hafifleterek kuraklık konjonktüründe bölgesel su yönetiminde nefes açıyor; (3) 250.000+ dekarlık veri akışı, hangi ürün-toprak-iklim kombinasyonunda hangi girdi profilinin optimum olduğunu gösteren ulusal bir tarımsal veri havuzu oluşturma potansiyeli sunuyor — özel sektör agtech uygulamalarının üzerine inşa edilebileceği millî bir veri katmanı.

Önemli Notlar:
1. GAP BKİ tarafından geliştirilen yerli 'GAP Hassas Yazılımı' Güneydoğu'da 3.500'den fazla çiftçiye ve 250.000+ dekara yayıldı.
2. Uydu görüntüleri ve hiperspektral kamera ile birim alan ihtiyacına göre değişken oranlı gübreleme yapılıyor; girdi maliyetleri yaklaşık %30 düştü.
3. Bazı pilot parsellerde standart gübrenin yarısı veya kullanılan suyun yarısı ile aynı verim elde edildi.
4. Harran Üniversitesi'nden Prof. Dr. Çullu: Bilinçsiz azotlu gübre kullanımı yeraltı sularını nitratla kirletiyor, atmosfere azotlu gaz salıyor.
5. Platform; gübre tedarik zincirinde sevkiyat hacmi, sulama altyapısı yükü ve ulusal tarımsal veri katmanı açısından üç yapısal etki yaratıyor.