SupplyChainBrain Think Tank blog yazısında katkıda bulunan Diego Rodríguez, Brezilya dışındaki Latin Amerika imalat sektörünün ithal bileşenlere büyük ölçüde bağımlı olduğunu ve bölgeye akan Çin ürünlerinin bu bağımlılığı daha da derinleştirdiğini aktardı. Orta ölçekli üreticiler, artan rekabetle baş edemeyerek piyasadan siliniyor. Ancak bu türbülansın ortasında beklenmedik bir gelişme ortaya çıktı: Yıllarca döviz kontrolleri ve ekonomik dalgalanmalarla sınırlanan Arjantin, sanayi sektöründe yeni bir fırsat olarak öne çıkıyor. Rodríguez'in bölgedeki 30'dan fazla üreticiyle yürüttüğü görüşmeler çarpıcı bir tabloyu gözler önüne serdi — üretim planlamasının yarısından azı talep tahminlerine dayanıyor; geri kalanı son dakika müşteri güncellemelerine, tarife duyurularına ve sezgisel kararlara yaslanıyor. Arjantin'in bu denkleme girişi, tüm sorunlarını çözdüğü için değil; en ağır engellerden birini —kısıtlayıcı döviz kontrollerini— kaldırmış olması nedeniyle. 2023 sonundan itibaren ülke hızlı bir makroekonomik dönüşüm yaşadı. Dünya Bankası, Arjantin'in 2025'te yüzde 5,5 oranında büyümesini öngörüyor; bu tahmin Brezilya ve Meksika'nın üzerinde. İşletmeler artık dolara serbestçe ulaşabiliyor, bürokratik engel olmaksızın ekipman ve hammadde ithal edebiliyor. Arjantin Dışişleri Bakanlığı verilerine göre 2025'in ilk dört ayında ithalat 24 milyar dolara ulaştı ve yıllık bazda yüzde 36 arttı. Bu artışın arkasında büyük ölçüde ABD ve Avrupa'dan yapılan makine alımları yatıyor.
Arjantin, 46 milyonu aşan nüfusu ve Buenos Aires merkezi ile Latin Amerika'nın Brezilya ve Meksika'dan sonraki üçüncü büyük ekonomisi. Aralık 2023'te seçilen Başkan Javier Milei'nin uyguladığı ekonomik reformlar yedi başlıkta özetlenebilir: (1) cepo cambiario (döviz kontrolleri) kaldırılması; (2) kamu harcamalarının budanması; (3) peso'nun devalüasyonu; (4) sübvansiyonların tasfiyesi; (5) merkez bankası (BCRA) bağımsızlığının güçlendirilmesi; (6) YPF reformu; (7) RIGI büyük yatırım teşvik rejiminin devreye alınması. Patagonia'daki Vaca Muerta, dünyanın ikinci büyük kaya gazı rezervi olma özelliğini koruyor; YPF, Chevron, Shell, Tecpetrol (Techint Group), TotalEnergies ve Equinor bu alanda faaliyet gösteren başlıca operatörler. Arjantin, Şili ve Bolivya'dan oluşan "lityum üçgeni", küresel lityum rezervlerinin yüzde 50'sinden fazlasını barındırıyor; Albemarle, SQM, Arcadium Lithium ve Ganfeng Lithium bu bölgedeki önemli yatırımcılar arasında. Mercosur ticaret bloğunun üyesi olan Arjantin, Aralık 2024'te 25 yıllık müzakerelerin ardından nihayet imzalanan AB-Mercosur serbest ticaret anlaşmasından doğrudan yararlanacak.
Latin Amerika imalatının başlıca ekonomi ve sanayi merkezleri şöyle sıralanıyor: Brezilya (São Paulo sanayi merkezi; Embraer, WEG, Vale, Petrobras, JBS, Gerdau), Meksika (Monterrey ve Bajío bölgesi; Cemex, Grupo Bimbo, Mabe, Grupo México), Arjantin (Buenos Aires ve Córdoba; Techint Group, Arcor, YPF, Acindar), Şili (Santiago; Codelco, Antofagasta, Falabella), Kolombiya (Medellín; Grupo Bolívar, Avianca) ve Peru (Lima; Southern Copper). Trump 2.0 tarife rejimi, Meksika'nın USMCA kapsamındaki nearshoring avantajını büyük ölçüde korudu; ancak Brezilya, Arjantin, Şili, Kolombiya ve Peru yeni tarifelerle karşılaştı. Çin'in Belt and Road Initiative çerçevesinde Latin Amerika'ya yönelik lityum, bakır, soya, et ve demir cevheri yatırımları sürerken Kasım 2024'te açılan Chancay Limanı (Peru, COSCO Shipping Ports), Çin'in bölgesel altyapı stratejisinin simgesi haline geldi.
Arjantin'deki başlıca yatırım fırsatları şu sektörlerde yoğunlaşıyor: (1) sermaye malları — CNC tezgahları, 3D baskı, otomasyon ekipmanları; (2) enerji altyapısı — Vaca Muerta, yenilenebilir enerji, LNG; (3) madencilik — lityum, bakır, gümüş, altın; (4) tarım — soya, mısır, buğday, et; (5) teknoloji — fintech, SaaS, e-ticaret; (6) bilgi ekonomisi — yazılım hizmetleri, veri bilimi, tasarım; (7) altyapı — demiryolu, liman, karayolu, lojistik. Arjantin kaynaklı teknoloji şirketleri arasında Mercado Libre (kurucu Marcos Galperin), Globant, Despegar.com, Ualá ve Auth0 (Okta bünyesinde) sayılabilir. Sanayi alanındaki önemli isimler ise YPF, Tecpetrol, Pampa Energía, Aluar, Acindar (ArcelorMittal), Siderar (Ternium), Loma Negra, Arcor ve Mastellone. Rodríguez'in analizi, Milei'nin makroekonomik reformlarının Latin Amerika tedarik zinciri stratejileri üzerindeki dönüştürücü etkisini net biçimde gözler önüne seriyor.
Önemli Notlar:
1. Diego Rodríguez (SCB katkıda bulunan yazar), Arjantin'deki sanayi fırsatını analiz etti.
2. Milei hükümeti döviz kontrollerini kaldırdı; ekipman ve hammadde ithalatı kolaylaştı.
3. Dünya Bankası, 2025 Arjantin büyümesini yüzde 5,5 olarak öngörüyor.
4. 2025'in ilk dört ayında ithalat 24 milyar dolara ulaştı; yıllık artış yüzde 36.
5. Latin Amerika'daki orta ölçekli üreticiler Çin rekabeti karşısında piyasadan çekildi.
