Tüketici beklentileri yükselirken ve belirsizlik sürerken, perakende ve e-ticaret markaları son mil ortaklarını seçme ölçütlerini yeniden belirliyor; hız, maliyet, veri ve güvenilirlik bu süreçte yeniden değerlendirme masasına yatıyor. Güvenilirlik, birincil metrik olarak hızın yerini aldı. E-ticaretin bir zamanlar yaşanan sert pandemi büyümesi, pandemi öncesi seviyelere yakın normalleşti ve iyi teslimatın tanımı da değişti. McKinsey'in güncel araştırmasına göre 2024'te hız, alışverişçi öncelikleri arasında 2022'deki birinci sıradan beşinciye geriledi; maliyet, esneklik ve güvenilirlik öne çıktı. UniUni, ABD ve Kanada pazarlarında Asian e-ticaret (Shein, Temu, TikTok Shop) odaklı bir son mil teslimat ağı işletiyor; FedEx, UPS, USPS, OnTrac ve LaserShip ile rekabet ediyor.
UniUni İş Geliştirme Başkan Yardımcısı Joshua Haun, "Güvenilirlik sessizce yeni hız haline geldi" diyor. Haun sözlerini şöyle sürdürüyor: "Çoğu lider, 1-2 gün vaat edip yarısını kaçırmak yerine net ve dürüst bir 2-4 günlük teslimat penceresi sunmayı tercih ediyor. Alışverişçiler biraz daha uzun transit süreleri affeder; tutarsızlığı affetmez." Markaların nakliye vaadi ne kadar agresif olursa olsun, geç ve güvenilmez teslimatlar ciddi bir düşüşe yol açıyor. Kaçırılan SLA'lar ve ardışık istisnalar yalnızca alışverişçileri hayal kırıklığına uğratmakla kalmıyor; tahminlemeyi bozuyor, maliyetleri şişiriyor ve marka güvenilirliğini sessizce aşındırıyor. Son mil alanı, paket hacminin ABD'de son birkaç yılda yıllık 23 milyarı aşmasıyla e-ticaretin temel operasyonel zorluğu haline geldi. Pitney Bowes Parcel Shipping Index, USPS, UPS ve FedEx'in toplam pazar payı yıllık değişimlerini izliyor.
Tarife netliği, en düşük fiyattan daha önemli bir kriter. E-ticaret markaları, beklenmedik nakliye maliyet artışlarıyla kolaylıkla eriyebilen ince marjlarda çalışıyor. Pik sezonu ve yakıt ücretlerinden konut teslimatı ve büyük boy paket ücretlerine kadar uzanan öngörülemeyen ekler markalar için risk yaratıyor. Her sezon ya da yakıt fiyatı değişimiyle güncellenen bu ek maliyetler, zaten kısıtlı olan marjları daha da sıkıştırıyor. Parcel pricing, dimensional weight (DIM) hesaplaması, yakıt ek ücreti, konut teslimatı ek ücreti, pik sezon ek ücreti, büyük boy ücreti, adres düzeltme ücreti ve declared value kalemlerinin şeffaf sunumu; parcel auditing firmalarının (71lbs, ShipMatrix, Reveel, Refund Retriever) çözdüğü temel sorundur. Büyük taşıyıcılar GRI (General Rate Increase) uygulamasını yılda 6-8 kez, %5-7 oranında hayata geçiriyor.
UniUni, 2019'da Vancouver'da Peter Lu tarafından kuruldu ve 2021'de ABD pazarına girdi. Gig ekonomi tabanlı son mil sürücü ağı modeliyle Veho, Roadie, DoorDash Drive ve Uber Connect ile rekabet ediyor. Çok taşıyıcılı strateji (multi-carrier strategy), modern e-ticaret markaları için zorunlu bir yaklaşım haline geldi: bölgesel taşıyıcılar (UniUni, OnTrac, Pitney Bowes, X Delivery), USPS Priority Mail, UPS SurePost, FedEx SmartPost ve gig delivery sağlayıcıları arasında yönlendirme zekası gerektiriyor. EDI 214, EDI 990, API, tracking event, POD (Proof of Delivery), imza alımı, adres doğrulama ve geocoding, veri bütünlüğünün operasyonel temellerini oluşturuyor. UniUni'nin son mil kontrol listesi, e-ticaret markaları için modern taşıyıcı seçim kriterlerini yeniden tanımlıyor.
Önemli Notlar:
1. Güvenilirlik, birincil metrik olarak hızın yerini aldı.
2. McKinsey'in 2024 araştırmasına göre hız 5. sıraya geriledi.
3. Joshua Haun, UniUni VP İş Geliştirme sıfatıyla konuşuyor.
4. Tarife şeffaflığı, ince marjlı e-ticaret için kritik.
5. Kaçırılan SLA'lar tahminlemeyi, maliyeti ve marka güvenilirliğini olumsuz etkiliyor.
