Yapay zeka, perakendeciler ile tedarikçiler arasındaki finansal işlemler dahil tüm etkileşimlerin karmaşıklıklarına daha önce görülmemiş bir derinlikte nüfuz edebiliyor. Bu gelişme olumlu sonuçlar doğurabilir; ancak terazi, geri yüklemeler söz konusu olduğunda perakendeciler lehine eğiliyor. Vendormint'in COO'su Dallas Counts, "You get a PO for goods, ship them, bill for them, get paid. There's a lot of points in that process that can break down" dedi. Vendormint, ülke çapındaki tedarikçilerle çalışarak AI odaklı analiz ve uyumluluk stratejileriyle kaybedilen geliri geri kazandırıyor ve gelecekteki kesintileri önlüyor. P2P (Procure-to-Pay) ile O2C (Order-to-Cash) süreçlerinin uçtan uca görünürlüğü; EDI (Electronic Data Interchange) EDIFACT ile ANSI X12 standartları üzerinden işlem akışı yönetimini gerektiriyor.
Counts, "What's pitched as efficiency on the retail side is quietly becoming a major margin leak for suppliers" sözlerini ekledi. Bir perakendeci genellikle teslim aldığını beyan ettiği miktara dayanarak geri yükleme oluşturuyor ve teslim edilen mallar için fiilen ödenen fiyatı düşürüyor; bu durum, alım rampasındaki yanlış sayım gibi gerçek bir hatanın sonucu da olabiliyor. Sektör dikeyine göre bu geri yükleme "deductions" kalemi genellikle %3-8 aralığında seyrediyor. Bir diğer önemli konu ise tedarikçilerin erken ödeme indirimleri; örneğin 30 gün içinde ödeme yapılması halinde %2 indirim uygulanıyor. Counts, "Sometimes, the retailer may take the 2% and not pay within that time frame" dedi. AI, sonsuz elektronik tablolarda tarama yapma zorunluluğunu ortadan kaldırarak kesin ödeme koşullarını izliyor. Net 30, net 60, 2/10 net 30 gibi standart ödeme şartlarının yanı sıra Walmart, Amazon, Target, Costco, Kroger ile Home Depot gibi büyük perakendecilerin vendor agreement'larında uyguladığı OTIF (On-Time In-Full) cezaları; cube utilization, ASN (Advance Shipping Notice) doğruluğu ile compliance oranı tedarikçi marjını doğrudan etkiliyor.
Tedarikçiler ve perakendeciler, hasar ve iadelerin her zaman gerçekleşeceğini ve bunların kılı kırk yararak değil, sözleşmedeki bir izin kalemiyle karşılanabileceğini kabul ediyor. Ancak geri yüklemeler bu kabul edilen izinin ötesine taştığında, genellikle önceki 12 ayı kapsayan bir denetim süreci başlatılıyor ve bu süreç sıklıkla bir sonraki sözleşmedeki izin tutarının sıfırlanmasıyla sonuçlanıyor. AI, denetim sürecini daha hızlı, daha kolay ve daha doğru kılıyor. Bazı durumlar ise daha nüanslı bir yapı sergiliyor. Counts, mağazada bulunan bir ürünün aynısının yeni ve sezonsal bir renkte piyasaya çıkacağı bir senaryoyu aktardı. Bu gibi durumlarda perakendeciler eski envanteri tutmak istemiyor, onu ıskartaya çıkararak atıyor ve bu işlem geri yüklemeye yol açıyor. AI odaklı izleme, tedarikçiye her şeyin %1,5 seviyesinde ilerlediğini hızla gösterebiliyor; ancak yeni ürün geldiğinde seviye sıçrıyor ve bu sıçramanın kaynağı perakendeci tarafı oluyor. SKU rationalization ile category management kararlarının tedarikçi tarafına yansıması; RGA (Return Goods Authorization) ile markdown allowance sözleşme maddeleri üzerinden yönetiliyor. RTV (Return to Vendor) operasyonları, reverse logistics maliyetinin önemli bir kalemini oluşturuyor.
Depolar giderek daha sofistike ve otomatik bir yapıya bürünüyor, daha doğru veri izi sunuyor; ancak Counts'a göre yükleme rampası operasyonları opak kalmaya devam ediyor ve bu nedenle eksiklikler ile fazlalıklar tartışma konusu olabiliyor. Counts, "You have to play detective" dedi; "It's an investigation and the document trails aren't always easy to follow" ifadesini de ekledi. Vendormint, konşimentoyu, ambalaj listelerini, teslimat kanıtlarını ve benzeri belgeleri okumaya yardımcı olan AI çözümlerinden yararlanıyor. BOL (Bill of Lading), POD (Proof of Delivery) ile packing slip dokümanlarının OCR + NLP tabanlı otomatik okunması, document AI alanının somut lojistik uygulamaları arasında yer alıyor. Vendormint, iNymbus, Recoupable, Vendor Compliance Federation ile Spend Matters'ın takip ettiği deduction management pazarında konumlanıyor. Counts'ın görüşleri, AI'nın hem perakendecilerin geri yükleme yeteneğini hem de tedarikçilerin savunma araçlarını eş zamanlı biçimde güçlendirdiğini net olarak ortaya koyuyor.
Önemli Notlar:
1. Vendormint; AI-yönlendirmeli analiz ile geri yükleme süreçlerini yönetiyor.
2. Geri yükleme kesintileri tipik olarak yüzde 3-8 aralığında seyrediyor.
3. Erken ödeme indirimi suistimali, ayrı bir gelir sızıntısı kaynağı oluşturuyor.
4. Sezonsal renk değişimi geri yüklemede yapay sıçramaya yol açabiliyor.
5. BOL, POD ve ambalaj listeleri; AI tarafından otomatik okunuyor.
