SupplyChainBrain Genel Yayın Yönetmeni Helen Atkinson, William Gibson'ın 1984 tarihli Neuromancer romanındaki "Gelecek zaten burada; yalnızca eşit dağılmıyor" sözünü hatırlattı. Estée Lauder Mükemmellik Merkezi Tedarik Zinciri Başkan Yardımcısı Jay Koganti, 11 Haziran'da DPW New York konferansında "Tedarik Zincirini Dönüştüren Yapay Zeka Trendleri ve Liderlerin Yanıtı" başlıklı sunumunda, tedarik zinciri ve satın alma yöneticilerinin bu geleceğin kendilerine de ulaşmasını sağlaması gerektiğini vurguladı. Yapay zekanın tedarik zinciri operasyonları için taşıdığı potansiyelin son derece büyük olduğunu belirten Koganti, AI'nın tedarik zincirini arka ofisten yönetim kuruluna taşıma sürecini diğer tüm değişimlerden daha hızlı öne çektiğini savundu. Bunun temel nedeni, tedarik zincirinin devasa boyutu: herhangi bir ülke ekonomisinde GSYİH'nin yaklaşık yüzde 20-30'unu oluşturuyor, küresel çapta 450 milyon kişiyi istihdam ediyor ve yalnızca ABD GSYİH'sine 1,45 trilyon dolar katkı sağlıyor. Koganti'ye göre AI, algoritmalarla başladı; şimdi anlamsal aşamaya geçiyor — kendi kendine öğreniyor, analiz ediyor, hatta karar veriyor — ve mekansal bilişim ile genişletilmiş gerçeklik (XR) alanında olağanüstü bir potansiyel taşıyor. "İnsan ajansı AI çağını yönlendirmeye devam ediyor" diyen Koganti, AI'nın insan karar mekanizmalarını giderek daha faydalı (ve muhtemelen kaygı verici) biçimlerde güçlendirdiğini söyledi. Satın alma liderlerine planlama araçlarında "öngörü işlevi" (foresight function) aramaları çağrısında bulundu; bu işlev, veri analizini, senaryo üretimini ve trend tanımlamayı insan denetimiyle birlikte güçlendiriyor.
DPW (Digital Procurement World), Kurucu ve CEO Matthias Gutzmann tarafından Berlin, Almanya'da hayata geçirilen, satın alma ve tedarik zinciri liderlerine yönelik küresel ölçekteki en büyük dijital dönüşüm konferansı serisi. DPW Amsterdam, DPW New York ve DPW Singapore serinin ana etkinlikleri. Estée Lauder Companies (EL, New York; CEO Stephane de la Faverie), dünyanın en büyük lüks güzellik ve cilt bakımı şirketlerinden biri; başlıca markaları Estée Lauder, MAC, Clinique, La Mer, Bobbi Brown, Aveda, Tom Ford Beauty, Jo Malone London ve Le Labo. Jay Koganti, Center of Excellence'da Tedarik Zinciri Başkan Yardımcısı sıfatıyla inovasyon ve dijital dönüşümü yönetiyor. Diğer küresel CPG ve güzellik AI öncüleri: L'Oréal (CEO Nicolas Hieronimus), Procter & Gamble, Unilever, Beiersdorf, LVMH, Kéring, Coty, Shiseido, Amorepacific, Natura ve Avon.
Mekansal bilişim ve XR ekosistemi dört kategoriye ayrılıyor: (1) sanal gerçeklik (VR) — Meta Quest (CEO Mark Zuckerberg), Sony PlayStation VR2, HTC Vive, Pico (ByteDance) ve Varjo; (2) artırılmış gerçeklik (AR) — Microsoft HoloLens, Magic Leap, RealWear, Vuzix ve Snap Spectacles; (3) karma gerçeklik (MR) — Apple Vision Pro (CEO Tim Cook; Şubat 2024) ve Meta Quest 3; (4) endüstriyel metaverse — NVIDIA Omniverse (CEO Jensen Huang), Siemens Xcelerator (CEO Roland Busch), Microsoft Mesh, PTC ThingWorx ve Dassault Systemes 3DEXPERIENCE. Üretken AI ve büyük model sağlayıcıları: OpenAI GPT, Anthropic Claude, Google Gemini, Meta Llama, Mistral AI, xAI Grok, DeepSeek, Cohere, NVIDIA NeMo ve IBM Granite. Agentic AI çerçeveleri: Salesforce Agentforce, Microsoft Copilot Studio, Google Vertex AI Agents, AWS Bedrock, LangChain, LlamaIndex, AutoGen ve CrewAI.
Koganti'nin öne çıkardığı "foresight function" (öngörü işlevi), tedarik zinciri planlama yazılımlarında giderek standart bir yetkinliğe dönüşüyor. Başlıca sağlayıcılar: Blue Yonder (eski JDA, Panasonic bünyesinde), Kinaxis Maestro, SAP IBP, Oracle Demand Planning, o9 Solutions, OMP Plus, RELEX Solutions, ToolsGroup, John Galt Solutions, Anaplan, Coupa Supply Chain Design, Logility, Ikigai Labs, Causality Link ve QAD Dynasys. Satın alma tarafında SAP Ariba, Coupa, GEP Smart, Ivalua, Jaggaer, Zycus, Workday Strategic Sourcing, Oracle Procurement Cloud, Keelvar, Globality, Suplari ve Sievo öne çıkıyor. Satın alma istihbarat platformları: Beroe, Spend Matters, Ardent Partners ve Hackett Group. Trump 2.0 tarife rejimi öngörü, senaryo modelleme ve hızlı yanıt yetkinliklerini hayati konuma taşıdı; bu da AI tabanlı planlama platformlarına olan yapısal talebi güçlendirdi. Koganti'nin işaret ettiği AI'nın algoritmadan anlamsallığa ve mekansal bilişime uzanan evrimi, küresel tedarik zinciri sektöründe önümüzdeki on yıl boyunca yapısal değişimin ana itici gücü olmaya aday.
Önemli Notlar:
1. Jay Koganti (Estée Lauder), 11 Haziran'da DPW New York'ta sunum yaptı.
2. William Gibson'ın 1984 alıntısı, eşitsiz dağılmış bir geleceğin aciliyetini vurguluyor.
3. Tedarik zinciri küresel GSYİH'nin yüzde 20-30'u, 450 milyon istihdam, 1,45 trilyon dolar ABD katkısı.
4. AI algoritmadan anlamsallığa, mekansal bilişime ve XR'a evriliyor.
5. Öngörü işlevi, insan denetimiyle birlikte planlama araçlarının temel yetkinliği haline geliyor.
